‘Als ik het over moest doen, deed ik het anders’

Op dag vijf van het Ahold-proces moet oud-financieel directeur Meurs uitleggen waarom hij geheime contracten opstelde, en die achterhield voor de accountant....

Van onze verslaggevers Noël van Bemmel en Wil Thijssen

De rechter: ‘Meneer Meurs, toen u werd benoemd in de raad van bestuur van Ahold, vroeg u zich toen af of u de omzet van joint ventures wel in de boeken mocht bijschrijven?’

Meurs: ‘Dat gebeurde toen al, ik heb daar nooit vraagtekens bij geplaatst. Ik denk dat we er binnen Ahold allemaal gerust op waren dat we de partners als groepsmaatschappij konden beschouwen, en dus mochten consolideren.’ (De omzet van partners bij die van Ahold optellen.)

Rechter: ‘Maar hierover kwam in 1997 een kritisch memo van de accountant. Was dat voor u geen reden om te zeggen: ‘‘Nu ga ik er eens even goed voor zitten’’?’

Meurs: ‘Zeker tien leden van de raad van bestuur, twintig commissarissen en dertig deskundigen hadden erover nagedacht. Consolideren wás geen probleem.’

Rechter: ‘Hoe stelde u feitelijk vast of u iets inderdaad als een groepsmaatschappij mocht beschouwen?’

Meurs: ‘Dat is net zoiets als de vraag: beschrijf eens wat porno is. Dat is ook zo lastig. Blote dames op een foto is porno, maar als er een lijst omheen hangt met een handtekening eronder, is het kunst.’

De rechter: ‘Zo heb ik nog nooit naar míjn vak gekeken.’

Meurs: ‘Het is evident dat Ahold het feitelijk voor het zeggen had. Ik heb het veel moeilijker gevonden argumenten te vinden om níet te consolideren.’

Rechter: ‘Had u dat niet aan juristen moeten voorleggen? U had een fanfare van dure advocaten die rond het bedrijf paradeerden.’

Meurs: ‘Als nooit iemand zegt: ‘‘dit klopt niet’’, ben ik niet geneigd er gezellig het wetboek op na te slaan.’ (...)

Rechter: ‘In 1998 besliste de raad van bestuur een control letter op te stellen.’ (Een brief waarin staat dat Ahold zeggenschap heeft over de partner, en die geheel in de boeken mag opnemen.) ‘Hoe werd dat besluit genomen?’

Meurs: ‘Ik kan het me niet herinneren, maar als ik het reconstrueer: daar werd niet lang over gesproken.’

Rechter: ‘Waarom stelde ú eigenlijk die control letter op?’

Meurs: ‘Ik spreek Portugees, dus heb ik het op me genomen. De accountant, Deloitte, heeft de bouwstenen geleverd en daar heb ik een brief van gemaakt.’

Rechter: ‘Wat vindt u van de opmerking van getuige-deskundige Van de Poel, die stelt dat u dom heeft gehandeld?’

Meurs: ‘Dat vind ik niet leuk om te horen. Ik doe niet graag domme dingen.’

Rechter: ‘Kunt u zich verenigen met die kwalificatie?’

Meurs: ‘Van de Poel zegt: ‘‘Als je om een control letter moet vragen, heb je kennelijk geen zeggenschap’’. Die conclusie deel ik niet. Maar slim is het niet, dat ben ik met hem eens.’

(...)

Rechter: ‘U heeft ook een side letter getekend die de tekst van de control letter voor honderd procent terugneemt.’

Meurs: ‘Die is geschreven door Mendonça (de topman van de Braziliaanse winkelketen Bompreço, red.) Hij had een dubbele rol: als bestuursvoorzitter wilde hij onze control letter best tekenen, maar als aandeelhouder was hij bezorgd dat zijn aandelen minder waard zouden worden. De side letter was bedoeld om hem daarin gerust te stellen.’

Rechter: ‘U gaat op eigen houtje een side letter tekenen die de control letter herroept, om de vertrouwensrelatie met Mendonça te bewaren. Maar u hield hem achter voor de accountant, met wie u óók een vertrouwensrelatie heeft.’

Meurs: ‘Ja, en die is ook niet geschonden. Dat is precies de reden waarom de tweede brief niet aan de accountant is gegeven.’

Rechter: ‘Waarom dan niet?’

Meurs: ‘Die side letter had een hele andere rol. U gaat uit van: A zegt B en B zegt plus of min, maar zo was het allemaal niet bedoeld.’

Rechter: ‘Ik kan u niet meer volgen.’ (...) ‘U vond die side letter niet van belang voor de accountant?’

Meurs: ‘Klopt.’

Rechter: ‘Staat u daar nog steeds achter?’

Meurs: ‘Achteraf denk ik dat ik misschien niet zelf die beoordeling had moeten maken, dat ik het met de accountant had moeten bespreken om alle twijfels weg te nemen.’

(...)

Rechter: ‘Waarom is er voor de Disco-winkels in Argentinië eigenlijk ook een side letter gekomen?’

Meurs: ‘Ik wilde Mendonça en Juan Peirano (de topman van Disco, red.) op dezelfde manier behandelen.’

Rechter: ‘Maar de situatie wás niet hetzelfde. Peirano had niet de zorgen over aandelen die Mendonça had. Dan begrijp ik niet waarom die side letter bij Disco er toch moest komen.’

Meurs: ‘Ik heb tegen Juan Peirano gezegd: ‘‘Wil je deze control letter tekenen, de accountant heeft hem nodig.’’ Ik heb erbij gezegd: ‘‘Weet dat Mendonça een tweede brief heeft getekend die zijn zorgen moest wegnemen’’. Toen zei Juan ‘‘Ik zou ook graag zo’n side letter willen hebben’’.’

Rechter: ‘Ik zie het verband niet.’

Meurs: ‘Peirano en Mendonça kenden elkaar goed.’

(...)

Rechter: ‘Na het bekendworden van een side letter in Zweden, in oktober 2002, lijkt het wel of u uit beeld verdween.’

Meurs: ‘Voor dit onderwerp klopt dat. De president-commissaris en Van der Hoeven hebben meteen het heft in handen genomen. Ik was behoorlijk aangeslagen door de reactie van Van der Hoeven. Er was een grote mate van onbegrip. Hier gebeurde iets waar ik volstrekt niet op was voorbereid. (...) Ik zag geen kans de side letter uit te leggen. De accountant nam een hele formele houding aan, zo van: gaan wij hier nog wel mee door? Voor mij waren dat hele afschrikwekkende woorden.’

OM: ‘Geen kans gehad? U heeft de accountant zijn kans ontnomen ernaar te vragen. Eén side letter was boven water, u wist van het bestaan van nog drie brieven. Toen had u daar toch over kunnen vertellen?’

Meurs: ‘De accountant had een uurtje. Dat gesprek ging over één side letter. De andere kwamen niet ter sprake.’

OM: ‘Vindt u dat achteraf geen verkeerde inschatting?’

Meurs: ‘Als ik het over moest doen, zou ik het anders doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden