Bankpresident wil schuld sneller aflossen

Voor het eerst in 25 jaar heeft Nederland een overschot op de staatsbegroting en meteen vallen politici over elkaar heen om de plotselinge rijkdom uit te geven aan bijvoorbeeld zorg of onderwijs....

'Klopt, ik wil dat een veel groter deel naar aflossing van de staatsschuld gaat. Eigenlijk wil de Nederlandsche Bank dat het hele begrotingsoverschot gebruikt wordt om de staatsschuld te verminderen. Dat doel wordt ook bereikt door storting van het overschot in het AOW-spaarfonds. Het vermogen dat in dit fonds wordt opgebouwd, mag van de staatsschuld worden afgetrokken.'

'Een storting in het AOW-spaarfonds is ook verstandig omdat vanaf 2010 de vergrijzingsproblematiek in Nederland op zal spelen. Aan dit fonds moet je dus nu gaan bouwen. Het enige nadeel hiervan is dat de overheid in mindere economische tijden niet bij het geld kan, dat ze in goede tijden in het fonds heeft gestort. Het geld in het AOW-spaarfonds mag, de naam zegt het al, alleen voor de AOW gebruikt worden en niet voor andere uitgaven.' - Waarom mag het begrotingsoverschot niet aan nuttige zaken als onderwijs worden uitgegeven?

'Onze economie loopt nu al als een trein. Waarom zou je die nog extra gaan stimuleren? De overheid pompt vanwege het belastingplan 2001 al vijf à zes miljard gulden in de economie aan lastenverlichting. Dat moet omdat anders de belastingherziening politiek niet haalbaar is, dat begrijp ik best. Extra uitgaven aan onderwijs of zorg zijn echter ook een economische stimulans en daar zit de Nederlandse economie nu niet op te wachten. Begrijp me goed, ik ben niet tegen meer geld voor onderwijs of zorg, maar de ruimte hiervoor moet gevonden worden binnen de bestaande uitgaven van het rijk en daar is ruimte genoeg.' - Sommige economen, onder wie voormalig topambtenaar Van Wijnbergen, stellen dat een groeiende overheidsschuld geen probleem is zolang het geleende geld meer rendement oplevert dan het kost. Nieuwe investeringen in het onderwijs zijn op deze gronden makkelijk te verdedigen.

'Deze economen kijken niet naar wat de overheid nu al uitgeeft. Ze bekijken alleen het rendement van mogelijke nieuwe uitgaven. In Nederland zijn de overheidsuitgaven op dit moment 45 procent van het nationaal inkomen. Deze uitgaven leveren lang niet allemaal genoeg op om de kosten van het geld te dekken. Het overheidsgeld kan natuurlijk altijd beter worden uitgegeven, zodat meer rendement ontstaat, maar dat moet dan binnen de bestaande uitgaven worden opgelost.'

'Het artikel van van Wijnbergen in NRC Handelsblad viel mij van hem tegen. Hij gaat wel erg ver. Hij vergelijkt daarin VVD-fractievoorzitter Hans Dijkstal met de Roemeense dictator Ceausescu, omdat hij net als Dijkstal de staatsschuld wilde aflossen. Ierland, Engeland, de Verenigde Staten, Denemarken en Zweden hebben ook een overschot op de begroting. Met de leiders van deze respectabele landen vergelijkt Van Wijnbergen Dijkstal niet.' - Is het uitgeven van het begrotingsoverschot eigenlijk toegestaan volgens de afspraken in de Economische en Monetaire Unie?

'Nee, dat mag niet. Het Europese Stabiliteitspact is daar heel duidelijk in. De eurolanden moeten streven naar een gemiddeld tekort van nul óf een overschot. Nu hebben we voor het eerst een klein overschot. Om aan de eis te voldoen om gemiddeld in evenwicht te zijn moeten we dit dus minstens enkele jaren volhouden. Sommige Europese landen hebben nu al een overschot van 3 procent op de begroting. Voor Nederland zou dit een overschot betekenen van 20 á 25 miljard. De meeste Nederlandse politici worden al nerveus van het huidige overschot van 2 miljard.' - Wat kunt u doen als Nederlandse politici zich niet aan het Pact houden? Nederland is tenslotte maar een klein gebiedje binnen euroland.

'Nederland moet zich goed realiseren dat het dan een free rider (een profiteur, red) wordt binnen euroland. Nederland maakt slechts 5 procent uit van de economie van euroland, maar vele kleintjes maken één grote. Als Nederland, België Ierland en de andere kleinere landen zich niet aan het pact houden, waarom zouden grote landen als Duitsland of Frankrijk dat dan wel doen? Als ook deze grote landen zich als free riders gaan opstellen kan de muntunie niet functioneren. We moeten ons aan de regels houden, net als bij ieder ander contract.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden