Beleggen met geleend geld is weer in opmars

Beleggers en handelaren beleggen weer massaal met geleend geld. In de VS is op de pof al voor 450 miljard dollar aan aandelen gekocht. Nederlanders hebben alleen al bij BinckBank voor 428 miljoen euro aan effectenkrediet uitstaan. Dat is twee keer zoveel als een jaar eerder.

BinckBank stelt dat beleggers weer bereid zijn veel risico te lopen, omdat zij vertrouwen hebben dat de koersen dit jaar verder zullen stijgen. Beeld anp

Het beleggen in aandelen met geleend geld was vorig jaar zeer lucratief. Op de Amerikaanse beurzen stegen de koersen met 30 procent, terwijl voor het lenen van geld slechts een rente van 1 tot 2 procent hoefde te worden betaald. Maar het is heel gevaarlijk als de koersen gaan dalen. Het beleggen in aandelen of derivaten met geleend geld - een zogenoemde hefboom - werd in 2008 een van de redenen van de crisis genoemd. Beleggers waren daardoor gedwongen in korte tijd complete portefeuilles te liquideren, waardoor paniek op de markten ontstond.

Hoger nog dan bij kredietcrisis van 2008
Uit een grafiek van Thomson Reuters blijkt dat het uitstaande effectenkrediet (margin debt) weer gestegen is naar bijna 3 procent van het Amerikaanse bbp. Daarmee is het zelfs hoger dan bij de internetbubbel van 2001 en de kredietcrisis van 2008 toen de aandelenmarkten een enorme correctie maakten. Alleen in 1929 waren relatief nog meer aandelen op krediet gekocht. Toen ging de beurs nog veel verder en langduriger onderuit.

De angst bestaat dat ook nu de koersen weer kunnen dalen, waardoor een negatieve spiraal ontstaat als gevolg van gedwongen verkopen. In de VS draait de Fed (de centrale banken) op dit moment de monetaire stimulering terug, waardoor het lenen van geld duurder kan worden. Hierdoor is een paniekgolf niet uitgesloten als de koersen plotseling een val maken en zij een aanzegging krijgen van de bank, een zogenoemde margin call, om geld bij te storten of hun aandelen te verkopen.

Excessieve risico's
Richard Fisher, de president van de Fed in Dallas, zei woensdag dat Amerikaanse banken en beleggers die zich met geleend geld op de aandelenmarkt begeven, excessieve risico's nemen. Maar hij zei dat de Fed daar zelf medeschuldig aan is doordat de rente zo laag wordt gehouden.

Fisher: 'Mijn ervaring vertelt dat het een gevaarlijke ontwikkeling is. Het betekent niet het einde van de wereld, maar het waarschuwt wel dat de markt zich kan keren.' Hij wil echter niet spreken van nieuwe zeepbellen. Net als de nieuwe voorzitter van de Fed, Janet Yellen, ziet hij de lage rente als een belangrijk middel om bedrijven te bewegen meer te investeren. 'Iedereen probeert daar zijn voordeel mee te doen. En daar maak ik mij wel zorgen over.'

Optimisme over herstel
BinckBank stelt dat beleggers weer bereid zijn veel risico te lopen, omdat zij vertrouwen hebben dat de koersen dit jaar verder zullen stijgen. Het optimisme over het herstel van de economie in Europa speelt daarbij zeker ook een rol. De Nederlandsche Bank kan geen informatie verstrekken over het totaal uitstaande effectenkrediet. 'Die cijfers hebben we niet.'

Er zijn deskundigen die de correlatie tussen de hoogte van de margin debt en een koersval bestrijden. In de grafiek kunnen ook vele momenten van stijging worden aangewezen waarna niet onmiddellijk een correctie volgde maar de beurs steeds verder bleef stijgen, zoals in 1979 of 1997.

Woordvoerder Harmen van der Schoor van BinckBank relativeert ook de cijfers van het uitstaande effectenkrediet. 'Het is nu 428 miljoen euro. Maar het was eind 2009 zelfs meer dan 450 miljoen euro. Toen hadden we 300.000 klanten, nu 500.000. Dus laten we niet suggereren dat heel Nederland nu bezig is met geleend geld in aandelen te beleggen. Het is maar een heel kleine groep van onze cliënten die het doet.' Verder is effectenkrediet niet goedkoop. BinckBank rekent daarvoor een vast percentage van 6 procent.

Geleend geld voor aandelen in de VS Beeld @de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden