Bayer biedt 55 miljard voor overname Monsanto

Het bedrijf met misschien wel het slechtste imago ter wereld, de Amerikaanse gentech-gigant Monsanto, komt wellicht in Duitse handen. Bayer, bekend van het zo onschuldige aspirientjes, deed maandag een bod: 55 miljard euro. Monsanto vindt dat volgens ingewijden nog niet voldoende, maar ziet de logica van het bod wel in. Als het doorgaat is het de grootste, maar ook meest omstreden bedrijfsovername in de geschiedenis van de Duitse economie.

Bayer ceo Werner Baumann maandag tijdens een persconferentie over het overnameplan.Beeld afp

De timing van Bayertopman Werner Baumann is opvallend: twee dagen na de jaarlijkse anti-Monsanto dag waarop wereldwijd milieuorganisaties ten strijde trokken tegen hun bijna mythische vijand, die berucht is om zijn discutabele lobbymethoden, het afpersen van boeren en het gretige kopen van patenten.

In Duitsland werd zoals elk jaar fanatiek tegen Monsanto gedemonstreerd: de argwaan jegens landbouwbestrijdingsmiddelden en gentech is er bovengemiddeld, net als de scepsis ten aanzien van multinationals en internationale overnames.

Politieke strijd Roundup

Bovendien is Duitsland al een week in de ban van de politieke strijd over een uitgerekend door Monsanto geproduceerde onkruidverdelger: Roundup. Daarin zit glyphosaat, een fosfoorverbinding die ervan wordt verdacht kankerverwekkend te zijn. De Europese Commissie moet besluiten of het middel de komende jaren wordt toegestaan op de EU-akkers. De Duitse regeringspartijen CDU en SPD liggen hierover met elkaar in de clinch.

Te midden van dat tumult kwam het bod van Bayer. Milieuorganisaties steigerden, de linkse krant TAZ begon zijn zoveelste anti-Monsantolobby, en ook allerlei Duitse boeren uitten hun zorgen vanwege de gevreesde import van eveneens gevreesde 'Monsanto-tactieken.'

Twijfels

Maar niet alleen deze 'usual suspects', ook economen en economisch journalisten hebben twijfels over de overname die Bayer tot de grootste producent van zaden en bestrijdingsmiddelen kan maken. En ook de aandeelhouders twijfelen: sinds 1 mei, de dag dat de eerste geruchten over de overname de ronde deden, en dinsdag werd het Bayer-aandeel 12 procent minder waard.

Puur economisch bezien vinden de meeste Duitse analisten en journalisten de overname goed verdedigbaar, vanwege de overnamekoorts in de zaden- en chemiebranche.

Monsanto ging in eerste instantie als koper op pad. Maar de aankoop van het Zwitserse Syngenta mislukte. Het bedrijf werd gekocht door de Chinese gigant ChemChina. Vervolgens gingen er geruchten dat Monsanto samen met pharmaceut Pfizer een bod op Bayer zou doen.

Daarom wordt het bod van Bayer zelf in Duitsland vooral als vlucht naar voren gezien, een voorwaarde om niet te degraderen uit de Champions Leauge van de zaad- en bestrijdingsmiddelenproducenten. Maar welke middelen heiligen dat doel?

Een demonstrant in Parijs, afgelopen zaterdag.Beeld afp

Onberispelijke reputatie

Bayer geldt als bedrijf met een tamelijk onberispelijke reputatie, zeker in de kritiekgevoelige branche waarin het zich beweegt. Hoewel Bayer zelf al sinds 2002 producent is van genetisch gemodificeerde rijst en van pesticiden slaagde het bedrijf er tot nu toe in dat weg te moffelen door het farmaceutische imago te benadrukken.

Toen Werner Baumann (54) drie weken geleden het roer bij Bayer overnam, benadrukte hij dat het bedrijf onder zijn leiding zal staan voor duurzaamheid en 'sociaal en ethisch handelen.'

Het is de vraag, zoals de Frankfurter Allgemeine stelde, of dat goede imago het giftige imago van Monsanto kan dragen of zelfs oppoetsen. Bovendien geldt Monsanto, ook los van zijn boemansreputatie, niet als ideale aankoop. Het aandeel daalt al een jaar gestaag, vanwege de lage prijzen van landbouwproducten, vooral van mais.

De prijs die Bayer voor Monsanto wil betalen, ligt 36 procent hoger dan de gemiddelde beurskoers van het Monsanto-aandeel de afgelopen maanden. Dat is veel. Volgens de financiële krant Handelsblatt is Bayer bereid zijn bod te verhogen, en dat zal dus ook nodig zijn om Monsanto te verleiden.

Om het overnamebedrag vrij te krijgen moet het bedrijf omstreden capriolen uithalen: meer aandelen uitgeven en zichzelf dieper in de schulden steken.

De kans dat de kartelwaakhond de overname zal dwarsbomen, wordt gering geacht. Een grotere uitdaging vormt het overhalen van Monsanto-topman Hugh Grant die het bod dus te laag vindt.

Deze Grant, wiens harde voorkomen contrasteert met feelgood-imago van zijn acterende naamgenoot, beklaagt zich er al jaren over dat zijn critici niet zien dat Monsanto de wereld aan het redden is. Er moet immers een groeiende wereldbevolking worden gevoed. Baumann zei bij het bekendmaken van het bod min of meer hetzelfde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden