Beloningsexperts: beperk de bonussen voor de top

De bonussen, prestatieaandelen, aanblijfpremies en andere extra's voor de top van het bedrijfsleven zijn zo hoog opgelopen en dermate ingewikkeld geworden, dat beloningsadviseurs er vraagtekens bij zetten. Het variabele deel van de beloning moet minder dominant en simpeler worden, omdat bonussen nu gedragsverstorend werken.

Beeld anp

Dat schrijven de beloningsadviseurs Camiel Selker en Hein Haenen in het boek Bovenbazen (En de scheefgroei van hun beloning), dat zaterdag verschijnt. Volgens de auteurs - beide werkzaam bij adviesbureau Focus Orange - beslaan de variabele extra's bij het doorsnee AEX-bedrijf inmiddels twee keer het vaste jaarsalaris van de topman. Om die tweederde van zijn totale beloning binnen te halen, moet hij voldoen aan reeks verschillende prestatiecriteria.

Volgens de adviseurs werkt dit model gedragsverstorend. De topman gaat zich meer bezig houden met het halen van de targets, dan met het algemene bedrijfsbelang. 'Dan is variabel belonen niet meer de oplossing, zoals nu vaak wordt gedacht, maar een probleem', zegt Camiel Selker. Een variabele beloning van drie tot vier maandsalarissen in plaats van de huidige twee jaarsalarissen werkt beter, vooral als die gekoppeld is aan een beperkt aantal heldere doelstellingen. Dat voorstel sluit aan bij kritiek van onder meer grote beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars op te grote en ingewikkelde bonuspakketten.

'Beloningsmodel klopt niet'

'Er kloppen gewoon een paar dingen niet in het huidige, zichzelf opdrijvende beloningsmodel', zeggen beloningsdeskundigen Camiel Selkeren Hein Haenen. Lees hier het interview (+).

Werkvloer

Verder moet volgens Bovenbazen de beloning van de top weer intern verankerd worden aan de ontwikkelingen op de werkvloer. Nu zijn de topinkomens daarvan geheel losgezongen. Commissarissen en beloningsadviseurs kijken niet naar het eigen loongebouw voor wat een passende beloning voor de baas zou zijn, maar extern, naar een internationale groep vergelijkbare bedrijven. Omdat niemand onder de mediaan wil belonen, stijgt die mediaan elk jaar. Zo heeft het beloningsmodel een opdrijvend effect. Volgens de adviseurs moet er voortaan primair intern gekeken worden, om te voorkomen dat de raad van bestuur er elk jaar veel meer bij krijgt dan de rest van het bedrijf, zoals het nu vaak gaat. 'Dat interne beloningsanker moet terug, zodat de commissarissen weer een verhaal hebben', zegt Haenen. De beloning voor de top is nu vaak niet meer uit te leggen aan de buitenwereld, erkennen diverse commissarissen.

Over twee weken verschijnt een nieuwe, geactualiseerde versie van de code voor goed bedrijfsbestuur. Daar staat nu al in dat commissarissen ook naar de werkvloer moeten kijken bij het bepalen van de beloning van de top, maar in de praktijk gebeurt dat nog nauwelijks.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden