Bedrijf moet aantonen dat stoffen niet giftig zijn

Na jaren van politieke gevechten en ongekend intensieve lobbycampagnes van de industrie en milieugroeperingen heeft het Europees Parlement woensdag een wet goedgekeurd die bedrijven verplicht aan te tonen dat de chemische stoffen die zij in hun producten verwerken, onschadelijk zijn voor mens en milieu....

Van onze correspondent Bert Lanting

Het parlement stemde met 529 tegen 98 stemmen in met de regeling, die zonder meer het meest ingewikkelde pakket is waarin het Europees Parlement ooit zijn tanden heeft gezet. Alleen de Groenen en een aantal linkse afgevaardigden stemden tegen de wet, waarover jarenlang is onderhandeld.

Het nieuwe aan de regeling is dat de bewijslast is omgekeerd. Tot dusver moesten de autoriteiten aantonen dat een stof schadelijk is. Reach (de afkorting staat voor registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen) komt erop neer dat bedrijven chemische stoffen waarvan zij jaarlijks meer dan één ton produceren of importeren, op eigen kosten moeten testen op hun veiligheid.

Als de uitslag gunstig is, krijgen de ondernemingen een vergunning om die stoffen te gebruiken. Om te voorkomen dat de regeling te veel rompslomp oplevert voor het bedrijfsleven, is afgesproken dat voor stoffen die eenmaal zijn geregistreerd, automatisch een vergunning wordt afgegeven.

Voor gevaarlijke stoffen kunnen bedrijven een tijdelijke vergunning krijgen van het Europese Agentschap voor Chemicaliën. Maar ze moeten dan wel een plan voorleggen met een tijdschema voor het vervangen van de stoffen door veiliger alternatieven. Het agentschap kan ook een vergunning afgeven als bedrijven aantonen dat zij de schadelijke effecten in de hand kunnen houden.

Onder druk van vooral Duitsland, dat een grote chemische industrie heeft, is de regeling versoepeld voor stoffen waarvan één tot tien ton per jaar wordt gebruikt. Milieu-organisaties als Greenpeace en het Wereldnatuurfonds klagen dat dat geldt voor ruim de helft van de dertigduizend stoffen die moeten worden geregistreerd.

Ook de chemische industrie is ontevreden. Volgens de industrie zal Reach de concurrentiepositie van de Europese bedrijven aantasten. De Europese Commissie schat dat de kosten van de richtlijn de komende elf jaar tussen 3 en 5 miljard euro zullen bedragen. De chemische sector komt op een veel hoger bedrag uit. Maar volgens de Commissie zal de maatregel de EU-landen tegelijk veel besparingen opleveren doordat minder mensen ziek worden. De Commissie schat dat het positieve effect over diezelfde periode ruim vijftig miljard euro zal bedragen.

Eurocommissaris Verheugen (Industriebeleid) is opgetogen over het eindresultaat. ‘Wij geven de norm aan voor de hele wereld en ik ben ervan overtuigd dat men ons voorbeeld zal volgen.’

De Europese werkgeversorganisatie UNICE is minder te spreken over de regeling, die inhoudt dat het bedrijfsleven voor de testen betaalt, terwijl de EU het agentschap financiert dat de vergunningen uitdeelt. Secretaris-generaal Philippe de Buck voorspelt dat de regeling ‘uiterst duur en bureaucratisch’ zal blijken te zijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden