Bananensector kleurt groen

De Chiquita-banaan wordt voorzien van een keurmerk dat duurzaamheid belooft. Volgens Solidaridad is het een reactie op de Oké-banaan. 'Maar we zijn blij zijn met de navolging.'..

Chiquita gaat op de ecotour en de consument merkt dat aan een nieuwstickertje. Vanaf volgende week komt er een groene band achter hettraditionele blauwe logo van de Chiquita-banaan. Op die groene band prijkthet logo van Rainforest Alliance, een Amerikaanse milieuorganisatie. Eencultuuromslag bij Chiquita, meer dan tien jaar druk vanuitontwikkelingsorganisaties en een veranderende markt gingen aan het nieuwelogo vooraf.

'Wij waren indertijd erg kritisch over de bananensector, omdat bedrijvenhet milieu vervuilden en de sociale omstandigheden op de plantages slechtwaren', zegt Chris Willey van de Rainforest Alliance. Vooral de blauwezakken vol met pesticiden die telers om de bananentrossen schoven, zettenkwaad bloed. Na gebruik bleven ze op de bodem achter en vervuilden hetgrondwater.

'Daarom riepen we de belanghebbenden in 1992 bij elkaar om te pratenover een oplossing van de problemen', aldus Willey. Dat Chiquita vrijwelmeteen met Rainforest Alliance wilde samenwerken, noemt hij een'formidabele stap'.

'We komen nu pas met het nieuwe label, omdat we in 115 plantages hebbenin Midden- en Latijns Amerika, met 29 duizend hectare grond', zegt FranklinGinus, de manager van Chiquita in Nederland. 'Op al die plantages moestenwe het productieproces aanpassen.'

Het nieuwe label garandeert onder meer dat op de plantages geenontbossing plaatsvindt, dat arbeiders lid mogen worden van een vakbond, datalleen met goedgekeurde chemicaliën onkruid wordt verdelgd en dat afvalwordt gerecycled. 'Lokale partners van de Rainforest Alliance komenonaangekondigd op de plantages langs om die zaken te controleren', zegtGinus. Volgens hem zag Chiquita in dat het noodzakelijk was het duurzamepad in te slaan. 'Ook commercieel is het voor ons interessant, omdatmaatschappelijk verantwoord ondernemen belangrijk is geworden voor deconsument.'

Nico Roozen van de ontwikkelingsorganisatie Solidaridad noemt dievoorstelling van zaken kinderachtig. Volgens hem is het nieuwe keurmerk eenreactie 'op de kracht van ons merk Fair Trade'. Fair Trade, in Nederlandvooral bekend vanwege het Max Havelaar-keurmerk voor koffie, betaalt kleineboeren in ontwikkelingslanden 'een eerlijke prijs' voor hun producten. In1996 kwam Fair Trade met de Oké-banaan op de markt.

Volgens Roozen is het aan Europese regelgeving te wijten dat deorganisatie de afgelopen jaren haar marktaandeel niet kon uitbreiden. 'Nude markt per 1 januari volgend jaar openligt, gaan wij verder groeien.Chiquita anticipeert daarop door met een eigen label te komen.'

Op de samenwerking tussen Rainforest Alliance en Chiquita valt volgensRoozen het een en ander af te dingen. De Amerikaan David Ransom spreekt vanhet 'groenwassen' van Chiquita's imago.

Roozen: 'Chiquita mag dan wel het minimumloon gaan betalen aan zijnarbeiders, maar dat is in die landen veel minder dan de kosten vanlevensonderhoud. Bovendien is de ambitie op het gebied van pesticiden telaag. Alles wat kostenverhogend werkt, doet Chiquita niet, of wordtuitgesteld.'

Niettemin is Roozen opgetogen over de ontwikkeling. 'Aan honderd jaarbananenrepubliek komt nu een einde. Jarenlang manipuleerden bedrijven alsChiquita overheden in ontwikkelingslanden, negeerden zij milieuproblemenen kleineerden zij de vakbeweging.'

Wordt Fair Trade nu uit de markt gedrukt? Ginus zegt er niet op uit tezijn. 'Wij werken met veel grotere plantages en doen daarom iets heelanders dan de kleine boeren van Fair Trade.' Ook Roozen zegt daar niet bangvoor te zijn. 'Als je een voorbeeldfunctie vervult, moet je er juist blijom zijn dat je navolging krijgt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden