Arriva, Veolia en Connexxion spannen samen tegen NS

De ov-bedrijven Arriva, Veolia en Connexxion spannen samen tegen de NS. Ze proberen de NS dwars te zitten door rechtszaken te voeren wanneer concessies van het staatsbedrijf onderhands worden verlengd. Onderling hebben de drie bedrijven daarentegen een niet-aanvalsverdrag gesloten.

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dit blijkt uit gesprekken met betrokkenen en een e-mail met deze afspraken in het bezit van de Volkskrant. De afspraken zijn gemaakt in branchevereniging Federatie Mobiliteitsbedrijven Nederland (FMN) waarvan de drie bedrijven lid zijn.

In de praktijk lijken de ov-bedrijven zich ook te houden aan deze onderlinge afspraak. De FMN-leden hebben sinds 2013 zeker drie keer daadwerkelijk een rechtszaak gevoerd gericht tegen de NS, terwijl ze in zeker twee gevallen juist afzagen van een onderling juridisch gevecht.

Bart Schmeink, directeur van Connexxion, bevestigt de mail te hebben gestuurd. Schmeink geeft in de bewuste mail antwoord op de vraag waarom niemand protest aantekent tegen de onderhandse verlenging van de concessie Amstelland-Meerlanden van Connexxion bij Amsterdam. Na ruggespraak met de branchevereniging schrijft Schmeink: 'De simpele conclusie was: wij protesteren niet tegen verlengingen bij elkaar maar maken een uitzondering voor NS/QBuzz.' Qbuzz is een dochteronderneming van de NS.

Met zijn drieën tegen de NS

Particuliere ov-bedrijven gingen in 2008 met elkaar in zee om het monopolie van de NS te breken. De strijd om de concessies stinkt. Lees hier de reconstructie van Sander Heijne.

Schmeink geeft in de mail ook een reden voor de afspraak: 'NS zou naar de mening van FMN geen partij mogen zijn in de betwistbare markt (regionale ov-concessie, red.). We hebben NS immers gevraagd om zich terug te trekken uit de regionale markt (...)'.

De afspraak binnen de branchevereniging is vermoedelijk strijdig met de kartelwetgeving, zegt hoogleraar mededingingsrecht Tom Ottervanger van de universiteit Leiden na bestudering van de teksten. 'Een afspraak tussen concurrenten die verhindert dat bij de verlenging van een concessie de aanbestedende dienst een beter aanbod krijgt, zal al gauw op gespannen voet staan met de Mededingingswet.'

Kartelvorming

De directies van Arriva en Veolia ontkennen het bestaan van dergelijke afspraken. Wel erkent een woordvoerder van Arriva dat over een recente rechtszaak in Limburg, gericht tegen de NS, vooraf contact is geweest met Veolia. Ook een woordvoerder van Connexxion ontkent in een eerste reactie: 'Er zijn geen afspraken onderling, want dan zou je praten over kartelvorming.'

Geconfronteerd met de correspondentie reageert Schmeink persoonlijk: 'Ik vind dat de e-mail uit de context wordt gehaald. Misschien heb ik de e-mail destijds iets te snel geformuleerd, maar dergelijke afspraken bestaan niet binnen de FMN.' In een latere verklaring zegt Schmeink dat hij binnen de FMN juist geprobeerd heeft een 'doctrine' af te sluiten om het aantal rechtszaken te verminderen.

Rechtszaken rond aanbestedingen zijn schering en inslag in de ov-sector, een miljardenmarkt met miljoenen passagiers per jaar. Op dit moment procederen de leden van de FMN tegen de onderhandse verlenging van de concessie Groningen-Drenthe van Q-Buzz. Afgelopen najaar poogde Veolia de rechter ertoe te bewegen NS-dochter Abellio uit te sluiten van deelname aan de aanbesteding van de bus- en spoorconcessie Limburg. NS is veruit de grootste op de markt van het landelijk treinvervoer, Arriva is de marktleider bij regionaal treinvervoer, Connexxion heeft de meeste buslijnen.

Ook in Limburg voerden Arriva en Veolia op voorhand overleg over de rechtszaak tegen de NS, melden ingewijden aan de Volkskrant. De bedrijven besloten de rechtszaak door Veolia te laten voeren. Arriva zou als dochter van Deutsche Bahn te zwak staan om Abellio uit te sluiten van deelname wegens haar positie als dochter van NS.

Veolia heeft de rechtszaak in Limburg verloren en leek nooit serieus van plan de concessie te winnen. De Franse vervoerder diende een ongeldig bod in bij de provincie Limburg. De concessie is eerder deze week gegund aan Abellio. De NS-dochter heeft een veel scherper bod ingediend dan Arriva.

FMN-bedrijven kruisen de degens soms ook onderling in de rechtszaal, stellen Schmeink en Veolia-directeur Manu Lageirse in hun reacties aan de Volkskrant. Deze zaken gaan de laatste tijd echter altijd over de gunning van nieuwe concessies en niet over verlengde concessies.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden