Bent u man, jong, gezond en hoogopgeleid? Gefeliciteerd, u maakt meer kans op promotie
© THINKSTOCK

Bent u man, jong, gezond en hoogopgeleid? Gefeliciteerd, u maakt meer kans op promotie

Man, jong, gezond en hoogopgeleid: werknemers die aan die kenmerken voldoen, maken sneller kans op promotie bij hun werkgever. Dat blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2016 van het CBS en TNO, uitgevoerd onder 32 duizend werknemers die minstens twee jaar bij dezelfde werkgever werken.

Gemiddeld maakte 1 op de 6 werknemers promotie. In de leeftijd van 15 tot 35 jaar is dat ruim 27 procent. Vooral werknemers in creatieve en taalkundige beroepen, maar ook ict'ers behoren tot de promotiekoplopers. 'Dat is opmerkelijk', zegt arbeidseconoom Ronald Dekker van de Universiteit Tilburg. Promotie vindt volgens hem vooral plaats in ouderwetse industriële bedrijven met gestructureerde baanladders. 'Daar groei je bijvoorbeeld gemakkelijker van operator door naar hoofdoperator.'

Ict'ers en creatieve beroepen behoren juist tot de vrije sector, waar volgens de econoom het ontbreken van een CAO en andere vormen van beloning vaker voorkomen. 'En in beide sectoren zijn er veel zzp'ers bijgekomen.' 

In zorg, welzijn, administratieve en commerciële beroepen deden werknemers relatief vaker een stapje terug in functie

Volgens een woordvoerder van het CBS kun je in deze beroepen juist wel makkelijker doorstromen. 'Dat is anders in bijvoorbeeld de zorg, waar je meestal bent opgeleid voor één beroep, bijvoorbeeld verpleegkundige of chirurg. Dat maakt promotie minder vanzelfsprekend.' 

Van de hoger opgeleiden maakte 19,5 procent promotie, tegen 11,6 procent van de lager opgeleiden. Vrouwen maken met 13 procent minder snel promotie dan mannen van wie 18 procent een stapje vooruit zette. Dat komt deels doordat vrouwen vaker in deeltijd werken dan mannen. In deeltijd maak je minder snel kans op promotie dan in voltijd. Maar ook als rekening wordt gehouden met verschillen in arbeidsduur, het bedrijf en het individu, maken vrouwen een kleinere kans op promotie dan mannen.

Mensen die in hun werk een stapje terug moesten doen, zijn minder tevreden dan gepromoveerden

Ongeveer 4 procent maakte een degradatie in zijn of haar functie mee. Dit gebeurde met name onder oudere werknemers. Zo deed ruim 5 procent van de 55-plussers een stapje terug, tegen 2,7 procent van de jongeren (15-25 jaar). Bovendien maken ouderen (55+) vijf keer minder kans op een promotie dan jongeren. 

Mensen die in hun werk een stapje terug moesten doen, zijn volgens het onderzoek minder tevreden dan gepromoveerden. Of er een directe relatie bestaat met de functieverandering is niet onderzocht. Wel blijkt dat weinig steun van de baas en zorgen over het behoud van de baan in de toekomst tot grotere ontevredenheid onder werknemers leidt.