Beleggen in whisky: slim of riskant?

Van whisky kun je rijk worden, zegt Michel Kappen, die flessen van investeerders beheert. Er klinken echter ook heel andere geluiden.

Beeld Raymond Rutting

Een 25-jarige fles Macallan kostte in 1984 ongeveer 30 euro. Nu kost dezelfde fles single malt whisky 1.700 euro. Slimmer is het om de fles nog even op de plank te laten staan. Over vijf jaar brengt de fles minstens 4.000 euro op. Dat is de voorspelling van Michel Kappen, bedenker en directeur van de World Whisky Index. In Sassenheim bewaart hij flessen voor investeerders van over de hele wereld.

'We gaan naar de kluis', zegt hij. Achter de dikke deur verschijnt een enorme, halfduistere, zwaar beveiligde ruimte. In de ruimte staan metershoge metalen stellages. De kasten staan vol met whisky, meer dan vijftigduizend flessen. Onder iedere fles zit een sticker met een nummer dat correspondeert met de eigenaar. In deze ruimte staat whiskey die een waarde van 12 miljoen euro vertegenwoordigt. De duurste fles, een vijftigjarige Springbank, kost 65 duizend euro.

Geen toezicht

Kappen ziet whisky niet als een drankje, voor hem is het een belegging. Hij zegt dat hij voor zijn klanten een rendement van 15 procent behaalt. 'Dat lukt je nooit met vastgoed of aandelen.'

Koop een dure fles whisky, laat hem een paar jaar in de kast staan en hij wordt met een beetje geluk twee keer zoveel waard. De beleggingsstrategie van Kappen lijkt te mooi om waar te zijn. 'Waarom niet iedereen in whisky handelt? Mensen zijn nog niet bekend met whisky als investeringsproduct.'

Als het aan Kappen ligt, komt daar snel verandering in. 'Ik ben bezig met de Autoriteit Financiële Markten (AFM) om een vergunning te krijgen.' Als dat rond is, wordt whisky beschouwd als een officieel beleggingsproduct. Volgens Kappen is de kans groot dat het lukt. De AFM zelf wil er niet veel over zeggen.

Beeld ap

'Blijf hier ver vandaan. Dit is geen beleggen maar speculeren', zegt Koen Laarhoven van de vergelijkingsite vermogensbeheer.nl. Een rendement van 15 procent brengt hoe dan ook grote risico's met zich mee, weet hij. 'Deze meneer kan wel zeggen dat hij afspraken heeft met de AFM, maar een vergunning heeft hij nog niet. Er is helemaal geen toezicht', waarschuwt Laarhoven. 'Misschien heeft hij afspraken met bepaalde brouwerijen.'

Wat gebeurt er als zich een crisis voordoet in de wereld van whisky?, stelt hij een voor de hand liggende vraag. Laarhoven zag het eerder bij bordeauxwijn. 'Een goede belegger spreidt zijn risico's en staart zich dus niet blind op whisky. De kans is heel groot dat dit misloopt.'

De handel in whisky is een klassiek spel van vraag en aanbod. De vraag naar whisky, en met name de oude flessen, is de laatste jaren veel harder gegroeid dan het aanbod. De Schotse distilleerderijen hadden in de jaren negentig nooit voorzien dat 25 jaar later de vraag zo groot zijn. Nu veel whisky is opgedronken, is de schaarste enorm toegenomen, met reusachtige prijsstijgingen tot gevolg. 'In de wereld van whiskyhandel is tijd je vriend.' Hoe zuinig mensen ook met dure whisky zijn, soms wordt er toch een fles opengetrokken. De grootste 'verslinders' van oude Scotch single malt whisky zijn de rijkste Russen en Aziaten. 'Zij kopen dure Scotch single malt nog om te drinken. De rest van de echt zeldzame flessen is bestemd voor Europese handelaren', zegt Kappen.

Marcel Bol, van Whisky Import Nederland, herkent de trend. In drie jaar tijd zag de zelfstandige bottelaar de prijs van sommige flessen verdubbelen. Het lastigste is om aan whisky van 6 tot 12 jaar te komen. Sommige whisky's worden door de brouwerijen vastgehouden, zegt Bols.

'Stokerijen verwachten dat ze komende jaren veel meer whisky te gaan verkopen aan de opkomende economieën in Azië en Zuid-Amerika. Als de mensen daar meer te besteden krijgen, komt er een grote interesse voor westerse producten als whisky, zo denken de brouwers.'

Om aan die groei te voldoen wordt er meer gestookt dan ooit. Maar aangezien Schotse whisky eerst een behoorlijk aantal jaren moet rijpen duurt het een aantal jaren voordat de extra productie op de markt komt.

Er is nu weinig whisky van 6 tot 12 jaar te koop. De productie is op dit moment 45 procent hoger dan de voorraad, zegt Bol. Of die oplopende voorraad op termijn daadwerkelijk in China en Zuid Amerika wordt verkocht is nog maar de vraag. 'Maar wij hebben er op dit moment wel last van.'

De beurs van Kappen is volgens Bol een uitwas. 'De prijzen zijn absurd', zegt hij. Hij denkt dat er een moment komt dat de gouden jaren van whisky voorbij zijn.

Beeld anp

Hype

Terug bij de World Whisky Index in Sassenheim zit Kappen aan een tafel met een kleed met Schotse ruiten. Om hem heen staan de duizenden flessen whisky, met namen waar je je tong over breekt: Glenfarclas, Bunnahabhain en Laphroaig.

Toen Kappen in 2010 begon met het inkopen van vaten, waren dat vaten uit de jaren zestig, nu komen de oudste vaten uit de jaren negentig. 'In vier jaar tijd hebben we dertig jaar ingehaald.' Zijn ogen twinkelen. 'De vraag naar whisky zal alleen maar toenemen', zegt hij.

'Investeerders beleggen bij mij voor 25 duizend euro. Een echte liefhebber drinkt voor 500 euro per jaar aan whisky.'

Whisky is ongekend populair. Maar de hype kan zo weer over zijn, zeggen experts. Michel Kappen is niet bang dat zijn index dan instort als een kaartenhuis. 'Ik denk dat er een kleine dip zal zijn, maar uiteindelijk zal het effect meevallen. Investeerders zien whisky als een investeringsproduct.' En dat is een kwestie van de lange termijn.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden