Nieuwswoonakkoord

Belastingvrijstelling jonge huizenkopers: alleen voor woningen onder de vier ton

De belastingvrijstelling voor jonge huizenkopers gaat alleen gelden voor woningen onder de 400 duizend euro. Goedverdienende starters die in staat zijn een duurder huis te kopen blijven gewoon 2 procent overdrachtsbelasting betalen, net als doorstromers. 

Starters in de vier grote steden betalen gemiddeld meer dan 350.000 euro voor hun eerste woning.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Minister Kajsa Ollongren (Woningmarkt) past haar wetsvoorstel op dit punt aan om GroenLinks en de PvdA tegemoet te komen. 

Ollongren sloot vorige week een Woonakkoord met de twee linkse oppositiepartijen. Zij heeft hun steun nodig om haar woonbegroting door de Eerste Kamer te krijgen. In het oorspronkelijke kabinetsplan zouden alle huizenkopers tussen de 21 en 35 jaar eenmalig van de startersvrijstelling gebruik kunnen maken, waarbij zij geen overdrachtsbelasting hoeven te betalen over de aankoop van een huis. Deze handreiking aan koopstarters die op de woningmarkt de concurrentiestrijd verliezen met vermogende oudere kopers en professionele beleggers wordt vrijwel Kamerbreed gesteund. De linkse oppositie, waaronder ook de SP, had er wel moeite mee dat er geen koopsomplafond in de regeling zat. Daardoor zouden goedverdienende advocaten- en artsenstellen die al voor hun 35ste een duur huis kopen duizenden euro’s belastingvoordeel krijgen. ‘En een koopstarter van 36 jaar met een laag inkomen krijgt niets’, klaagde SP-Kamerlid Sandra Beckerman tijdens het wetgevingsoverleg. Henk Nijboer van de PvdA: ‘Starters die een huis kunnen kopen van acht ton hoeven van ons geen 16.000 euro subsidie te krijgen.’

De koopsomlimiet van 400 duizend euro is een onderhandelingscompromis. De SP had die bovengrens liever wat lager gelegd, namelijk op 325 duizend euro (de Nationale Hypotheek Garantie-grens). Staatssecretaris Vijlbrief, die als ‘bewindsman belastingen’ over het wetsvoorstel presideert, vond dat naar verluidt te laag omdat er dan te veel starters in de Randstad buiten de boot zouden vallen. Daar liggen de huizenprijzen immers veel hoger dan in plattelandsgemeenten. Starters in de vier grote steden betalen gemiddeld meer dan 350.000 euro voor hun eerste woning, blijkt uit een recente inventarisatie van het Kadaster. Buiten de Randstad ligt dat gemiddelde ruim een ton lager.

De startersvrijstelling komt volgens het wetsvoorstel na vijf jaar (dus per 2026) automatisch te vervallen. Regeringspartijen VVD en D66 zijn ongelukkig met die zogenoemde ‘horizonbepaling’ en willen ervan af. Ze hebben daartoe een amendement ingediend waarover donderdag gestemd wordt.

Twijfels

Een jongere die voor zijn 35ste al zijn tweede huis koopt, is geen starter, maar kan toch aanspraak maken op de belastingvrijstelling. Het kabinet heeft voor een leeftijdsgrens gekozen om de regeling uitvoerbaar te maken. Het is voor de Belastingdienst en voor notarissen te ingewikkeld om te controleren of iemand echt zijn eerste, of toch zijn tweede huis koopt.

Over de uitvoerbaarheid en de effectiviteit van de maatregel bestaan sowieso veel twijfels. De Raad van State adviseerde dan ook negatief over de differentiatie in de overdrachtsbelasting. Er zijn vanaf volgend jaar drie verschillende tarieven in de overdrachtsbelasting: nul procent voor 35-minners, 2 procent voor oudere kopers en 8 procent voor beleggers (iedereen die de aangekochte woning niet als hoofdverblijf gaat gebruiken). CDA’er Pieter Omtzigt wees erop dat dit arbitrage uitlokt, waarbij betrokkenen slimme constructies bedenken om zoveel mogelijk belastingvoordeel binnen te harken. En ook SGP’er Chris Stoffer merkte dinsdagavond tijdens een Kamerdebat op: ‘Stel nu dat er een woning te koop staat van 410.000 euro. Dan krijg je bij de makelaar en bij de notaris natuurlijk allerlei discussies over die prijs, want een iets lagere prijs scheelt de kopers duizenden euro’s.’

Qua effectiviteit rijst de vraag of deze maatregel niet averechts zal werken. Belastingvoordelen als de hypotheekrenteaftrek vertalen zich in een overspannen woningmarkt als de Nederlandse immers direct in hogere huizenprijzen. En beleggers die meer belasting moeten betalen over hun nieuwe verhuurpanden, zullen die belastingverhoging mogelijk doorberekenen in de huur. Starters die in een huurhuis wonen totdat ze genoeg geld hebben voor een koopwoning, kunnen dan nog minder sparen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden