nieuws

BAM past voortaan voor grote bouwprojecten

BAM past voortaan voor grote projecten zoals de nieuwe zeesluis bij IJmuiden, vanwege de grote risico’s. Het bouwbedrijf richt zich nu onder meer op de groeiende vraag naar woningen, die tot herstel leidt in de sector.

Luchtfoto uit 2018 van de bouw van de zeesluis, aan de ingang van het Noordzeekanaal bij IJmuiden.
 Beeld ANP
Luchtfoto uit 2018 van de bouw van de zeesluis, aan de ingang van het Noordzeekanaal bij IJmuiden.Beeld ANP


Dure grondstoffen, aangescherpte stikstofregels en een dreigende inflatie; ook nu de Koninklijke BAM Groep zich langzaam herstelt van de coronacrisis zal het bouwbedrijf niet langer meebieden op grote projecten. Tijdens de presentatie van de halfjaarcijfers stelde ceo Ruud Joosten donderdag nog eens dat BAM past voor bouwprojecten boven de ­150 miljoen euro. ‘We willen die risico’s niet langer dragen.’

De orderportefeuille van BAM van 13,8 miljard euro bestaat slechts gedeeltelijk uit grote projecten. Toch hebben enorme kostenoverschrijdingen in de infrastructuur het bouwbedrijf gedwongen tot een koerswijziging. Zo trok BAM zich al terug bij aanbestedingen voor het verbreden van de A27 en de bouw van een nieuw station op de Amsterdamse Zuidas. Ook door hogere prijzen van grondstoffen en materialen is BAM behoedzaam bij aanbestedingen.

Nieuwe strategie

Niet langer investeren in risicovolle projecten is de nieuwe strategie van BAM, dat vorig jaar door de coronacrisis een verlies noteerde van 234,5 miljoen euro en bij een sanering duizend werknemers ontsloeg. Nu illustreren de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een opwaartse trend in de bouw, waarbij BAM vooral profiteert van de groeiende vraag naar woningen. Van de operationele winst van 157 miljoen euro resteert een netto resultaat van 20 miljoen euro. De infrasector blijft daar ver bij achter.

De vorig jaar aangetreden BAM-topman Ruud Joosten noemde de bouw van de nieuwe zeesluis in IJmuiden donderdag als voorbeeld van een kostenverslindend project. In het consortium Open IJ moesten BAM en partner Volker Wessels na een ontwerpfout beiden 112 miljoen euro toeleggen. Joosten: ‘We hebben in het verleden te grote risico’s genomen door grote projecten uit te voeren met hooguit 3, 4 procent winstmarge.’

Een ‘commissie van wijzen’ moet nu bepalen of BAM de meerkosten in ­IJmuiden deels kan verhalen op Rijkswaterstaat. Ook de verbouwing van de Afsluitdijk valt voor BAM veel duurder uit. De vorig jaar aangetreden Joosten pleitte al in februari voor meer risicospreiding. ‘We schuiven de verantwoordelijkheid niet af. Die sluis gaat straks weer honderd jaar mee, maar het nieuwe ontwerp heeft qua kosten verkeerd uitgepakt voor BAM en Volker Wessels.’

Compensatie verlies

Toch wil BAM compensatie voor het forse verlies. Joosten: ‘Ook de overheid heeft er geen baat bij dat de infrasector opdraait voor verliezen op projecten die essentieel zijn voor de Nederlandse samenleving. Je mag het risico niet alleen leggen bij uitvoerders die daarbij een geringe winst kunnen behalen.’

Mede door de aangescherpte regels voor de uitstoot van stikstof en van CO2 kan de overheid nog slechts enkele projecten in de wegenbouw uitvoeren. Zo liepen de kosten voor de verbreding en renovatie van de A27 volgens Joosten op tot 800 miljoen euro. ‘Het is de grootste tender in de Nederlandse infrastructuur, waarbij ook meerdere bruggen en 47 kunstwerken moeten worden opgeknapt. Bovendien is de grond onder de A27 niet al te stevig. Een te groot risico, daarom hebben we ons voor de zomervakantie al teruggetrokken.’

Financieel directeur Frans van Houten constateerde dat ook de bouw kampt met een schrijnend gebrek aan personeel. ‘We hebben een paar honderd vacatures die we moeilijk kunnen invullen. Ik noem het de ‘war of talent’. Voor jonge mensen moeten we een aantrekkelijke werkgever worden die zich richt op digitalisering, innovatie en duurzaamheid. Die transformatie moeten we nog realiseren.’ BAM bouwt dit jaar 3.000 woningen en profiteert van een exploderende huizenmarkt. De bouwer wil zich onderscheiden door ‘gasloos’ te bouwen. De energietransitie biedt kansen voor de bouw, stelt Van Houten. BAM zegt de technologie te hebben ontwikkeld om ook bestaande huizen snel ‘gasvrij’ te maken.

‘Nul op de meter’ wordt het adagium, maar het tempo van die transitie ligt volgens BAM te laag. Van Houten: ‘Wanneer kunnen we opschalen? Dat hangt af van andere marktpartijen.’ Joosten: ‘We hebben de oplossing voorhanden, maar dan moeten we wel hele wijken kunnen aanpakken. En niet een paar huizen in de straat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden