Apple-CEO Tim Cook in een Apple Store in Palo Alto, Californië.
Apple-CEO Tim Cook in een Apple Store in Palo Alto, Californië. © AFP

Apple ontdook voor tientallen miljarden aan belasting, blijkt uit Paradise Papers

Het Amerikaanse technologiebedrijf Apple, een van de meest winstgevende bedrijven ter wereld, heeft over de afgelopen drie jaar voor tientallen miljarden dollars aan belasting ontweken door twee dochterbedrijven in het geheim van Ierland naar het Britse eiland Jersey te verhuizen.

Dat bleek maandag uit gelekte e-mails die afkomstig zijn uit de zogenaamde  Paradise Papers, een enorme hoeveelheid geheime financiële documenten van het op Bermuda gevestigde advocatenkantoor Appleby, dat internationale bedrijven en superrijken adviseert over offshorebelastingsparadijzen.

Deze belastingtruc kwam in 2013 onder vuur te liggen

Apple verhuisde zijn bedrijven in 2014 van Ierland naar Jersey na zware kritiek op zijn belastingmoraal. Het bedrijf maakte tot 2014 gebruik van een maas in de Amerikaanse en Ierse belastingwetten die bekend stond als 'Double Irish'. Alle omzet buiten de VS werd naar twee Ierse dochterbedrijven gesluisd die 'fiscaal stateloos' waren en daarom amper belasting betaalden. In een van die bedrijven zat het leeuwendeel van de 252 miljard dollar aan bedrijfswinsten die het bedrijf wereldwijd had opgepot.

De belastingtruc kwam in 2013 onder vuur te liggen. Het Amerikaanse Congres organiseerde hoorzittingen waar Apple-topman Tim Cook verklaarde dat Apple alle belasting betaalde die het moest betalen. 'Wij stallen geen geld op een of ander Caribisch eiland', zei Cook toen. Ook de Europese Commissie begon een onderzoek. Dat leidde ertoe dat Ierland een jaar later een eind maakte aan de praktijk dat buitenlandse bedrijven fiscaal stateloos mochten zijn.

Apple ging noodgedwongen actief op zoek naar een ander belastingparadijs

Apple ging noodgedwongen op zoek naar een ander belastingparadijs om zijn miljarden te stallen. Het informeerde bij Appleby naar de juridische verschillen tussen taxhavens als de Maagdeneilanden, Bermuda, de Kaaimaneilanden, Mauritius, het Isle of Man en de Britse Kanaaleilanden Jersey en Guersey. Dat leidde in 2014 tot de verhuizing van Apple's Ierse dochters naar Jersey.

Het bedrijf zelf heeft nog niet in detail gereageerd op de Paradise-onthullingen. Apple zei gisteren wel zich altijd aan de wet te hebben gehouden en dat het door de verhuizing naar Jersey niet minder belasting is gaan betalen. Volgens de BBC verdient Apple dit jaar 44,7 miljard dollar (38,5 miljard euro) buiten de VS, en betaalt het daarover 1,6 miljard dollar belasting, oftewel een extreem lage 3,7 procent, minder dan eenzesde van het internationale gemiddelde.

De Europese Commissie concludeerde in 2016 dat Apple in Ierland illegaal belastingvoordeel heeft genoten. Het bedrijf werd veroordeeld tot het betalen van 13 miljard dollar aan achterstallige belasting aan Ierland, plus 1 miljard boete. Ierland heeft gezegd dat bedrag te willen innen, maar dat is tot dusver niet gebeurd.

De mensen van Apple zijn extreem gevoelig voor publiciteit

Fragment uit gelekte e-mail

De gelekte e-mails tonen aan dat Apple de fiscale verhuizing in 2014 strikt geheim wilde houden. 'Voor diegenen onder jullie die zich dat niet realiseren', schreef een senior partner van Appleby aan een collega, 'de mensen van Apple zijn extreem gevoelig voor publiciteit. Ze verwachten dat het werk dat we voor hen doen alleen besproken wordt met mensen die het moeten weten.'

De Paradise Papers over belastingontwijking door bedrijven van onder meer de Britse koningin Elisabeth en popster Bono werden naar buiten gebracht door de Süddeutsche Zeitung en via het International Consortium of Investigative Journalism gedeeld met onder meer The Guardian en The New York Times.