Alleen Jet Nijpels wijzigde standpunt na bezoek tabaksindustrie Kamerleden ontkennen invloed lobby

'Lobbyisten? Wij slaan ze er hier uit, zoals Jezus de tollenaars uit de tempel joeg.' Jan Marijnissen, fractieleider van de Socialistische Partij, moet niets hebben van belangengroepen die proberen zijn standpunt te beïnvloeden....

JET BRUINSMA

Van onze verslaggeefster

Jet Bruinsma

DEN HAAG

Dat Marijnissen en zijn collega Poppe gisteren een VVD-motie steunden - waardoor de verhoging van de tabaksaccijns van de baan is - heeft dan ook niets te maken met de rooklobby.

Zegt Marijnissen. 'Niemand heeft me aangesproken, alleen enkele andere fracties, die vroegen of ze afspraken met ons konden maken.' Marijnissen speelde de VVD en de tabakslobby feitelijk, maar niet uit overtuiging, in de kaart, omdat de SP een accijnsverhoging van twee kwartjes op een pakje sigaretten 'symboolwetgeving' vindt. Het ontmoedigingseffect op jongeren is marginaal, meent de SP.

'Maar toegegeven, een ondergeschikt punt van overweging was ook dat sigaretten betaalbaar moeten blijven voor de ouderen met alleen AOW. Hoezo ouderenlobby? Niks ouderenlobby.'

Alle belangengroepen zijn langs geweest, van Philip Morris tot de Vereniging voor Kerftabak, constateert Rob Oudkerk van de PvdA. In tegenstelling tot Marijnissen ontvangt hij alle lobbyisten. 'Ze moeten principieel altijd toegang hebben, ook al kun je tevoren al dromen wat ze gaan zeggen.' Iets heel anders is, of ze het fractiestandpunt beïnvloeden.

Oudkerk: 'Ik ben niet echt opgeschoven, ik blijf erbij dat het roken ontmoedigd moet worden. De tabaksindustrie beschikt over uitstekende lobbyisten. Ze hebben in veertien overlegbijeenkomsten met het kabinet heel veel voor elkaar gekregen, zonder dat de Kamer eraan te pas kwam. Kabinet en Kamer hebben maar twee keer met elkaar vergaderd.' Het tekent de verhoudingen, meent Oudkerk.

Niet dat hij geen respect heeft voor de Stichting Volksgezondheid en Roken, de anti-lobby. 'Ze hebben ons op een nieuw spoor gezet door hun scherpe analyse van de reclamemethodes van de tabaksindustrie. En ze zijn betrouwbaar.'

De waarschuwingen van de tabakslobby dat ontmoedigingsmaatregelen werkgelegenheid kosten, maken niet veel indruk op Oudkerk. 'De tabakszaak bij mij in de buurt heeft me wijzer gemaakt dan veertig lobbyisten. Die ervaring heeft me ertoe gebracht om óók maatregelen te bepleiten waar die sigarenboer profijt van heeft. Daarom hebben wíj ervoor gepleit om sigarettenautomaten uit de horeca te verwijderen.'

Ad Lansink van het CDA - tegen accijnsverhoging, dus voor de VVD-motie die daar een stokje voor stak - wordt niet warm of koud van welke lobby dan ook. Hij neemt in dank aan wat de lobbyisten aan nieuws te melden hebben. Dat het kabinet de industrie nog maar enkele maanden geleden had beloofd dat het de tabaksaccijns níet wilde verhogen, wist de Kamer niet.

Het verslag van dat overleg, door de industrie aan de Kamer ter beschikking gesteld, werd in dank aanvaard. Maar de waarschuwing van de kartonindustrie dat minder roken onherroepelijk de werkgelegenheid schaadt in de sigarettendoosjesbranche, vermag hem niet op te winden.

Ook het VVD-kamerlid Ank van Blerck-Woerdman beziet de lobby laconiek. 'Och, de anti-lobby zal ons iets minder enthousiast benaderen. Ze weten dat de VVD tegen hogere accijnzen is. Maar je mening wordt niet alleen door de lobbyisten gevormd. Een kamerlid krijgt van zoveel kanten informatie.'

Het enige kamerlid uit deze kleine steekproef dat erkent dat lobbyisten invloed hebben, is Jet Nijpels-Hezemans van Senioren 2000. 'Ik wist niet dat shag en pijptabak kerftabak worden genoemd, tot ik bezoek kreeg van een mevrouw namens de Vereniging voor Kerftabak. Dat is de reden dat ik een motie heb ingediend om de accijns op pijptabak niet te verhogen.'

De motie werd verworpen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden