InterviewJohan Lundgren

Baas Easyjet: ‘Nederlandse vliegtaks is oneerlijk en verkeerd’

Grijp de coronacrisis aan om de luchtvaart te verduurzamen, roept de milieubeweging. Niet met heffingen en toeslagen die lage inkomens uit de lucht houden, vindt Easyjet-topman Johan Lundgren. ‘40 euro niet veel voor een vlucht? Dat ligt er maar aan aan wie je het vraagt.’

Easyjet zit pas op 30 procent van de capaciteit van het geplande vluchtschema, aldus Lundgren.Beeld EPA

Elf weken lang was Johan Lundgren de baas van een luchtvaartmaatschappij die niet vloog. Alle ruim driehonderd toestellen van de Engelse prijsvechter Easyjet stonden van medio maart tot halverwege juni door de corona-uitbraak aan de grond. ‘Dat was allerminst ideaal’, constateert de 53-jarige Zweed met gevoel voor understatement.

De crisis werpt een lange schaduw over de luchtvaart, ook over Easyjet. De nummer vijf van Europa, vorig jaar goed voor ruim 96 miljoen passagiers, schrapt tegen de 4.500 van de 15 duizend banen. Met een lening van 600 miljoen euro van de Britse regering en een half miljard aan nieuw kapitaal wil het bedrijf ‘even sterk uit de crisis herrijzen als we erin gingen’, zegt Lundgren door de telefoon vanuit Easyjets thuisbasis Luton, in Engeland.

Zijn de economische uitdagingen al groot, nog groter lijkt de ‘vliegvrees’ die klanten weghoudt. Uit een enquête van de internationale brancheclub IATA bleek deze week dat 45 procent van de reizigers zich binnen enkele maanden weer in een vliegtuig ziet stappen. Dat was in april nog 61 procent.

Het vliegtuig lijkt het ideale middel om het virus mee te verspreiden. Hoe kantel je dat beeld?

‘Van onze klantenservice horen we dat mensen inderdaad de kat uit de boom kijken. Ze willen eerst zien of anderen veilig terugkeren van een vliegvakantie voor ze zelf weer durven in te stappen. Toch is de lucht in de cabine veiliger dan in andere afgesloten ruimtes. De lucht in een vliegtuig wordt elke drie, vier minuten gefilterd. Belangrijk om te beseffen is dat de lucht in een toestel niet horizontaal circuleert, maar van boven naar beneden.

‘We moeten laten zien dat we de gezondheid van reizigers serieus nemen. Dat doen we met de plicht tot het dragen van mondkapjes en door het volledig desinfecteren van de vliegtuigen, wat we hiervoor niet deden. We moeten wel. Het laatste wat we als sector kunnen gebruiken, is dat vliegen leidt tot een tweede golf van besmettingen en er opnieuw lockdowns komen, van landen of hele regio’s.’

Sinds ruim een week vliegt Easyjet weer vanaf Schiphol. Hoe groot is de vraag naar tickets?

‘Het is goed dat we weer vliegen. Maar we zitten pas op 30 procent van de capaciteit van ons geplande vluchtschema. Dat zal in juli, augustus en september zo blijven. Daarna breekt het winterseizoen aan, dat normaal voor de meeste luchtvaartmaatschappijen een verliesgevende periode is.

‘Sinds de herstart op 15 juni in Engeland, Frankrijk en Zwitserland nemen de boekingen toe. Niet alleen door vakantiegangers maar ook door zakelijke reizigers. De aantallen zijn evenwel laag vergeleken met een jaar terug. Net als de rest van de sector verwachten we op zijn vroegst pas in 2022, 2023 de reizigersaantallen van voor de crisis. De waarheid is dat niemand het weet. Dit is een situatie zonder precedent.’

Er gaan stemmen op om de crisis aan te grijpen voor een verduurzaming van de luchtvaart. Zo wil Oostenrijk tickets verbieden die minder kosten dan de belastingen en toeslagen die daarop zitten.

‘Ik vind dat een vreselijk idee. Daarmee draai je de klok veertig jaar terug, toen vliegreizen alleen waren weggelegd voor welvarende en geprivilegieerde reizigers die een ticket konden betalen. 40 euro niet veel voor een vlucht? Dat ligt er maar aan aan wie je het vraagt. Bedenk ook dat het vliegticket maar een onderdeel is van een reis. De kosten daarvan hangen af van je bestemming en van wat je daar van plan bent. Wie durft hardwerkende gezinnen te vertellen dat ze niet meer kunnen doen wat rijken altijd al hebben kunnen doen?’

Johan Lundgren, ceo van Easyjet: ‘Op de korte termijn is CO2-compensatie de maatregel met de meeste impact.’Beeld AFP

VAN MUZIEK NAAR MASSAVERVOER

Easyjet-topman Johan Lundgren (1966) heeft er al een lange carrière opzitten in de reiswereld. Na studies in economie en management trad hij in 1986 in dienst van Fritidsresor, een Zweedse touroperator. In 2010 werd hij de directeur van de Brits-Ierse tak van concurrent TUI, een jaar later werd hij de tweede man van de TUI Group. Eind 2017 maakte Lundgren de overstap naar Easyjet. Als tiener had hij trombonespeler willen worden. Hij volgde klassiekemuziekopleidingen in Zweden, het Verenigd Koninkrijk en de VS, maar schopte het niet tot solist. ‘Ik was niet goed genoeg. Ik slaagde niet voor de auditie aan de Koninklijke Academie voor Muziek in Stockholm.’

Nederland voert volgend jaar een vliegtaks in van 7 euro. Is dat wel een goed idee?

‘Ik vind dat oneerlijk en verkeerd. Elke heffing die je oplegt moet in verhouding staan tot de schade die aan het milieu wordt toegebracht. De vakantievierder die naar Málaga gaat, betaalt evenveel als een zakenman die business class naar de VS vliegt. Terwijl de vlucht naar Málaga tien keer minder CO2 veroorzaakt dan de vlucht naar de VS, dat door die business class ook nog eens minder passagiers vervoert.

‘Het debat moet niet gaan over hoe vaak we mogen vliegen, maar over hoe we ervoor zorgen dat de luchtvaart minder schade toebrengt aan het milieu. Easyjet compenseert de CO2-uitstoot van elke vlucht door te investeren in groene projecten. Het is niet perfect. Maar het is op de korte termijn de maatregel met de meeste impact.’

Ryanair vecht bij de rechter de staatssteun aan die nationale luchtvaartmaatschappijen krijgen. Sluit Easyjet zich daarbij aan?

‘Nee. We houden een vinger aan de pols bij de Europese Commissie. Staatssteun mag niet leiden tot oneerlijke concurrentie. Als de een hulp krijgt, moet iedereen die krijgen. Alleen zo schep je een gelijk speelveld. De Britse regering stelt als voorwaarde dat je als bedrijf een hoge credit rating hebt. Oftewel: je krijgt alleen steun als je die in normale omstandigheden ook bij investeerders had kunnen ophalen.’

VLIEGEN? VOORLOPIG NIET

Van de reizigers die vorig jaar nog een vliegtuig namen, zal 66 procent minder vaak op pad gaan voor vertier of zaken, als de pandemie straks voorbij is. Dat blijkt uit een peiling onder reizigers in elf landen, uitgevoerd voor de internationale luchtvaartlobbyclub IATA. De angst voor besmetting houdt op dit moment 84 procent van de reizigers uit het vliegtuig, terwijl 85 procent bang is in quarantaine te moeten. 57 vertrouwt de lucht in de cabine niet, ondanks de verzekering van de luchtvaartmaatschappijen dat deze veilig is. 58 procent voelt er niets voor om uren met een mondkapje op in een vliegtuig te zitten, 57 procent gruwelt van het idee van een temperatuurcheck op de luchthaven. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden