Nieuws

Banken: cybercriminaliteit fors gestegen door corona

Cybercriminaliteit is het afgelopen jaar fors toegenomen. Dit blijkt uit de jaarcijfers van de Nederlandse Vereniging voor Banken en Betaalvereniging Nederland. Nieuwe wetgeving en een landelijke aanpak moeten de opsporing en vervolging van cybercriminelen versnellen.

Cybercriminelen maken misbruik van het coronavirus door het versturen van phishing-smsjes.  Beeld ANP
Cybercriminelen maken misbruik van het coronavirus door het versturen van phishing-smsjes.Beeld ANP

De totale schade door phishing en bankhelpdeskfraude bedroeg het afgelopen jaar 39,5 miljoen euro. Vooral schade door bankhelpdeskfraude – ook wel spoofing genoemd – steeg fors.

In 2019 was het aantal meldingen nog verwaarloosbaar. Bij deze relatief nieuwe vorm van cybercriminaliteit bellen fraudeurs met een telefoonnummer van de bank, waardoor slachtoffers nietsvermoedend hun bankgegevens delen. Zo wisten criminelen bijna 27 miljoen euro te stelen.

Ook het aantal slachtoffers van phishing neemt toe. Via nepmails en whatsappberichten werd bijna 13 miljoen euro gestolen. Een stijging van meer dan 60 procent ten opzichte van 2019. Banken noemen de toename zorgwekkend en onderstrepen het belang van een effectieve landelijke aanpak.

De stijging is volgens Betaalvereniging Nederland vooral te verklaren door corona. ‘Alles speelt zich steeds meer online af. Van winkelen tot het onderhouden van sociale contacten. Criminelen spelen daarop in’, zegt directeur Gijs Boudewijn.

Ook de valse mails en websites die criminelen maken, zijn steeds geloofwaardiger. ‘Vroeger kon je ze er nog uithalen door de opmaak en spelfouten', aldus Boudewijn. Dankzij datalekken bij bedrijven als Marktplaats en Facebook hebben criminelen steeds meer persoonsgegevens tot hun beschikking om slachtoffers overtuigend te benaderen.

Om de fraude aan te pakken moet er volgens de banken meer worden gedaan om criminelen te vervolgen. Banken pleiten voor nieuwe wetgeving die de opsporing kan versnellen. ‘We hebben een gecoördineerde landelijke aanpak nodig’, zegt Mandy Lablans van de Rabobank. De banken werken al samen met onder meer telecombedrijven, ministeries en opsporingsdiensten. ‘De wil is er bij alle partijen om dit harder aan te pakken, maar we hebben meer middelen nodig.’

Eerdere voorlichtingscampagnes om cyberfraude aan te pakken, hebben volgens Lablans wel enig effect gehad. ‘We zien dat mensen sneller melding doen na oplichting. Vaak beseffen ze meteen na een telefoontje al dat het niet helemaal klopt.’ Helaas is het dan al te laat.

Banken zijn wettelijk verplicht om schade te vergoeden bij phishing. Die verplichting is er bij bankhelpdeskfraude niet. Toch hebben de banken uit coulance 96 procent van alle schade door spoofing vergoed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden