Als ‘weglopen’ van je huis aantrekkelijk is

Steeds meer huiseigenaren in Florida en Californië geven hun huis aan de bank, omdat ze de rente niet meer kunnen betalen. Ook Clarissa denkt erover.

Gaat Clarissa Grier ‘weglopen’ van haar huis? Het is nog niet zo ver, maar ze neigt er duidelijk naar. ‘Wij praten er steeds meer over’, zegt de manager van een grote Leger des Heils-vestiging in Californië, een 28-jarige Hitchcock-blondine met een smal gezicht.

Van haar beslissing – en die van duizenden andere huiseigenaren in moeilijkheden – hangt af hoe zwaar de verliezen van de banken nog worden. Hoewel Clarissa en die anderen tussen de palmbomen in het zonnige Californië wonen, negen tijdzones van Nederland verwijderd, hebben ook de Nederlandse belastingbetalers belang bij hun beslissing.

Experts in Californië waarschuwen dat de golf van beslagnames nog lang niet ten einde is – en dat nu juist het soort leningen aan de beurt is waarin ING heeft geïnvesteerd. ‘In februari startte iedere dertig seconden een beslagleggingsprocedure’, zegt Ted Lieu, een Californisch parlementslid dat probeert mensen in hun huizen te houden.

Toen Clarissa haar huis kocht, stegen de prijzen snel. Ze nam een hypotheek waarvoor ze de eerste jaren alleen een lage rente hoefde te betalen. Maar nu is het moment gekomen dat haar rente verdubbelt. ‘We kunnen dat niet betalen. Mijn man zit in de bouw en heeft bijna geen werk meer.’

Het huis verkopen is ook geen optie, want het is nu veel minder waard dan het bedrag dat ze heeft geleend. Dus heeft ze de bank gevraagd haar rente niet te laten verdubbelen, maar die wees dat van de hand.

Nu zit Clarissa vast. Het duurt volgens haar minstens vijftien jaar tot haar huis weer zo duur is als toen ze het kocht. Haar zus, die in eenzelfde situatie verkeerde, is al ‘weggelopen’. Zo wordt het genoemd als iemand stopt met het betalen van de hypotheek en zijn huis, het onderpand van de lening, aan de bank laat. Dat is aantrekkelijk voor mensen die zoals Clarissa geen eigen geld in het huis hebben zitten. Want in Californië heeft de bank geen recht op een restschuld als de executiewaarde lager is dan de hypotheek. ‘Je krijgt even een slechte credit rating, maar dat komt vanzelf weer goed. Over acht jaar kan mijn zus alweer een hypotheek krijgen. Ik zit dan nog altijd met mijn te dure huis.’

Op de ‘walk away from your mortgage calculator’ op internet kunnen eigenaren als Clarissa de cijfers invullen. En bepalen of het ‘in uw economisch belang is weg te lopen’. Voor velen is dat zo.

Rijd door dit deel van Californië, tussen Los Angeles en de bergen, en de hypotheekcrisis wordt meteen zichtbaar. In prachtige nieuwbouwstraten is een op de vijf gazons bruin, een teken dat de bewoners zijn vertrokken. ‘Vier huizen om mij heen zijn door de bank in beslag genomen’, vertelt een restauranteigenaar voor zijn huis in Dos Lagos. De nieuwe gated community, met leuke villaatjes in mediterrane stijl, ziet er onder de stralend blauwe lucht uit als een filmdecor. De verlaten huizen in de straat kosten nog naar 400.000 dollar, de helft waarvoor ze in 2006 nieuw waren gekocht.

Dat trekt nieuwe eigenaren aan, die profiteren van andermans beslagname. ‘Ik had dit huis nooit kunnen kopen, maar nu woon ik heel mooi, zegt de sportschooleigenaar aan de overkant, die zijn kinderen in de SUV laadt om ze naar school te brengen.

Zo ziet het begin van de normalisering eruit. Maar de meeste betrokkenen denken dat de bodem nog niet is bereikt; de grootste bulk van de beslagnames in het duurdere segment moet nog komen. Volgens een specialist als Sean O’Toole van foreclosureradar.com is nog maar 10 procent van de huizen die de banken in beslag zullen moeten nemen, op de markt gekomen.

De Alt-A-hypotheken, het type waarin ING investeerde, heten zo omdat hun constructie een alternatief was voor de A-hypotheken, of traditionele hypotheken. ‘Het waren achteraf bezien krankzinnige gokken die de mensen namen. De hypotheekmakelaars verdienden zo 30.000 dollar op zo’n deal’, zegt Paul Molinaro, die met zijn advocatenkantoor nu werkt voor mensen die met hun bank willen onderhandelen. Naast de flexibele rente, zoals die van Clarissa, was er de ‘option ARMS’–hypotheek, waarbij de huiseigenaar zo weinig rente betaalde dat zijn hoofdlening steeds groter werd. Zolang de prijzen stegen, maakte het weinig uit. Nu de zeepbel is gebarsten, zitten de nieuwe rijken van een paar jaar geleden met een reuzenlening en een huis waarvoor ze veel te veel hebben betaald.

‘Dit zijn mensen die vaak twee banen hebben en hoger opgeleid zijn. Ze denken rationeel en laten hun toekomst niet bederven door die enorme schuld’, zegt Moe Bedard, die met zijn bedrijf Loansave mensen helpt in hun huis te blijven. Hij denkt daarom dat nog een wegloop-golf op komst is, vooral nu de variabele rentes verspringen en de hypotheekbetalingen er harder in hakken.

‘Ik denk dat iedereen zich er eigenlijk al bij heeft neergelegd dat de markt van deze oude lasten moet worden gezuiverd, en er pas dan vanaf de bodem iets nieuws kan bloeien. Gewone mensen worden daar het slachtoffer van.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden