Bankgeheim van EU-landen blijft nog wel even bestaan

'Zoek het geld', luidt sinds jaar en dag het motto voor speurders naar georganiseerde criminaliteit en terrorisme. Ook de onderzoekers naar de aanslagen in de VS nemen de financiële kanalen, die door de terroristen zijn gebruikt, onder de loep....

Oostenrijk en Luxemburg staan al jaren onder druk van de overige lidstaten van de Europese Unie. De EU wil een einde maken aan de belastingontduiking van spaarders, die hun kapitaal elders in de Unie vastzetten om aan de fiscus in eigen land te ontstnappen. Vorig jaar is na jarenlange onderhandelingen een wankel compromis bereikt, dat inhoudt dat de meeste landen vanaf 2003 elkaar informatie verstrekken over buitenlandse spaartegoeden. Oostenrijk en Luxemburg houden halsstarrig vast aan hun bankgeheim. Zij voeren een bronbelasting in, zodat de identiteit van buitenlandse spaarders in ieder geval gewaarborgd blijft.

Het is de vraag of deze twee landen hun houding kunnen volhouden, nu de Amerikaanse druk om financiële informatie te verstrekken zo hoog wordt opgevoerd. Bekende belastingparadijzen zoals de Kaaiman-eilanden, Liechtenstein en Andorra hebben inmiddels al toegezegd dat ze een veel opener beleid willen voeren.

Dat is ook van groot belang voor de onderhandelingen binnen de EU, omdat Oostenrijk en Luxemburg hun medewerking hebben verbonden aan de medewerking van derde landen. Hun redenering luidt dat de afschaffing van het bankgeheim in Europa alleen weinig zin heeft, zolang andere landen het wel handhaven. Nu geldstromen mondiaal steeds gemakkelijker traceerbaar worden, lijkt het op het eerste gezicht moeilijk voor Oostenrijk en Luxemburg om geen concessies te doen.

Vorige week werden de Luxemburgse premier Juncker en de Oostenrijkse minister Grasser van Financiën dan ook allebei gedwongen hun 'volledige medewerking' toe te zeggen aan de internationale pogingen om de financiering van terroristische groeperingen in kaart te brengen.

Brusselse diplomaten zijn echter uitermate sceptisch over de kans dat er daadwerkelijk iets verandert. 'De discussie in de EU gaat onder meer over de belastingheffing op spaartegoeden. In dat dossier blijft alles in principe hetzelfde', aldus een van hen.

Ook nu al is het in de meeste landen praktijk om de banken financiële gegevens te laten verschaffen wanneer sprake is van een strafrechtelijk onderzoek. Oostenrijk en Luxemburg, maar ook bijvoorbeeld Zwitserland en de Kanaaleilanden maken op dit vlak geen problemen.

Maar dat betekent niet dat de landen net zo gemakkelijk zullen meewerken als het gaat om fiscale onderzoeken. 'Dan wordt het gewoon een kwestie van belastingheffing. Stel dat we overgaan tot een bronbelasting, dan heeft dat hetzelfde effect. We hechten aan ons bankgeheim, dat kunnen we dan houden, en de fiscus komt niets tekort', aldus een diplomaat uit een van deze landen.

Overigens gaan Brusselse bronnen ervan uit dat er op de iets langere duur toch een einde gaat komen aan het bankgeheim. 'Het vasthouden ervan berokkent Oostenrijk en Luxemburg te veel politieke schade, terwijl de financiële effecten mogelijk evenmin positief zijn', aldus een diplomaat. Hij wijst erop dat de houding van deze twee EU-leden betekent dat zij de enige zijn met een bronheffing.

'Stel dat die op 15 of 20 procent ligt, dan kan het voor spaarders toch aantrekkelijk zijn om in eigen land te blijven', zegt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.