Bestaat er zoiets als een milieubewuste kaars?

December is de topmaand voor kaarsenfabrikanten. De zoektocht naar de groenste kaars blijkt niet altijd even gemakkelijk. De Volkskrant maakt u wegwijs in het universum van de bewuste wassen pilaar.

Dierlijk vet, plantaardig vet of toch een petrochemisch kaarsje? Beeld anp

Waar zijn kaarsen van gemaakt?

Het leeuwendeel van de kaarsen bestaat uit paraffine, stearine of een mengsel ervan. Paraffine is een bijproduct van de productie van smeerolie, dat weer een aardolieproduct is. Stearine bestaat uit vetzuren en kan van dierlijk (slachtdieren) of plantaardig vet (bijvoorbeeld palmolie) zijn gemaakt.

Verschillen zulke kaarsen van elkaar?

Stearinekaarsen zijn vaak wat harder en gladder. Paraffinekaarsen geven meer licht, maar trekken gemakkelijker krom. Daarom wordt vaak een mengsel van stearine en paraffine gebruikt.

Product: kaarsen
Prijs: van ong. 2 tot 20 euro
Oordeel: stearine (****), paraffine (**), fairtrade (****)
Verkrijgbaar: supermarkten, wereldwinkels

Dus stearinekaarsen kunnen van dierlijk vet zijn gemaakt?

Meestal zelfs. Er worden restvetten uit de slacht voor gebruikt die niet geschikt zijn voor menselijke consumptie: de zogenoemde 'categorie 3'-vetten. Zulke vetten zitten bijvoorbeeld ook in zeep en handcrèmes. Het vet wordt gezuiverd en gesteriliseerd.

Gadver. Dan kun je toch beter paraffine gebruiken?

Paraffine, aardolie dus, is een eindige energiebron. Zowel plantaardige als dierlijke stearine komt uit hernieuwbare bronnen. Bij elke verbranding komen CO2 en water vrij. Maar bij paraffinekaarsen is dat fossiele CO2, die bijdraagt aan het broeikaseffect. De CO2 die vrijkomt bij stearinekaarsen doet dat niet.

Maar veeteelt en vleesproductie zijn toch slecht voor het milieu?

Klopt, maar vleesproductie heeft ook een paar positieve neveneffecten. Zolang we vlees blijven eten, hebben we restproducten, zoals huid, organen en vet, zegt Hans Blonk van milieuadviesbureau Blonk Consultants. De invloed op het milieu van een geslacht dier moet je verdelen over het vlees en de restproducten: die laatste krijgen we er als het ware 'gratis' bij en dat leidt tot een lage milieubelasting.

Maar zijn kaarsen van bijvoorbeeld palmolie dan niet beter?

Nee. Als we zulke dierlijke vetten zouden vervangen door plantaardige, zoals palmolie, gaan de broeikasgasuitstoot en het energiegebruik van de producten flink omhoog, heeft Blonk berekend. Palmolieplantages kosten veel ruimte en er wordt tropisch bos voor gekapt.

Dus we moeten stearinekaarsen van dierlijk vet kopen.

Klopt. Of fairtradekaarsen van palmvet-stearine, te koop bij wereldwinkels. De productie van deze Fairtrade-kaarsen op Oost-Java, Indonesië, helpt vrouwen daar een beter leven voor zichzelf en hun familie te creëren. Sociale en arbeidsomstandigheden zijn ook een onderdeel van duurzaamheid.

Maar hoe zit het met die boskap voor palmolie?

De palmolie voor de wereldwinkelkaarsen is gecertificeerd door de RSPO, de Roundtable Sustainable Palm Oil. Als een plantage RSPO-gecertificeerd is, zijn de arbeidsomstandigheden en de beloning in orde. Bovendien mag er geen regenwoud verdwijnen om de plantage uit te breiden.

Klopt het dat stearinekaarsen stinken?

Ze ruiken, ja: paraffine- en palmoliekaarsen zijn vrijwel reukloos. Maar of je ze vindt stinken, is persoonlijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden