Amsterdamse makelaars konkelen voor de klant

Makelaars in Amsterdam schermen de woningmarkt in de hoofdstad af. Daarmee bewijzen ze de consument een dienst, vinden zij zelf....

‘Wij Amsterdamse makelaars zijn van oudsher sterk. We bestaan al sinds 1877’, zegt Pieter Joep van den Brink, de voorzitter van de Makelaarsvereniging Amsterdam (MVA) terwijl hij zijn handen samenperst om de kracht van de onderlinge band te illustreren. ‘Wij zijn trots op ons vak en op wat wij voor de Amsterdamse woningmarkt betekenen.’

De Amsterdamse makelaars hebben het moeilijk, net als alle andere makelaars. Steeds meer huizenkopers denken dat ze het wel zelf kunnen, een huis kopen. Dat is makkelijker – iedereen kent de weg naar woningsite funda.nl – en goedkoper; een makelaar kost al snel drieduizend euro. Maar de makelaars doen alles om hun bestaansrecht te verdedigen. De Amsterdammers verzetten zich daarbij het felst.

Funda scheelt hun veel geld. Een paar jaar terug haalden makelaars de helft van hun omzet uit koopopdrachten. Nu is dat gedaald tot een schamele 15 procent, schat Hans André de la Porte van de Vereniging Eigen Huis, de belangenvereniging van huiseigenaren.

‘Funda heeft de makelaardij definitief veranderd. De positie van consumenten is enorm versterkt, en de macht van de makelaar is tanende’, zegt De la Porte. ‘Behalve dan in Amsterdam. Daar weten de makelaars zo’n troebele markt te creëren, dat het voor kopers vrijwel onmogelijk is om zonder makelaar aan een goede woning te komen.’

Dat laatste kan Van den Brink beamen. ‘Ik kom veel mensen tegen die denken hier zonder makelaar even een pand te kopen. Het gros zinkt na een serie vergeefse bezoeken de moed in de schoenen. En dan schakelen ze alsnog een aankoopmakelaar in.’

Maar troebel wil Van den Brink die situatie niet noemen. Eerder duidelijk. ‘Een huis kopen in Amsterdam is moeilijk en duur. Daar heb je een vakman bij nodig. Die de stad kent, de wet, en de juiste mensen. En daar zijn Amsterdamse makelaars goed in.’

De Amsterdamse woningmarkt is inderdaad afwijkend. Met slechts 20 procent koopwoningen is Amsterdam in Nederland (waar meer dan de helft van de bevolking een eigen woning bezit) op papier dé huurders-stad van Nederland.

Tegelijkertijd kent de hoofdstad een enorme schare potentiële kopers. Expats, studenten, advocaten, bankiers, acteurs of politici verkiezen massaal een dure en kleine woning in de hoofdstad boven de ruimte en de rust (en het lagere prijspeil) van ‘de provincie’.

Amsterdam heeft daardoor – om in makelaarstermen te blijven – een gezonde markt, vol met afwijkende panden. Neem Bodega Keyzer, het bruine café naast het Concertgebouw aan het Museumplein. Van den Brink: ‘Schitterend pand. Dat is nu van Sjoerd Kooistra, had een rotte fundering, met op één hoog een woning met een oud vrouwtje erin dat een schijntje aan huur betaalt, terwijl de bovenste verdiepingen verbouwd moeten worden tot een waanzinnig penthouse dat voor de hoofdprijs weggaat.’

Een pand als dat van Bodega Keyzer past volgens Van den Brink niet op Funda, waar vooral particulieren naar een nieuwe woning zoeken. De MVA-voorzitter heeft sowieso weinig op met de populaire woningsite, die volgens hem ongeschikt is voor het bijzondere onroerend goed in Amsterdam.

Het antwoord van de MVA op Funda – een eigen website, waarop het onroerend goed van de Amsterdamse makelaars te vinden is – kon op weinig sympathie rekenen in de rest van het land. Amsterdammers zijn volgens kritische collega-makelaars bang voor Funda, omdat de site het aanbod van panden in de hoofdstad te transparant maakt. En hoe duidelijker het aanbod, des te kleiner de invloed van de makelaar.

Ook kwamen de Amsterdamse makelaars onlangs hard in aanvaring met de landelijke makelaarsvereniging NVM. De Amsterdammers ondersteunden een motie van wantrouwen aan het adres van Oscar Smit, de voorzitter van de NVM. Die zou zich niet genoeg inzetten voor de belangen van de (Amsterdamse) makelaardij.

NVM-voorman Smit, die de motie van wantrouwen overleefde omdat de meeste andere van de 27 NVM-afdelingen hem wel een prettige voorzitter vonden, blijft mild gestemd: ‘In Amsterdam is de makelaardij ontstaan. Logisch, dat je dan wat op jezelf bent. Bovendien zijn zij een andere samenleving gewend. Daarbij hoort dat je luid en duidelijk voor jezelf opkomt.’

Belangrijk twistpunt was een actie van Makelaarsland. Dit snel groeiende Noord-Hollandse NVM-kantoor van Jeroen Stoop biedt huizenverkopers voor het actietarief van 795 euro toegang tot Funda. Een nieuwe bedreiging voor de makelaardij. De Amsterdamse makelaars reageerden als door een wesp gestoken en sleepten Makelaarsland voor de tuchtraad. ‘Voor dat bedrag komt een fatsoenlijke makelaar zijn bed niet uit’, zegt Van den Brink. ‘Stoop is een advertentieverkoper, geen makelaar.’

Stoop won bij de tuchtraad, maar de MVA gaat in hoger beroep. Volgens Stoop een bewijs dat de Amsterdamse makelaars hem niet moeten. ‘Ik ben te goedkoop, en kom van buiten’, zegt hij. ‘Ik snap het wel. Als ik Amsterdammer was, deed ik gewoon mee met hun spel. Want de Amsterdamse makelaars naaien elkaar niet. Maar de klant wel.’ Een aflopende zaak, vermoedt hij: ‘Door Funda en mensen zoals ik staat het kartel op springen.’

Van den Brink gelooft er allemaal niets van. ‘Ik kan hier op kantoor uit de kelder leven. Daar staan alle dossiers van mensen die ik – en voor mij mijn moeder, die ook makelaar was – perfect geholpen heb. Die komen terug, net als hun vrienden en familie. De Amsterdamse makelaars krijg je echt niet zomaar weg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden