Beleggen als bejaardensport

BELEGGEN is volkssport nummer één geworden. Toch? Niet dus. Volgens onderzoek belegt slechts 6,3 procent van de Nederlandse huishoudens in aandelen en obligaties....

Joost Ramaer

Sinds vrijdag is hij bijzonder hoogleraar Persoonlijke Financiële Planning aan de Katholieke Universiteit Brabant (KUB). Hij citeerde bovengenoemde onderzoeken in zijn inaugurele rede onder de titel Persoonlijke financiële planning: the times they are a-changin' - vrij naar Bob Dylan.

De tijden veranderen wel degelijk, benadrukt Veld, ondanks de opvallend lage deelname van de Nederlanders aan het grote gezelschapsspel dat beleggen heet. Zijn eigen benoeming markeert de sterk groeiende belangstelling voor financiële planning, en gaat gepaard met een uitbundige opkomst aan vakbladen en advieskantoren voor dit onderwerp.

Vreemd is dat niet. De besteedbare inkomens zijn flink gestegen, evenals de waarde van het eigen huis. Maar het geld vliegt ook harder de broekzak uit. Een groeiend aantal burgers moet zelf pensioen-, AOW-, ANW- en WAO-gaten zien te dichten.

Persoonlijke financiële planning is dan ook niet het antwoord op wensdenk-vragen als 'hoe word ik zo snel mogelijk rijk?', maar op 'een specifiek toekomstig doel' dat 'moet kunnen worden uitgedrukt in geld'. Voorbeeld: ik wil over vijf jaar een wereldreis maken met twee personen voor een bedrag van vijftigduizend gulden.

Zo'n ondubbelzinnig plan heeft nogal wat gevolgen. De wereldreiziger in de dop moet niet alleen die vijftig mille op tijd bij elkaar zien te krijgen, hij moet ook zijn spaarpot vijf jaar lang goed houden. Bijvoorbeeld door een inboedelverzekering af te sluiten. Immers, als er tussentijds een onverzekerde brand in zijn huis uitbreekt, gaat zijn wereldreis-potje 'letterlijk in rook op'.

In het rekening houden met die gevolgen schieten zowel privé-personen als professionele planners tekort, constateert Veld. Een populaire vuistregel van financiële adviseurs wil, dat het percentage aandelen in de persoonlijke spaarpot ongeveer gelijk moet zijn aan 100 minus de leeftijd van de spaarder. Anders gezegd: hoe ouder je wordt, hoe minder aandelen.

Verlaging van het risico is het idee achter deze wijsheid. Immers, met het stijgen van de leeftijd wordt de kans om het arbeidsinkomen te verhogen kleiner, zeker na pensionering, en de afhankelijkheid van de persoonlijke financiële spaarpot groter. Gekkigheid kunnen ouderen zich niet meer veroorloven.

Een fout advies, vindt Veld. Het houdt namelijk geen rekening met de sterk gestegen levensverwachting. Iemand die nu 65 is, wordt gemiddeld tachtig jaar oud, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Van de 65-jarige mannen haalt 10 procent de 89, en van de 65-jarige vrouwen wordt 10 procent zelfs 93 jaar oud.

Ouderen moeten langer doen met hun spaarpot, en hebben er belang bij dat die flink groeit. Het hogere rendement van aandelen telt dan zwaarder dan het hogere risico. 'De meeste gepensioneerden moeten een belangrijk deel van hun vermogen in aandelen beleggen, soms zelfs 100 procent', zo citeert Veld Amerikaans onderzoek dat hij ook op Nederland van toepassing acht.

Omdat de meeste ouderen dat onvoldoende doen, bedreigt een tekort hun levensavond. De waarschijnlijkheid dat zij hun geld zullen overleven, is 'vrij hoog voor alle gepensioneerden, behalve voor de relatief welgestelden onder hen'.

Zelf heeft Chris Veld nog geen lering getrokken uit zijn onderzoek - lijkt het. 'Mijn echtgenote klaagt dat ik niet leef naar wat ik schrijf', zegt hij met een verlegen lachje. 'Ik heb al mijn geld momenteel op een spaarrekening staan.' Maar na de zomer wil de kersverse hoogleraar weer in aandelen stappen, conform de theorie die zo lucratief is gebleken voor zijn collega-econoom Ben Jacobsen: 'Sell in May and go away, but remember to come back in September.'

'Ja, ik ken het betoog van Jacobsen', zegt Veld (34). 'De resultaten van die aanpak zijn wel erg overtuigend.'

Met die volkssport moet je vroeg beginnen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden