Analyse Financiële markt

Beleggers hebben te veel aan het hoofd om zich zorgen te maken over de Italiaanse begroting

In de reeks van onheilstijdingen die de financiële markt dinsdag teisterden, was de groeiende animositeit tussen de Italiaanse regering en de Europese Commissie nog de minst verontrustende. 

Italiaanse Premier Giuseppe Conte. Beeld AP

Beleggers maakten zich wereldwijd meer zorgen over de handelsoorlog, het conflict met Saoedi-Arabië over de vermoorde journalist, tegenvallende winstcijfers en de kapitaalvlucht waarmee opkomende markten te maken hebben.

De aankondigingen van de Italiaanse regering om niet voor Brusselse druk te bezwijken en die van de Europese Commissie om daar daarna een streep door te halen, waren ingecalculeerd. ‘Dit lag in de lijn der verwachting’, zegt Bart Hordijk, valuta-analist van Monex Europe.

Het rendement op Italiaanse obligaties met een looptijd van tien jaar steeg wel iets: van 3,41 tot 3,55 procent. Dat is één vol procentpunt meer dan voor de zomer, maar onder de 3,77 procent die afgelopen vrijdag werd genoteerd. Dat kredietbeoordelaar Moody’s voor het weekeinde de rating voor Italië verlaagde tot net boven die van junk (‘speculatief’ of ‘rommel’) kon beleggers ook niet extra verontrusten, vooral omdat die verlaging gepaard ging met het vooruitzicht ‘stabiel’ in plaats van het gevreesde ‘negatief’. Beleggers hoeven niet bang te zijn dat Italiaanse obligaties daadwerkelijk op korte termijn de status junk zullen krijgen. Als dat wel het geval zou zijn, moeten pensioenfondsen en verzekeraars Italiaanse staatspapier verkopen, omdat ze geen speculatieve obligaties mogen aanhouden.

Hoge staatsschuld

Italië heeft een overheidsschuld van 2,140 miljard euro (2,14 biljoen), wat 130 procent is van het bbp van het land. Ter vergelijking: Nederland heeft een staatsschuld van ruim 400 miljard, ruim onder de 60 procent die de Europese Commissie als plafond hanteert. Het grote voordeel voor de Italianen is dat inmiddels een groot deel van de schuld zich bevindt bij publieke instellingen, zoals de Europese centrale banken. Zij hebben de afgelopen jaren in het kader van de stimulering 2,5 biljoen euro aan staatspapier opgekocht, waarvan een groot deel Italiaans is. Het aandeel van buitenlandse private partijen in de Italiaanse staatsschuld is fors gedaald. Hierdoor is het risico op paniek beperkt.

Daarnaast hebben Italiaanse banken, beleggers en particulieren een groot deel van de staatsschuld in handen. Als de waarde daarvan daalt, zal dat met name de banken die al zuchten onder honderden miljarden aan probleemleningen verder in problemen kunnen brengen. Geschat wordt dat Italiaanse banken 10 procent van de obligaties bezitten. Moody’s verlaagde dinsdagavond de rating van een twaalftal Italiaanse banken.

Frankrijk

Hordijk is niet bang dat het al snel uit de hand loopt. ‘Het tekort op de Italiaanse begroting zal nog wel enkele keren heen en weer geslingerd worden. En als Italië voet bij stuk houdt, kan de Europese Commissie nog niet zoveel doen. Die heeft jarenlang Frankrijk de hand boven het hoofd gehouden, hoe kun je dan Italië wel aanpakken?’

Brussel verwijst Italiaanse begroting naar de prullenbak, harde strijd dreigt tussen Rome en Europese Commissie

De Europese Commissie trekt de bokshandschoenen aan in het gevecht met de rechts-populistische regering in Rome over haar begroting voor 2019. De Commissie verwijst die ontwerpbegroting als onverantwoord naar de prullenbak. Het is voor het eerst in de geschiedenis van de EU dat een lidstaat budgettair zo hard op de vingers wordt getikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden