Beloningen aan de top schieten weer flink omhoog

De beloning voor de top van de grote beursgenoteerde bedrijven is vorig jaar omhooggeschoten. De bestuursvoorzitters van de bedrijven in de AEX ontvingen in 2014 ruim eenderde meer dan een jaar eerder, door onder meer grote winsten op aandelenpakketten en hogere bonussen.

Beeld anp

Dat blijkt uit onderzoek door de Volkskrant naar de beloning van de 22 bedrijven in de AEX die hun jaarverslag inmiddels hebben gepubliceerd. De beloningssprong van 36,6 procent kwam vooral voor rekening van drie Angelsaksisch getinte bedrijven, Shell, Reed Elsevier en Wolters Kluwer.

Koploper is Ben van Beurden van Shell, wiens beloning vorig jaar uitkwam op 24,2 miljoen euro - bijna drie keer zo hoog als een jaar eerder. Dat kwam vooral door een pensioenstorting van ruim 18 miljoen euro.

Verzilveren van opties

Ook topman Erik Engstrom van de Brits/Nederlandse informatieleverancier Reed Elsevier kreeg in 2014 meer dan 20 miljoen euro bijgeschreven. Die verdrievoudiging van zijn beloning kwam door ruim 15 miljoen euro winst uit zijn aandelen, naast 1,4 miljoen euro door het verzilveren van opties.

De Amerikaanse topvrouw van Wolters Kluwer, Nancy McKinstry, boekte 10 miljoen euro aandelenwinst, waardoor haar totale beloning uitkwam op 12,7 miljoen euro. Dat is tweederde meer dan een jaar eerder.

Zonder het eenmalige 'Shell-effect' van Van Beurdens pensioen stegen de topinkomens bij de AEX-bedrijven nog steeds met ruim eenvijfde. Naast het gestegen basissalaris (plus 4,1 procent) en de hogere bonussen (21,3 miljoen euro, ruim eenvijfde meer) werden de beloningen vooral opgejaagd door de aandelenpakketten van de bestuurders. Door de sterk gestegen beurskoersen worden die soms vele miljoenen euro's waard. De topbestuurders krijgen de aandelen als beloning toegekend als ze aan bepaalde prestatie-eisen voldoen.

Voorstander

Grote beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars zijn voorstander van dit instrument, omdat de bestuurders zo hetzelfde meemaken als de aandeelhouders van het bedrijf. Ook worden ze zo beloond voor goede prestaties, via de hogere beurskoersen.

Maar nu de bedragen oplopen tot 10- tot 15 miljoen euro per persoon, is het de vraag of de eisen aan de bestuurders om de aandelen te krijgen, niet te laag zijn. 'Dat soort grote uitslagen laten zien dat onze twijfels over de uitdagendheid van de prestatiedoelstellingen van met name de langetermijnbonussen bij sommige bedrijven terecht zijn', zegt directeur Rients Abma van Eumedion, de belangenbehartiger van de grote beleggers. Hij wijst er verder dat ondernemingen zich soms met Amerikaanse bedrijven vergelijken, waardoor er haasje-overgedrag ontstaat, met steeds hogere bonussen.

Vertrekpremies

Bij vijftien bedrijven was de beloning voor de baas hoger dan in 2013, bij zeven bedrijven lager. Door de sterk gestegen topinkomens wordt de kloof met de werkvloer opnieuw groter. Volgens recent Leids onderzoek is de kloof tussen arm en rijk sinds 1990 min of meer gelijk gebleven. De miljoenenwinsten op opties en aandelen tellen echter niet of slechts ten dele mee in de inkomensstatistieken van het CBS, waarop dat onderzoek was gebaseerd.

Naast de sterk gestegen aandelenwinsten en de hogere bonussen vallen ook de vertrekpremies op. TNT (zes ton) en Heineken (1,5 miljoen euro) moesten grote bedragen naar de fiscus overmaken nu er belasting wordt geheven over 'excessieve' gouden handdrukken (meer dan een jaarsalaris).

Het Volkskrant-onderzoek werd uitgevoerd door Marlies de Brouwer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden