Arme boerin en mannen in pak op G8-top

Haar opvallende, kleurrijke hoofddoek en gouden oorringen steken fel af bij haar donkere huid en ogen. Onwennig maar ook geamuseerd kijkt de Zambiaanse boerin Joyce Mwanje om zich heen.

Van onze correspondente Joan Veldkamp

Ze is een prachtige verschijning tussen de mannen en vrouwen in pakken die driftig heen en weer rennen op jacht naar het laatste nieuws.

Een maand geleden werd Mwanje nog volledig opgeslokt door de zorg voor haar zeven kinderen en voor het boerenbedrijf dat ze samen met haar man runt. Maar tot haar eigen verbazing draait ze nu opeens mee met het mediacircus op Hokkaido in Japan, waar de jaarlijkse G8-top wordt gehouden.

De G8 wordt gevormd door Canada, Amerika, Engeland, Frankrijk, Duitsland, Italië, Rusland en Japan. Dit jaar zijn er meer gasten dan ooit: opkomende economieën als China, India en Brazilië, maar ook delegaties uit acht Afrikaanse landen.

Op uitnodiging van een niet-gouvernementele organisatie (ngo) maakte Mwanje onlangs haar eerste reis naar het buitenland. Ze vertelt op zachte toon over haar bestaan in Afrika. ‘Ik sta iedere ochtend om zes uur op en werk tot acht uur ’s avonds. Ploegen doen we met de hand. We verbouwen zonnebloemen, maïs, sojabonen, sorghum en zoete aardappelen. Het grootste deel van de oogst eten we zelf op, en wat overblijft, verkopen we.’

Er is geen vangnet voor Joyce en haar man als het tegenzit. ‘Vroeger konden we leningen van de regering krijgen als we dringend iets nodig hadden. Maar sinds 1998 is dat niet meer mogelijk. Nu zijn we echt op onszelf aangewezen.’ En dat is beangstigend, zegt ze, want een goede oogst is allerminst vanzelfsprekend en een mislukte oogst betekent nog altijd honger. Wat haar ook zorgen baart, zijn de prijzen van energie en kunstmest – die blijven maar stijgen.

Video (tekst gaat hierna verder)
]]>

Terwijl Mwanje haar verhaal doet in het perscentrum in Rusutsu, praten de leiders van de G8 in een luxueus conferentieoord aan de rand van het Toya-meer over de prijsstijgingen van voedsel en energie. En de problemen die dat oplevert voor de kwetsbaarsten in de wereld. Mensen zoals Mwanje en haar gezin.

Maar wie kan er beter antwoord geven op de vraag wat zij nodig heeft dan Mwanje zelf? ‘Ik zou graag een goede ploeg willen hebben, en een os om die te trekken. Dan hoeven we het land niet meer met de hand te bewerken en kunnen we meer bebouwen. Het zou helpen als we goedkope leningen kunnen afsluiten wanneer we echt in moeilijkheden komen.’

Een paar uur later pleiten Robbert Zoellick, de president van de Wereldbank en Ban Ki-moon, de secretaris-generaal van de VN, opnieuw voor verruiming van de financieringsmogelijkheden voor landen in nood. Arme boeren, vooral in Afrika, dienen onder meer zaden en kunstmest te krijgen om hun productie te verhogen. En er moet een einde komen aan de restricties op voedselexporten, die inmiddels door 25 landen zijn ingesteld. Ban Ki-moon wil verder bovendien een discussie over het gebruik van voedsel voor biobrandstof.

Ook de Afrikaanse leiders laten zich niet onbetuigd. Tijdens de G8-top in het Schotse Gleneagles in 2005 beloofden de deelnemers vanaf 2010 25 miljard dollar aan Afrika te besteden. Maar van die beloften komt weinig terecht. Volgens de hulporganisatie Oxfam hebben de G8 slechts 14 procent van het bedrag overgemaakt. Cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) bevestigen dat beeld.

De Afrikaanse leiders willen dat er een gedeelde controle komt op het geld dat al is gedoneerd en de bedragen die nog volgen. Nu is die controle volledig in handen van de donorlanden. Bovendien pleiten ze voor meer transparantie en duidelijker afspraken.

Daarmee neemt de druk verder toe op de G8 om het niet bij toezeggingen te houden en overleg, maar ook de daad bij het woord te voegen. Vorige week lekte een conceptverklaring uit. Daaruit bleek dat de afspraken van Gleneagles deels worden teruggedraaid. Woensdag, bij het voorlezen van de slotverklaring in Hokkaido, weten we of de G8 zich aan zijn beloften houdt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden