'Alles is beter dan opnieuw failliet gaan'

De schuldsaneringsregeling is voor velen te zwaar. Maar voor Paul Huiberts was het de enige manier om zijn eenmanszaak te redden van de ondergang....

'Overleven met tweehonderd gulden per week, dat is niet eenvoudig als je een goed salaris gewend bent', vertelt Huiberts (60). De huisschilder heeft afgelopen jaar onder het strikte regime van de schuldsaneringsregeling geleefd.

In een Amsterdams café vertelt hij hoe hij zijn vrijheid inleverde om een faillissement te voorkomen. Een jaar lang stond zijn bedrijf onder toezicht, werd zijn administratie gecontroleerd en ging al zijn post linea recta naar de bewindvoerder.

'Dat geld was nog te overzien', zegt Huiberts. 'Het ergste was dat ik mijn vrijheid kwijt was. Elke week moest ik bij de bewindvoerder mijn administratie laten zien. Álles moest ik vragen. Na een paar maanden wilde mijn vrouw weer eens wat nieuwe kleren. Omdat ik zelf geen geld kon opnemen, vroeg ik het de bewindvoerder. Die zei doodleuk ''nee''.'

Wrang, om financieel aan de grond te zitten in een land waar het economisch zo voor de wind gaat. De schilder knikt, maar haalt tegelijkertijd zijn schouders op. 'Voor wie gaat het nu eigenlijk zo goed? Voor die tweeverdieners die zich te barsten werken en geen tijd hebben voor elkaar? Er is veel geld in Nederland, maar dat betekent nog niet dat het goed gaat. Er zijn zoveel mensen die diep in de schulden zitten.'

De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP), nu ruim anderhalf jaar oud, is beslist geen gemakkelijke ontsnappingsroute uit de schulden. Kort gezegd komt de wet erop neer dat een schuldenaar drie jaar op bijstandsniveau leeft en zoveel mogelijk schulden aflost, om daarna met een schone lei weer verder te kunnen. De schuldenaar krijgt een bewindvoerder toegewezen die zijn financiële situatie controleert.

De regeling geldt niet alleen voor armlastigen die enthousiast de Neckermann-gids hebben leeggekocht of het principe van de creditcard verkeerd begrijpen, maar ook voor zelfstandige ondernemers wier eenmanszaak bankroet dreigt te gaan. Een kleine 20 procent van de ruim negenduizend WSNP-zaken betreft ondernemers.

Voor velen blijkt de WSNP te zwaar. Zij kunnen zich niet aan de afspraken houden en gaan vervolgens alsnog failliet. Huiberts noemt twee redenen waarom hij wel volhield: 'De zaak moest door, dat was het eerste vereiste. Daardoor bleef ik ergens aan werken. Als ze de tent hadden gesloten om mij drie jaar thuis te houden, had ik het niet gered. Dan zou ik zwart zijn gaan werken. Ik ben niet het type dat de hele dag achter de geraniums kan zitten.'

Verder wist de schilder al voordat hij de WSNP in ging dat hij zo snel mogelijk een akkoord met zijn schuldeisers zou sluiten. 'Drie jaar lang tweehonderd gulden in de week, dat hadden mijn vrouw en ik nooit gekund.'

Het is uitzonderlijk dat een bedrijf onder de WSNP mag blijven doordraaien. Net als een faillissement betekent de schuldsanering meestal dat de poort wordt gesloten, zodat alles wat waarde heeft kan worden verkocht ten bate van de schuldeisers.

Dat wilde de schilder per se voorkomen. Huiberts' bewindvoerder liet het schildersbedrijfje van top tot teen onderzoeken. En hij zag dat het goed was. 'Omdat de onderneming zeer levensvatbaar leek, heb ik het risico genomen. Mijn inschatting was dat het voor de schuldeisers beter zou zijn als de ondernemer door zou werken', zegt de bewindvoerder.

Met het schildersbedrijfje, dat Huiberts samen met twee werknemers runt, was ook niets mis. De zaken liepen prima totdat de schilder in 1998 werd geveld door een longontsteking. Verzekerd is Huiberts niet, want de forse premie voor een behoorlijke ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverzekering kan hij niet betalen. Hij zit maanden zonder inkomen. De rekeningen stapelen zich op. Schuldeisers worden opdringeriger en de schilder vreest dat de geschiedenis zich gaat herhalen.

In 1988 ging zijn vorige schildersbedrijf bankroet, meegetrokken in het faillissement van een opdrachtgever. Dat bedrijf was ook een eenmanszaak en Huiberts werd hoofdelijk aansprakelijk gesteld. Hij was alles kwijt. De curator kwam langs om de inboedel van zijn huis te verkopen. Zijn vrouw kreeg een zenuwinzinking.

Tien jaar later wil Huiberts dat niet nog eens meemaken. In de krant leest hij over de nieuwe wet op de schuldsanering. Bij de schuldhulpverlening blijkt dat hij ervoor in aanmerking komt. Hij besluit het erop te wagen; 'Alles beter dan opnieuw failliet'.

Het blijkt een gelukkige keuze. Juist deze week kan Huiberts een akkoord sluiten met zijn schuldeisers. Banken, fiscus, groothandel en personeel nemen genoegen met een kleine 30 procent van de totale schuld. De sociale dienst geeft Huiberts een lening van 65 duizend gulden, die hij binnen vijf jaar moet terugbetalen. De rechter beëindigt hierop de schuldsaneringsregeling.

Na een jaar WSNP heeft Huiberts een wurgende schuld van 290 duizend gulden kunnen verruilen voor een keurige lening, een hele opluchting. 'Er valt toch twee ton gewicht van je schouders af.' Desondanks is de schuldsanering voor Huiberts een dure grap. Normaal gesproken kost de regeling niet veel. Schuldenaren betalen een paar honderd gulden aan de rechtbank en 58,75 gulden per maand aan de bewindvoerder.

Maar omdat Huiberts tijdens de sanering nog een behoorlijk inkomen heeft, moet hij de bewindvoerder zelf betalen. Niks geen eigen bijdrage, maar gewoon tweehonderd gulden per uur. 'In totaal hebben de schuldhulpverlening en de bewindvoerder me zo'n 35 duizend gulden gekost.'

Dat is achteraf niet meer van belang. Wat telt is dat Huiberts nog zaken doet. Op zijn zestigste begint de schilder weer bij nul. 'Dus heb ik nu nog vijf jaar om iets voor m'n oude dag te doen.' Optimistisch heft hij zijn biertje. 'Wat dat betreft is het wel mooi dat er zo veel geld is in Nederland. Al die dure huizen hebben steeds opnieuw een verfje nodig en als ik nu een klus wil aannemen, hoef ik niet meer voor toestemming bij de bewindvoerder langs.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden