'Banken helpen bij het ontwijken van de belasting'

Zeven van de tien Nederlandse banken zijn mogelijk betrokken bij medewerking aan belastingontwijking. Hiertoe behoort de staatsbank ABN Amro en verder Aegon, Delta Lloyd, ING, NIBC, Rabobank en Van Lanschot. Er zijn geen aanwijzingen dat ASN Bank, SNS Bank en Triodos ook aan belastingontwijking meehelpen.

Sant Peter Port, hoofdstad van Guernsey, een populaire fiscale vluchthaven. Beeld Foto Eric Baccega

Dit blijkt uit het onderzoek Dutch Banks and Tax Avoidance dat vandaag zal worden gepubliceerd door Eerlijke Bankwijzer, waarbij onder meer Oxfam Novib, Amnesty International, FNV, Dierenbescherming en PAX zijn betrokken. Het onderzoek dat is uitgevoerd door adviesbureau Profunda, wordt aangeboden aan de Tweede Kamer.

Volgens Eerlijke Bankwijzer ondermijnt belastingontwijking de nationale welvaart en een stabiel ondernemersklimaat. Hierdoor missen arme ontwikkelingslanden jaarlijks meer dan 100 miljard dollar (76 miljard euro) aan belastinginkomsten. Particulieren weten naar schatting een bedrag van 156 miljard dollar aan belasting te ontwijken door vermogens in belastingparadijzen te stallen.

Belastingontwijking is niet crimineel zoals belastingontduiking, maar in strijd met de geest en intentie van de belastingwetgeving. Bijvoorbeeld door constructies op te zetten die geen economisch doel hebben, maar uitsluitend zijn bestemd om minder belasting te betalen. Er zijn talrijke, vaak kleine landen die daar faciliteiten voor bieden.

Nederlandse banken blijken daar veel vestigingen te hebben: 314 stuks in zeventien belastingparadijzen. Eerlijke Bankwijzer heeft de banken gevraagd naar het doel van al deze vestigingen. Voor ongeveer de helft was daar geen of een vage verklaring voor. Aegon op Bermuda, Delta Lloyd in Ierland en Rabobank op Curaçao hebben vestigingen die de schijn wekken bedoeld te zijn om minder belasting te betalen.

Beeld VK

Delaware

ABN Amro, ING, NIBC en Rabobank hebben verder vestigingen in belastingparadijzen waarmee bedrijven kunnen worden geholpen om minder belasting te betalen. Zo heeft Rabobank al meer dan vijftig dochterondernemingen en joint ventures in belastingparadijs Delaware. Verder hebben ABN Amro, Aegon, Delta Lloyd, ING en Van Lanschot vestigingen in belastingparadijzen die vooral tot doel hebben individuen te helpen minder belasting te betalen.


ABN Amro, ING, NIBC en Rabobank blijken de afgelopen drie jaar betrokken te zijn geweest bij leningen en/of obligatie-uitgiften van special purpose vehicles, vennootschappen die geen substantie blijken te hebben en in belastingparadijzen waren gevestigd. ING, Rabobank, Aegon en Delta Lloyd publiceren ook nog geen gegevens over de omzet en het aantal werknemers per land, al schrijft de Europese kapitaalrichtlijn dit sinds 1 juli voor.


Eerlijke Bankwijzer heeft de Tweede Kamer voorstellen gedaan om belastingontwijking moeilijker te maken. Zo zouden alle bedrijven in Nederland voor elk land moeten publiceren hoeveel belasting over de winst ze daar betalen. Daarnaast zouden ze in het jaarverslag een overzicht moeten geven van de dochterondernemingen, de belastingmores moeten verscherpen met betrekking tot het voorkomen van dubbele belasting en meer onderzoek moeten doen naar belastingontwijking.


Vorig jaar bleek uit een onderzoek van de Volkskrant onder 26 grote Nederlandse multinationals dat Bermuda met 81 dochters de populairste fiscale vluchthaven was, op de voet gevolgd door de Kaaimaneilanden (66 dochters) en het Britse Kanaaleiland Jersey (37). ABN Amro zat toen met 54 dochters in vijf landen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden