Belangenverstrengeling bij adviseur windenergie
© Lex van Lieshout

Belangenverstrengeling bij adviseur windenergie

Energie-adviseur overheid kluste bij met gesubsidieerde molens

Een oud-directeur van onderzoekscentrum ECN, het belangrijkste Nederlandse adviesorgaan voor energie, heeft een aanzienlijk vermogen opgebouwd met de privé-exploitatie van windmolens. Directeur Wim Stam kocht in 2008 vier windmolens en exploiteerde die naast zijn fulltime baan bij ECN. In vijf jaar tijd verdiende hij daar ten minste 1 miljoen euro mee. Dit blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

In vrijwel elk Europees onderzoek naar windenergie staan meetgegevens van het testpark van ECN.

Lees hier het uitgebreide verslag over het gesubsidieërde windmolenpark.

Stam was tot maart vorig jaar verantwoordelijk voor Wind Energy Facilities BV van ECN. Hij adviseerde het ministerie van Economische Zaken onder meer over een richtlijn voor het plaatsen van windturbines. Ook leverde hij een bijdrage aan een overheidsadvies over de subsidieregeling voor windmolens. Als directeur testte hij nieuwe windmolens, deed onderzoek naar de kwaliteit en effectiviteit ervan en ontwikkelde technologie voor turbines. Internationaal wordt de kwaliteit van deze studies hoog aangeschreven. In vrijwel elk Europees onderzoek naar windenergie staan meetgegevens van het testpark van ECN.

Directeur Stam kocht zijn windmolens in 2008 van een collega bij ECN.

ECN is een semipubliek onderzoekscentrum dat onder meer adviseert over de hoogte van subsidie voor windenergie. Het instituut is voor een groot deel afhankelijk van overheidsgeld. ECN is niet winstgevend: in 2014 bedroeg het verlies 16,7 miljoen euro. Afgelopen december verstrekte het ministerie van Economische Zaken nog een extra bedrag van 2,5 miljoen euro aan ECN om een gat in de begroting van 2016 te dichten.

Directeur Stam kocht zijn windmolens in 2008 van een collega bij ECN. Uit documenten van het ministerie van Economische Zaken, opgevraagd met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob), blijkt dat de vier molens in tien jaar tijd 4,7 miljoen euro subsidie krijgen.

Stam is niet de enige die zijn professionele kennis van windenergie combineert met een privébelegging in windmolens. Twee andere windenergiedeskundigen van ECN blijken privé in een coöperatie te zitten die windturbines exploiteert. Ook een aantal accountants en belastingadviseurs van kantoor WEA Accountants en Adviseurs, gespecialiseerd in windenergie en adviseur van de overheid op dit terrein, investeerden heimelijk in het windpark van Stam met een speciaal daarvoor opgerichte vennootschap.

Afgelopen december verstrekte het ministerie van Economische Zaken nog een extra bedrag van 2,5 miljoen euro aan ECN om een gat in de begroting van 2016 te dichten.

Nevenactiviteiten

Stam heeft de privé-exploitatie naar eigen zeggen gemeld bij zijn werkgever. Een woordvoerder van ECN bevestigt dat en zegt dat het management van het instituut destijds geen conflicterende belangen constateerde. De woordvoerder: 'De afdeling waar Stam directeur van was, is niet de directe adviseur van de overheid voor bijvoorbeeld de hoogte van subsidies voor windenergie.' Hij zegt dat sinds 2008 nieuwe werknemers van ECN een formulier moeten invullen met hun nevenactiviteiten. In het personeelshandboek is een artikel over nevenwerk opgenomen. 'Elke werknemer dient dat te kennen.'

Hoogleraar forensische accountancy Marcel Pheijffer vindt het 'onverstandig' dat Stam als ECN-directeur privétransacties deed die gerelateerd zijn aan zijn verantwoordelijkheid bij het instituut. Pheijffer: 'Dat hij het heeft gemeld en kennelijk toestemming heeft gekregen, doet daar niet aan af. Hij heeft namelijk ook een eigen verantwoordelijkheid in deze.' Ook ECN handelde 'onverstandig' volgens Pheijffer door Stam toestemming te geven: voor de buitenwereld zijn de ECN-werkzaamheden, subsidies en investeringen 'simpelweg te nauw verbonden'.

Directeur Rob Rietveld van de Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines (NLVOW) meent dat er sprake was van belangenverstrengeling. 'Stam gaf advies aan de overheid over het plaatsen en goedkeuren van windmolens en had vervolgens zelf vier windmolens. Dat is een directe relatie.'


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Er moet een grootschalig onderzoek komen naar belangenverstrengeling bij adviesorgaan voor energie ECN

  • 87% (3503)

    Eens

  • 13% (511)

    Oneens

4014 stemmen