Als Brabant nee zegt

Is er nog een weg terug als het gaat om de verkoop van de twee grootste Nederlandse energiebedrijven, Nuon en Essent, aan buitenlandse ondernemingen?...

De minister van Economische Zaken, Maria van der Hoeven, lijkt te denken van wel. In ieder geval adviseert zij de Provinciale Staten van Noord-Brabant tegen de overname van Essent door het Duitse RWE te stemmen. Nemen de Brabantse staten vandaag dit stemadvies over, dan is het vrijwel zeker dat de provincie als grootaandeelhouder van Essent (ruim 30 procent) hiermee de overeenkomst met de Duitsers blokkeert. Ook de verkoop van Nuon aan het Zweedse Vattenfall is niet meer de gelopen race die het enkele maanden geleden nog leek te worden.

Dat uitgerekend CDA-minister Van der Hoeven zich ontpopt als aanjager van het verzet tegen de overname van Essent, is op zijn minst ironisch. Het was immers dezelfde minister die de Splitsingswet door het parlement joeg, waardoor de energiebedrijven uiteen zijn gevallen in twee delen: een netwerkbeheerder en een commerciële producent.

Als producenten zijn Nuon en Essent kleine spelers op de Europese markt. Aansluiting bij een buitenlandse partij is dan het logische vervolg op de splitsing. Alleen als deel van een groter geheel kunnen beide bedrijven concurrerend blijven bij bijvoorbeeld het inkopen van gas op de wereldmarkt.

Toch wringt deze uitverkoop van energiebedrijven in toenemende mate. Ten eerste blijkt de Nederlandse politiek, Van der Hoeven voorop, ver voor de Europese troepen te zijn uitgerend. In tegenstelling tot Essent is RWE niet gesplitst en stemde Brussel er onlangs mee in dat energiebedrijven alleen juridisch, maar niet feitelijk tot splitsing overgaan.

Ten tweede werpt de crisis een ander licht op het uit handen geven van de energieproductie, nu protectionisme een reële dreiging aan het worden is. Hoeveel waarborgen er in contracten ook worden ingebouwd, het geeft een ongemakkelijk gevoel dat beslissingen over de energielevering aan Nederlandse consumenten voortaan door een Zweeds of Duits bedrijf worden genomen. Gas en licht zijn nu eenmaal van een andere orde dan koekjes.

Valt deze ontwikkeling nog bij te sturen? De overname van Essent door RWE kan door de aandeelhouders worden weggestemd. Hetzelfde geldt voor de verkoop van Nuon. Naast voornoemde bedenkingen zijn daar in het geval van Essent nog enkele valide argumenten voor aan te voeren, zoals de allesbehalve groene track record van het Duitse bedrijf en het dreigende gevaar van een grote schuldenlast voor het netwerkbedrijf van Essent.

Maar na een eventuele nee-stem blijft de vraag wat de vervolgstrategie voor de energiebedrijven zou moeten zijn. Van der Hoeven kan bij de beantwoording daarvan niet langer haar hoop op lokale politici vestigen, maar zij zal zelf het voortouw moeten nemen. Dat vereist een ommezwaai in het denken op haar ministerie, dat bekend staat als geharnast verdediger van liberalisering en privatisering. Economische Zaken is het aan de energiesector verplicht met antwoorden te komen die wel passen bij deze tijd.

Reageren?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden