Belofte maakt schuld

Voor IJsland staat de gisteren officieel ingediende aanvraag voor het lidmaatschap van de Europese Unie los van de Icesave-affaire. Formeel mag dat juist zijn, het is de vraag of IJsland ook zonder de kredietcrisis zijn toevlucht tot Europa had gezocht....

Donderdag, een week nadat een meerderheid van het parlement zich voor het EU-lidmaatschap had uitgesproken, zou het IJslandse parlement stemmen over het in oktober gesloten akkoord met Nederland en Groot-Brittannië over de compensatie van gedupeerde spaarders van Icesave, onderdeel van Landsbanki, een van de drie grote IJslandse banken die ten onder zijn gegaan. De afgelopen maanden is het akkoord nader uitgewerkt en werd duidelijk wat de financiële consequenties voor IJsland zijn. Voor het parlement was dit voldoende reden de goedkeuring op te schorten.

De politieke weerstand in IJsland tegen het akkoord is begrijpelijk. Met net iets meer inwoners dan de stad Utrecht en een economie van al even bescheiden omvang, is bijna geen land in Europa zo zwaar door de kredietcrisis getroffen. IJsland heeft dat voor een deel aan zichzelf te wijten. Toen de inkomsten uit traditionele bedrijfstakken als de visserij terugliepen, zette men zijn kaarten op de financiële sector. De omvang daarvan stond in geen verhouding tot de totale economie. Bij het uitbreken van de kredietcrisis overtrof de gezamenlijke waarde van de drie grootste banken vele malen het bruto binnenlands product van IJsland. Toen deze banken omvielen, was de ramp niet te overzien.

Eveneens deze week presenteerde de nieuwe regering in Reykjavik een saneringsplan voor de financiële sector. Het IMF zegde IJsland hiervoor al een lening toe van 10 miljard dollar. Daar komen de verplichtingen tegenover Nederland en Groot-Brittannië, twee landen waar Icesave bijzonder actief was, nog bij. Het akkoord houdt in dat IJsland zich verplicht de spaarders schadeloos te stellen en Nederland en Groot-Brittannië het geld in de vorm van een lening voorschieten. IJsland krijgt vijftien jaar de tijd de leningen van resp. 1,3 en 2,7 miljard euro met rente terug te betalen.

Het gaat alles bij elkaar om bedragen die de komende decennia een flink deel van het nationaal inkomen van het land zullen opslokken. Dat is nog geen reden de Nederlandse belastingbetaler dan maar voor de schuld te laten opdraaien. Hoe klein ook, IJsland is een ontwikkeld, democratisch land. Op vrijwillige basis zijn al veel Europese regels, ook voor de financiële sector, overgenomen. Een volwaardig EU-lidmaatschap vergt eens te meer dat regels en afspraken worden nageleefd.

Het kan niet de bedoeling zijn aan te sturen op het faillissement van IJsland. Als aannemelijk kan worden gemaakt dat het akkoord de financiële draagkracht van het land te boven gaat, moeten de voorwaarden kunnen worden herzien. Let wel, de voorwaarden waaronder het geld moet worden terugbetaald. Aan die verplichting als zodanig kan niet worden getornd.

Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden