Achtergrond Uitstoot schadelijke stoffen

Auto’s duurder door nieuwe, meer realistische CO2-test

Auto's van Volkswagen op enorme parkeerplaatsen bij vliegveld Brandenburg, klaar om getest te worden. Foto Wolfgang Kumm/dpa

Auto’s dreigen vanaf zaterdag duurder te worden. Dit komt door een nieuwe test die een meer realistische weergave geeft van het verbruik en de uitstoot van schadelijke stoffen. Auto’s getest volgens deze WLTP-methode geven vaak hogere CO2-waarden en worden hierdoor zwaarder belast. Maar hoe sterk de prijzen precies gaan stijgen, weet nog niemand.

WLTP is een methode om de uitstoot van auto’s te bepalen. Hoeveel CO2 komt er per kilometer uit de uitlaat? Hoeveel vervuilende stoffen? WLTP (Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedure) vervangt de oude meetmethode NEDC, die stamt uit de jaren tachtig. 

De NEDC-methode is de afgelopen jaren steeds verder afgedreven van de praktijk: door handige trucs konden fabrikanten het verbruik van hun auto’s onder NEDC veel gunstiger laten lijken. De test wist ook de sjoemelpraktijken van Volkswagen niet aan het licht te brengen. WLTP moet zulke praktijken lastiger maken. Vanaf 1 september moet elke nieuwe auto de nieuwe test ondergaan voordat hij de weg op mag.

Wat is het gevolg?

Doordat de test meer realistische resultaten oplevert, zullen WLTP-auto’s meestal met een hoger verbruik in de folder komen. Een hoger verbruik betekent meer CO2-uitstoot, tot ongeveer 20 procent. TNO rekent overigens op maximaal 10 gram CO2 per kilometer erbij. Momenteel komt gemiddeld 118 gram CO2 per kilometer uit de uitlaat.

Natuurlijk gaan auto’s niet meer CO2 produceren, de ‘extra’ uitstoot komt doordat de test realistischer is. Aan de pomp merkt de automobilist dus niets. Maar wel in de showroom. Want in Nederland is de verkoopprijs voor een flink deel gebaseerd op de CO2-uitstoot. De bpm, ook wel autobelasting genoemd, hangt nauw samen met het verbruik.

Dit kan behoorlijk aantikken: bij zware en onzuinige auto’s kan de bpm zomaar 100 duizend euro zijn, die boven op de verkoopprijs komt. Bij kleine, zuinige auto’s is de bpm veel lager. Toch zijn de gevolgen voor kleine auto’s procentueel groot: een auto die meer dan 98 gram CO2 uitstoot, wordt bij elke gram extra 139 euro duurder. Die 10 gram extra kan een kleintje dus zomaar 1.300 euro duurder maken.

Ingewikkeld, en het wordt nog complexer.

De Europese Commissie heeft bepaald dat auto’s vanaf 2021 gemiddeld niet meer dan 95 gram CO2 per kilometer mogen uitstoten. Als door de WLTP-test het verbruik gemiddeld met 10 gram stijgt, wordt het voor autofabrikanten veel moeilijker de norm te halen.

Een oplossing zou zijn de norm van 95 gram te verhogen, tot bijvoorbeeld 105 gram. Maar dat is politiek lastig te verkopen. Daarom heeft Brussel een afgeleide norm bedacht, die WLTP-waarden terug rekent naar ‘oude’ NEDC-waarden. Deze worden NEDC 2.0 genoemd. Fabrikanten mogen deze waarde tot 2021 gebruiken voor de berekening van de CO2-uitstoot om te kijken of ze de Europese 95-gramlimiet halen.

Probleem opgelost?

Nee. Volgens autofabrikanten leidt ook NEDC 2.0 vaak tot een hogere uitstoot. Om de zaken ingewikkelder te maken, lijken de verschillen groter bij kleine auto’s dan bij grote, waardoor deze extra hard getroffen worden, zegt Wijnand de Geus van RAI Vereniging, de koepelorganisatie voor Nederlandse autoverkopers.

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) erkende eerder dat alle berekeningen niet altijd vlekkeloos lijken te verlopen en gaf TNO opdracht te onderzoeken hoe groot de verschillen precies zijn. Snel beloofde de autobranche met een tabel te komen die de bpm corrigeert voor de hogere CO2-waarden. Opdat de automobilist niet meer gaat betalen alleen omdat er een nieuwe test is.

Probleem opgelost!

Helaas niet. TNO heeft de afgelopen maanden onderzoek gedaan naar de verschillen tussen WLTP, NEDC 2.0 en NEDC. Maar er waren te weinig auto’s volgens de nieuwe norm getest om verantwoorde uitspraken te kunnen doen over mogelijke fouten in de metingen. In een rapport dat begin vorige maand verscheen, stelt TNO dat pas in de eerste helft van september voldoende auto’s volgens de nieuwe methode zijn getest om iets zinnigs te kunnen zeggen over het verschil. Er is daarom dus nog geen tabel te maken die de oude cijfers omzet naar de nieuwe.

Dus worden auto’s vanaf september duurder?

Ja.

Dat zullen autoverkopers niet leuk vinden.

Nee, zegt Wijnand de Geus van RAI. Maar er is een vluchtheuveltje: auto’s die voor 1 juni in Nederland zijn geregistreerd, mogen nog een jaar lang worden verkocht volgens de ‘oude’ meetmethode, de NEDC. Deze zogenoemde voorraadmodellen zullen de komende maanden worden verkocht, tegen de oude prijs. Wie nu een nieuwe auto koopt, hoeft in veel gevallen dus niet méér te betalen. Al geldt het voordeel alleen voor importeurs die zo’n voorraadje hebben aangelegd.

‘De staatssecretaris heeft toegezegd dat de prijzen door de nieuwe methode niet zullen stijgen’, zegt De Geus. Doordat veel fabrikanten oude voorraden kunnen verkopen, is de schade voorlopig nog te overzien, al is het niet ideaal, zegt hij. ‘We zijn tevreden als er voor 1 januari een goede omrekentabel is waardoor de prijzen niet stijgen.’

Er lijkt weinig aan de hand?

De gevolgen van de invoering van WLTP lijken voor de meeste autoverkopers en klanten in Nederland mee te vallen. Maar er is nog een ander probleem: er is te weinig capaciteit bij alle Europese testcentra om al die nieuwe auto’s vanaf 1 september te testen. De problemen zijn zo groot dat diverse fabrikanten de productie van enkele modellen hebben stilgelegd. Onder meer Volkswagen heeft met kunst- en vliegwerk auto’s moeten parkeren op immense parkeerterreinen, waar ze wachten om getest te kunnen worden.

De invoering van WLTP is volgens de nieuwe VW-baas Herbert Diess een van de grootste bedreigingen voor de winstgevendheid van het concern, de komende maanden. Groter dan een eventueel handelsconflict met de Verenigde Staten, zei hij deze week bij de presentatie van de kwartaalcijfers.

Gunstig voor sportauto’s

Niet elke auto wordt op papier minder zuinig door de nieuwe testprocedure. Sportauto’s met een grote V8-motor kunnen zomaar gunstiger uit de test komen, berekende onderzoeksbureau Autovista Group. Zo stoot de Ford Mustang GT V8 volgens de nieuwe meetmethode 10 gram CO2 minder uit. Dat levert de potentiële klant een voordeel op van ruim 4.000 euro. Deze besparing zal de koper vermoedelijk niet over de streep trekken; de vanafprijs van de Ford is 112 duizend euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.