Bazen roepen op tot integriteit

De Conference Board, een researchgroep van toplieden in New York, kwam dinsdag met aanbevelingen die tot het Enronschandaal hoogstens uit vakbondshoek gehoord werden....

Van onze medewerker Diederik van Hoogstraten

John Bogle, de recht-door-zee oprichter en oud-topman van Vanguard, was duidelijk tijdens de presentatie van de plannen: 'We moeten iets doen. We moeten nú iets doen.' Daarom was hij ingegaan op de uitnodiging van de 'Commissie voor publiek vertrouwen en private ondernemingsgeest' van de Conference Board, die in juni ad hoc was opgericht toen de schandalen zich opstapelden. Hij trof daar twaalf collega's, onder andere Andrew Grove van Intel. 'We zijn gewoon bezorgde burgers die het wél een moer kan schelen wat er gebeurt', zegt Bogle.

Burgers met invloed, dat wel. 'We hebben alleen morele overreding als middel,' zegt Board-voorzitter Carolyn Brancato. Een cultuuromslag binnen de top van het bedrijfsleven zal door dit soort overreding tot stand moeten komen, denkt zij.

Ondertussen is er wel een nieuwe wet die strikte regels formuleert voor accountants en hun relatie met het management van bedrijven die ze controleren. En beurswaakhond SEC jaagt op alles en iedereen die zelfs maar naar corruptie ruikt. Maar de vergoeding voor topmanagers zal in de VS, de frontlinie aller vrije markten, nooit bij wet geregeld worden.

Overigens waren er binnen de commissie meningsverschillen. Grove van Intel vindt alle negatieve aandacht voor opties onterecht. Het probleem is volgens hem veeleer dat managers altíjd goed betaald worden, ongeacht hun prestaties. 'Het beloningssytreem kan onmogelijk een roltrap zijn die alleen maar omhoog gaat.'

Dennis Kozlowski, de gevallen topman van Tyco, werd door helemaal niemand in de gaten gehouden. Hij blijkt een ware cultuur van zelfverrijking, overdaad en misleiding te hebben gecreëerd. Een intern onderzoek bracht boven water dat niet alleen Kozlowski zelf grandioos graaide, maar ook 56 miljoen dollar aan bonussen weggaf aan 51 managers. Plus de 39 miljoen belasting die ze hierover moesten betalen. Zonder toestemming van wie dan ook.

De club van 'Chief Executive Crooks' kreeg deze week een mogelijk nieuw lid: Jack Welch. Nu de SEC een onderzoek is begonnen naar de vraag of aandeelhouders wel weten van de voordeeltjes voor topmanagers, onder meer bij General Electric, besloot Welch dat hij de boel maar terugbetaalt. De kosten van de Boeing 737 en het aangename appartement aan het New Yorkse Central Park zal hij zelf dragen.

De 'imperiale CEO' wordt met terugwerkende kracht aan banden gelegd. Tyco gaat via een rechtszaak proberen om het salaris van Kozlowski over de afgelopen vijf jaar terug te halen. Adelphia Communications zal de gouden handdruk van 4,2 miljoen dollar voor de vertrokken - en aangehouden - topman John Rigas niet betalen. WorldCom heeft een soortgelijk besluit genomen inzake oud-CEO Bernard Ebbers. De adviezen van de Conference Board passen in deze trend. 'Het kolossale falen legt een schending bloot van het basale contract dat aan het bedrijfskapitalisme ten grondslag ligt', zo staat te lezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden