Belgische tol is niet te vermijden

Vrachtwagens gaan vanaf 1 april tol betalen in België. Brancheorganisatie TLN probeerde het nog uit te stellen, maar de Belgen geven geen krimp.

Een automaat van Viapass bij de grensovergang naar België in Bergeijk. De nieuwe overheidsdienst begeleidt de invoering van het tolsysteem. Beeld Raymond Rutting

Lacherig maar ook enigszins geërgerd reageren Belgische overheidsinstanties en de Vlaamse zusterorganisatie op de kritiek van Transport en Logistiek Nederland (TLN) op de invoering van kilometerheffing voor vrachtwagens op Belgische wegen. Dat tolsysteem, dat vanaf 1 april van kracht is, gaat volgens de brancheorganisatie van transportbedrijven tot chaos leiden.

'Laat ons zeggen: Nederlanders zijn nu eenmaal de meest vocalen der Europeanen', is het weerwoord van Edward Claessens van Viapass, de Belgische overheidsdienst die in het leven is geroepen om het nieuwe tolsysteem voor de Belgische wegen te begeleiden. 'Als Nederlandse transportondernemers nu pas wakker worden, is dat wel erg laat', vindt secretaris-generaal Lode Verkinderen van Transport en Logistiek Vlaanderen. 'Wij zijn meer van de realpolitik. Om nu als belangenorganisatie voor transporteurs de indruk te wekken dat uitstel mogelijk is, dat is onverantwoord.'

Dat is wél wat TLN tot vorige week vruchteloos heeft geprobeerd: druk uitoefenen om de invoering van kilometerheffing voor vrachtwagens met een gewicht van boven de 3,5 ton uitgesteld te krijgen. Die heffing leidt voor de Nederlandse transportsector tot een kostenverhoging van minstens zestig miljoen euro per jaar, klaagt TLN. Maar de Belgische autoriteiten geven geen krimp. Verkinderen: 'Vanzelfsprekend niet. Er zitten drie gewesten achter, drie regeringen die inkomsten hebben begroot. Vooraleer die een blauwtje lopen...'

Slechte kwaliteit van wegen

Nederland begint een uitzondering te worden als het om kilometerheffing gaat. Frankrijk heeft zijn tolsnelwegen, Duitsland heeft sinds enkele maanden zijn 'Maut' voor vrachtwagens uitgebreid en België voert nu ook tol in voor het vrachtverkeer. De OESO hamert er steeds op dat ook Nederland tot enige vorm van rekeningrijden moet overgaan, maar vindt bij dit kabinet geen gehoor.

Dat België, berucht om de slechte kwaliteit van de snelwegen, nu alleen tol gaat heffen voor vrachtwagens is de uitkomst van moeizaam overleg tussen de drie gewestelijke regeringen (Vlaanderen, Wallonië en Brussel). Aanvankelijk was het de bedoeling om ook het personenvervoer te laten betalen, maar de Waalse regering vond dat een stap te ver.

De transportsector heeft lang geprotesteerd tegen het feit dat de heffing uitsluitend vrachtverkeer treft. Volgens Viapass hebben binnen- en buitenlandse belangenorganisaties zich neergelegd bij het onvermijdelijke en maakt alleen TLN nog lawaai.

Tolsysteem

TLN zelf zegt dat 40 duizend Nederlandse vrachtwagens per 1 april met een On Board Unit (Obu) moeten zijn toegerust, het apparaatje in de cabine waarmee de truckers per satelliet worden gevolgd. Volgens schatting rijden er dagelijks zo'n 300 duizend vrachtwagens over de Belgische wegen waarvan de helft uit eigen land. Niet alleen voor snelwegen, maar ook voor bepaalde regionale wegen geldt straks het tolsysteem.

Met die Obu's is het een grote 'janboel', vindt TLN. Een klein half jaar geleden is het bedrijf Satellic met de distributie ervan begonnen. Bestellingen laten lang op zich wachten, ze functioneren niet naar behoren en de servicedienst van de producent is permanent onbereikbaar, is de kritiek. 'Dagelijks komen bij ons klachten van transportbedrijven binnen', zegt de woordvoerster van TLN.

Volgens Lode Verkinderen van de Belgische zusterorganisatie TLV heeft de Nederlandse transportsector de problemen over zichzelf afgeroepen. TLN heeft lang aan de leden geadviseerd nog niet tot aanschaf van Obu's over te gaan. Verkinderen: 'Vrijwel alle kinderziekten zijn verholpen, maar inderdaad is de telefonische helpdesk van Satellic lastig te bereiken. Anderzijds: ik hoor nu geluiden van transporteurs die het apparaat nog niet eens uit de doos hebben gehaald. Hoe professioneel is dat?'

Tolheffing vrachtverkeer Beeld VkGraph

Uitbreiding van het wegennet

Verkinderen beklemtoont dat ook zijn organisatie niet staat te juichen. 'Wij hebben becijferd dat het voor transportondernemers tot een gemiddelde kostprijsverhoging van 8 procent gaat leiden. Dat moet snel, zeg maar meteen worden betaald. Je kunt het doorberekenen aan je klanten, maar die betalen niet zo snel. Het kan zomaar gebeuren dat transporteurs in acute financiële problemen komen.'

Hoeveel extra kosten de vrachtwagens maken, hangt af van het gewicht en de emissienormen. In Vlaanderen en Wallonië kan het variëren van 8 tot 20 cent per kilometer. Binnen de stad Brussel zijn de tarieven het hoogst. Het gewest Vlaanderen, waar de meeste Nederlandse transporteurs mee te maken krijgen, verwacht een opbrengst van 310 miljoen euro per jaar. 'Honderd miljoen daarvan gaat in ieder geval rechtstreeks naar onderhoud en uitbreiding van het wegennet', zegt Jeroen Tibaut namens het Vlaamse Ministerie voor Mobiliteit.

Een ruime week voor invoering zijn volgens Viapass ruim 400 duizend trucks 'geregistreerd en in het systeem opgenomen.' De kastjes zijn straks ook op 128 'verdeelpunten' aan de grens verkrijgbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden