Arnhems Arcadië

Stel je bent bestuurder van een internationaal bedrijf met grote ambities. Ambities die tot ver over de grenzen strekken. Ambities zelfs om een global player te worden, zoals dat heet....

Van onze verslaggever

Hans Faber

AMSTERDAM

Dan heb je op z'n minst een presentatieprobleem als je tegenover een opdrachtgever zit die een miljoenenopdracht aan een ingenieursbureau van naam en faam te vergeven heeft. Terwijl het bedrijf toch gewoon Heidemij heet, een simpel afgeleide van wat ooit zo trots als de Nederlandsche Heide Maatschappij te Arnhem door het leven ging - dat was nog in de tijd dat Heidemij geen commerciële doeleinden had, maar uitsluitend nobele idealen.

'Heidemij is begonnen als Vereniging ten Algemene Nutte', blikte Heidemij-bestuursvoorzitter Frans Luttmer gisteren terug. 'De oprichters hadden destijds voor ogen de honger en armoede op het platteland te verlichten.' Om de honger te verlichten, stelden grondbezitters hun uitgebreide arealen, voornamelijk woeste heidegronden, beschikbaar voor de ontwikkeling tot landbouwgrond en bossen.

Met deskundige adviezen en voorlichting wilde de vereniging de opbrengst van de woeste gronden verhogen. In 1892, vier jaar na de oprichting, werd de daad bij het woord gevoegd: er werd een tweescharige, door zes ossen voortgetrokken ploeg aangeschaft.

Ploegen hebben ze bij Heidemij niet meer. Tegenwoordig is het een echt bedrijf, in Nederland het grootste in zijn soort, met tweehonderd vestigingen in meer dan honderd landen. Met 6500 medewerkers die dit jaar een verwachte omzet van zo'n 1,2 miljard gulden genereren. Een bedrijf bovendien met een notering op Nasdaq.

In Arnhem zijn ze dus aardig op weg om een wereldspeler te worden, worden, zou je zeggen. Maar dan wel een global player with a very local name. Nu probeerde Heidemij dat euvel wel op te vangen door afzonderlijke labels in verschillende landen te gebruiken. Zo werkten de Heidemij-ingenieurs in Duitsland bij Trischler en in Spanje bij Grupo EP/Eptisa.

Al die in de loop der jaren overgenomen bedrijven behielden simpelweg hun eigen naam. 'Dat begon ons op te breken', aldus Luttmer. 'Het is vreselijk lastig een grote klant als Ford ervan te overtuigen dat het allemaal Heidemij-bedrijven zijn.' Heidemij zag daardoor een flinke stroom orders aan zijn neus voorbij gaan.

Vandaar dat Luttmer en de zijnen kozen voor het one-firm-concept. Daarbij hoort, vinden ze bij Heidemij, ook één naam. Eentje die wel door iedereen uit te spreken is. Dat is Arcadis geworden.

Net als de nieuwe namen Fortis (bank/verzekeraar) en Novartis (chemie) is de naam geconstrueerd uit gymnasiumtalen. Er is over nagedacht. Arcadis is afgeleid van Arcadië, wat in de Griekse mythologie bekend stond als een zeer aangename plaats om te leven. 'De naam refereert aan het streven van onze onderneming om in alle projecten die we onderhanden hebben, de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving te verbeteren', declameerde de trotse Luttmer.

Bij een nieuwe naam hoort een nieuw logo. Heidemij heeft gekozen voor de salamander. Ook over de salamander is nagedacht. Hij leeft zowel op het land als in het water. Juist daar spelen de meeste van de Heidemij-activiteiten zich af. Bovendien is de salamander bij uitstek gevoelig voor milieu-omstandigheden. De amfibie komt alleen daar voor waar het ecosysteem duurzaam in balans is.

'Het hele circus', zoals Luttmer het uitdrukte, kost Heidemij 2,5 miljoen gulden. Dat lijkt veel, maar daarvan moeten onder meer radiocommercials, abriposters en briefpapier worden gemaakt en reclameruimte worden gekocht. Een schijntje dus voor zo'n fraaie naam en logo.

Nu kan de naam Arcadis ook anders worden uitgelegd. Arcadië is al lang niet meer het hellenistische geluksland, waar eenvoudige herders en jagers zorgenloos leefden. Het huidige Arcadië, gelegen op de Peloponnesos, is een schaars bevolkt gebied met een improductieve bodem, 's zomers te droog en 's winters moerassig.

En de salamander is volgens de encyclopedie niet alleen een gevoelige amfibie, maar ook een beestje met ledematen die het lichaam nauwelijks kunnen dragen. 'De voortbeweging is meestal langzaam, met sterke kronkelbeweging van romp en staart.' Zou daar ook over zijn nagedacht?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden