Banken moeten wel aankloppen bij minister Bos

Op de beurs wordt druk gespeculeerd over de banken en verzekeraars die steun bij minister Bos van Financiën moeten aanvragen....

Van onze verslaggever Frank van Alphen

ING houdt de kaken stijf op elkaar. De moeder van Postbank en Nationale-Nederlanden wil niet reageren op dit soort geruchten. Toch verwachten analisten van bijvoorbeeld zakenbank Goldman Sachs dat een aantal Nederlandse financiële instellingen snel door de knieën zal gaan. In andere landen, zoals de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Zwitserland, hebben banken – vaak onder druk – de overheid immers al als aandeelhouder en geldschieter verwelkomd.

Volgens Goldman Sachs, waarin de Amerikaanse overheid deze week een belang heeft genomen, zullen Nederlandse en Britse verzekeraars het eerst een beroep op de overheid moeten doen. De koersen van onder meer Aegon, met grote belangen in de VS, en het Britse Aviva, de moeder Delta Lloyd, zijn flink gekelderd.

Minister Bos (Financiën) kondigde anderhalve week geleden aan dat de overheid 20 miljard euro achter de hand houdt om het eigen kapitaal van gezonde en levensvatbare banken en verzekeraars aan te vullen. De reactie van diezelfde instellingen luidde eensgezind: ‘Een prachtplan, maar wij zijn gezond en hebben voorlopig geen behoefte aan nieuw kapitaal.’

Sindsdien hebben banken in het buitenland dit soort stoere taal moeten inslikken. In de VS dwong minister Paulson van Financiën de toplieden van de negen grootste banken een kapitaalinjectie te accepteren. Zo wilde hij voorkomen dat bepaalde banken het predicaat loser kregen.

Ook in Groot-Brittannië moesten de eens zo trotse banken hulp van de overheid accepteren. Grote namen als Royal Bank of Scotland, die delen van ABN Amro heeft overgenomen, HBOS en Lloyds hebben de overheid als veeleisende aandeelhouder. Het Zwitserse UBS kon evenmin de hulp van de overheid afslaan.

Alle banken die een kapitaalinjectie hebben ontvangen, zien hun buffers (het eigen vermogen) groeien. Dat maakt ze relatief sterker dan de concurrentie. Alleen al daarom neemt de druk op Nederlandse banken toe zich te laten stutten. Rabobank en ING merken zelf ook in Nederland dat ze sinds een week moeten opboksen tegen een tweetal volledig genationaliseerde banken: ABN Amro en Fortis Bank Nederland.

De overheidshulp is niet gratis. En niet zonder verplichtingen. Overheden kopen vaak preferente aandelen die recht geven op een vast dividend. Bovendien stellen de overheden allerlei eisen aan de noodlijdende bankiers. Ze moeten de omstreden hoge beloningen inperken, hun kredietverstrekking op peil houden en geld blijven uitlenen aan elkaar. Met name de invloed op de beloning is iets waar bankiers niet erg enthousiast over kunnen worden.

De ogen zijn vooral gericht op beursgenoteerde banken. De koersdalingen zijn immers een indicatie dat beleggers verwachten dat bijvoorbeeld ING en Aegon in aanmerking voor staatssteun. Door de recente koersdalingen worden deze bedrijven met de dag goedkoper en kan Bos steeds meer kopen met 20 miljard op zak.

Andere beursgenoteerde financiële instellingen zijn SNS Reaal, Van Lanschot Bankiers en BinckBank. Floris Deckers, de topman van Van Lanschot, een bank voor vermogende particulieren, heeft al laten weten geen behoefte te hebben aan staatssteun. ‘Wij zijn uitlener aan het financiële systeem en zullen dat nu makkelijker doen. Wij hebben zelf geen geld nodig’, aldus Deckers in NRC Handelsblad.

De overheid sluit niet uit ook niet-beursgenoteerde banken, zoals Rabobank, Friesland Bank, DSB Bank en zakenbank NIBC, staatssteun krijgen. De maatregelen zijn zo geformuleerd dat de staat ook belangen in coöperaties en andere rechtsvormen kan nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden