‘Babyboomers zijn oververtegenwoordigd’

Steeds minder jongeren zijn lid van een vakbond. Jammer, vindt Mei Li Vos. Daarom startte ze een nieuwe vakbond. Inmiddels wil ook de FNV meer opkomen voor de jonge werknemer....

Oog in oog staan met een boze babyboomer, dat lijkt Mei Li Vos (35) vreselijk. ‘Ik hoop niet dat het vechten wordt.’ Wel hoopt de voorzitter van het Alternatief voor Vakbond (AVV) op ‘een fluwelen revolutie’ binnen het sociale stelsel. ‘De lusten en de lasten voor jonge en oude werknemers moeten eerlijker worden verdeeld. Jongeren betalen op dit moment meer aan voorzieningen, dan ze ooit zelf zullen terug krijgen.’

Dat moet veranderen, vindt Vos. Om het geluid van de jonge werknemer te laten doordringen in Den Haag en bij de CAO-onderhandelingen, richtte ze afgelopen oktober met anderen een nieuwe vakbond op. Voor 10 euro per jaar maakt het AVV zich vooral sterk voor freelancers en mensen met een tijdelijk contract. Inmiddels hebben zich al ruim 1700 leden gemeld en is Vos bij vijf bedrijven aan de onderhandelingstafel geschoven om te praten over nieuwe cao’s.

De AVV is niet de enige die zich uit onvrede over de toekomst van de verzorgingsstaat heeft georganiseerd. Ook de grootste vakcentrale van Nederland, de FNV, lijkt weer oog te hebben voor de jonge leden. Maandag presenteerde de vakcentrale een eigen jongerennetwerk om de ruim 250 duizend leden onder de 35 jaar zichtbaarder te maken. ‘Ik had heel graag gewild dat het AVV zich bij ons had aangemeld om samen te werken’, zegt FNV-voorzitter Agnes Jongerius. ‘Maar ze hebben besloten het zelf te doen. Dat is prima, kom maar op!’

Tien jaar geleden werd de jongerenbond van de FNV nog afgeschaft omdat jonge werknemers te weinig animo toonden om mee te denken. Inmiddels zijn nog minder van de ruim 2,7 miljoen werkenden van jonger dan 35 jaar lid.

Dat het initiatief van FNV Jong een poging is de oververtegenwoordiging van ouderen bij de vakbond en het tanende ledental tegen te gaan, erkent Jongerius. ‘En we merken dat jongeren nu wel willen meedoen met de discussie.’

Het idee voor een jongerennetwerk ontstond tijdens de demonstratie op het Museumplein in oktober 2004. ‘We hadden veel oude grijze mannen verwacht, maar er waren juist heel veel jongeren’, zegt Judith Ploegman (29), de kersverse voorzitter van FNV Jong. ‘Via internet en lokale afdelingen gaan we proberen deze jongeren er beter bij te betrekken.’

Noodzakelijk, noemt Ad Nagelkerke van de Universiteit van Tilburg de initiatieven. Hij is onder meer gespecialiseerd in het verschijnsel vakbeweging. ‘Vakbonden stammen uit het industriële tijdperk en zijn vaak achterhaald in de ogen van jongeren. Om te overleven, moeten de bonden moderniseren: zich meer richten op wat in de ondernemingen speelt en aandacht geven aan de dagelijkse belangen van mensen op het werk, ook die van jongeren.’

Wat de organisatie betreft zijn vakbonden inderdaad achterhaald, beaamt Vos van AVV. ‘Die Poolse landdag-constructie van de huidige bonden vind ik vreselijk. Ze vergaderen overal over en de besluitvorming is veel te traag.’ Via internet stemmen leden van de AVV mee over de standpunten van de vakbond. ‘Wij zijn veel daadkrachtiger.’ Daarnaast vindt het AVV het oneerlijk dat alleen leden van een vakbond mogen meebeslissen over de CAO, terwijl het merendeel van de werknemers geen lid meer is. ‘Grijze babyboomers zijn oververtegenwoordigd bij de vakbond. Zij zullen natuurlijk altijd een CAO steunen die hun verworvenheden beschermd. Dit gaat ten koste van de jongeren.’ Het AVV pleit ervoor dat alle werknemers mogen stemmen over een CAO.

Een goed idee, beaamt Nagelkerke. ‘Slechts een kwart van de werknemers is vakbondslid. Maar de vakbonden bepalen voor 80 procent van de werkenden de CAO, dat is een vreemde constructie.’ Toch is Nagelkerke sceptisch over de toekomst van de jongeren-initiatieven. ‘Die mensen bij de AVV hebben nog weinig verstand van de arbeidsverhoudingen, maar dat kunnen ze leren. Wat betreft FNV Jong is het maar afwachten of ze echt inspraak krijgen.’

Ploegman erkent dat nu nog onduidelijk is waarbij FNV Jong daadwerkelijk zal meebeslissen; ook is nog niet besloten of het jongerennetwerk een zetel in de Sociaal-Economische Raad wil. ‘Maar er is een enorme bereidheid onder de oudere leden om te luisteren naar de jongeren’, relativeert Ploegman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden