Column Peter de Waard

Bedreigt rentestijging Fed andere markten?

Staal en aluminium uit het buitenland wil Trump niet meer. En ook wil hij geen Mercedes meer zien rijden langs Trump Tower op 5th Avenue in New York. De president, die vlak na zijn inauguratie, de zogenoemde Buy American & Hire American Wet tekende – koop geen buitenlandse producten en huur geen buitenlandse werknemers in – kan echter niet zonder buitenlands kapitaal.

Daarom moet hij ook de dollars naar het land terughalen om de enorme handelstekorten en begrotingstekorten te financieren.

Gelukkig helpt de Fed hem daar een handje mee. Die verhoogde woensdagavond de rente opnieuw met een kwart procent. En iedereen verwacht dat daar dit jaar zeker nog een of twee verhogingen bovenop komen. De Amerikaanse inflatie is gestegen tot 2,8 procent op jaarbasis – ruim boven de doelstelling van de Fed van 2 procent. En de werkloosheid is vorige maand gedaald tot 3,8 procent, terwijl 4 procent al een signaal is van krapte op de arbeidsmarkt.

De officiële rente van de Fed is sinds gisteravond 2 procent. Eind dit jaar zal dat 2,5 procent zijn. De officiële rente van de Europese Centrale Bank is 0 procent en daar zal op zijn vroegst in de loop van 2019 een kwart procentpunt bijkomen. Ook Japan kent een officiële rente van 0 procent.

De gevolgen laten zich raden. Er is een kapitaalvlucht gaande naar de VS. Voor de eurozone is dat geen groot probleem, omdat het een handelsoverschot kent en inmiddels de meeste regeringen hun begrotingen keurig op orde hebben. Maar voor opkomende economieën zijn de Amerikaanse renteverhogingen een gruwel aan het worden. Landen als Argentinië en Turkije moeten absurde renteverhogingen doorvoeren om te voorkomen dat te veel kapitaal wegstroomt naar de VS.

De officiële rente in Argentinië is nu 40 procent. Iran (18 procent), Turkije (17,75 procent) en Egypte (16,75 procent) hebben al de grootste moeite te voorkomen dat beleggers en ook particulieren spaarrekeningen in eigen valuta omzetten in dollarrekeningen.

Bedrijven in opkomende landen die in dollars hebben geleend (vaak omdat het goedkoper was dan in eigen valuta) komen door de rentestijging van de Fed in problemen en kunnen zelfs kopje ondergaan.

De nieuwe voorzitter van de Fed Jeremy Powell zei begin deze maand zich weinig aan te trekken van de zorgen van andere landen over de Amerikaanse rentestijging. ‘Die zijn overdreven’, merkte hij op.

Vele valuta zoals Thaise baht, Filippijnse peso en Indonesische roepia zijn zelfs in waarde gestegen ten opzichte van de dollar. Maar als de VS renteverhogingen gepaard laten gaan met een handelsoorlog, die ook de economieën in deze exporterende landen treft, zal dat snel kunnen veranderen. De Azië- en Rusland-crises van de jaren negentig liggen vers in het geheugen. Als de Fed ‘America First’ hanteert in het monetaire beleid, zoals het Witte Huis in de handel, moet iedereen zijn hart vasthouden.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.