Antigeluid van de plank

Minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat liet zich deze week van alles vertellen door Schiphol, en was danig onder de indruk....

Wat had Schiphol laten zien? Een mooi geïllustreerd rapport. Met daarin onder meer de volgende claim: ‘Het inzetten van geluidsgolven om geluidshinder te bestrijden is door zijn relatieve eenvoud en lage kosten direct toepasbaar.’

Antigeluid als off-the-shelf technologie – zijn we echt al zover, had ingenieur Eurlings zich kunnen afvragen. En dan had hij onderzoeksinstituut TNO kunnen bellen.

‘We zijn in 2004 gestopt met het onderzoek’, zegt Arthur Berkhoff. Hij keek enkele jaren of het mogelijk was antigeluid langs snelwegen toe te passen, als alternatief voor (hogere) geluidsweringen. ‘Maar bij hoge frequenties heb je zoveel luidsprekers en microfoons en krachtige computers nodig dat de complexiteit explodeert.’

Antigeluid lijkt eenvoudig: je dempt aankomend lawaai met exact tegengestelde golven. Maar dan moet je de herrie wel kunnen voorspellen. Dat lukt alleen met lange golven, ofwel lage tonen, volgens Berkhoff tot 500 hertz. Het lawaai van straalvliegtuigen bevat een piek rond 2000 hertz.

In de praktijk is het onderdrukken van vliegtuiglawaai met antigeluid dan ook lastig gebleken. Het is alleen toegepast bij vliegtuigen met propellers, omdat hun herriefrequentie goed te voorspellen is: de rotatiesnelheid vermenigvuldigd met het aantal propellerbladen.

Dan nog is antigeluid niet in de buitenlucht gebruikt, maar alleen in de vliegtuigen zelf. Het gaat om toestellen van Saab, Bombardier en De Havilland.

Elke passagier heeft daarin een eigen luidsprekertje met antigeluid. Dat luistert nauw, zegt Harry Brouwer van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium NLR. ‘Het wordt alleen stil bij het hoofd van de zittende passagiers. De stewardessen die door het gangpad lopen, horen juist twee keer zoveel kabaal.’

Schiphol wil antigeluid als eerste stap ‘op korte termijn’ in huizen van omwonenden installeren. Dan mogen de bewoners zich dus alleen niet verroeren. Berkhoff: ‘Het zou kunnen werken als ze slapen. Dan kun je het geluid op hun hoofden richten.’

Met antigeluid in de open lucht, zoals Schiphol in een vervolgfase wil gaan toepassen, is alleen langs wegen in Japan een proef gedaan. Berkhoff is gaan kijken. De geluidsreductie werkte slechts op zeer korte afstand.

Berkhoff zelf kon geen proefprojecten meer doen: zijn opdrachtgever zag er geen heil meer in. Wie dat was? Rijkswaterstaat. Van minister Eurlings.

Michael Persson

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden