Alle ogen gericht op Amerikaanse centrale bank

Vandaag zullen de beurzen net als gisteren het grootste deel van de dag in de wachtkamer doorbrengen. Met grote spanning wordt uitgekeken naar de persconferentie van Fed-president Yellen. Die draait eigenlijk maar om één ding: bezigt ze opnieuw het woord 'geduld' of laat ze dat nu achterwege?

Een handelaar met een voorliefde voor kauwgom op de vloer van de beurs in New York. Als de Fed de rente verhoogt, leidt dat vrijwel zeker tot een negatieve reactie op de beurzen.Beeld AFP

De maart-vergadering van het bestuur van de Amerikaanse centrale bank is door Fed-watchers bij voorbaat bestempeld tot misschien wel de belangrijkste van het jaar. Vanavond om half negen Nederlandse tijd zal Yellen haar visie geven op de stand van de Amerikaanse economie en een aantal hints geven over toekomstige Fed-besluiten.

Die besluiten komen de laatste tijd uiterst moeizaam tot stand. De Federal Reserve moet namelijk iets gaan doen wat ze al tien jaar niet meer gedaan heeft: de rente verhogen. Toen de kredietcrisis in 2008 losbarstte verlaagde Yellens voorganger Ben Bernanke de beleidsrente van de Federal Reserve in ijltempo van 4,66 procent naar nul procent. Dat nulniveau werd bereikt in december 2008 en daar staat de Fed-rente meer dan zes jaar later nog steeds.

De rente verlagen is voor centrale bankiers erg gemakkelijk, want zo'n maatregel is populair bij politici, ondernemers en beleggers. Een lage rente maakt lenen goedkoop en al dat goedkope krediet is brandstof voor de economie. Centrale bankiers graven hiermee hun eigen valkuil, want om dezelfde reden is het heel moeilijk de rente weer te verhogen. Ook als dat economisch gezien wel nodig is. Het nulrentebeleid kan oververhitting van de economie veroorzaken en hoge inflatie, vooral als een centrale bank er te lang mee doorgaat. Maar Yellen weet dat een renteverhoging vrijwel zeker een negatieve reactie op de effectenbeurzen uitlokt, en die kan weer slecht uitpakken voor de economie.

Vergadernotulen

De Fed worstelt nu al meer dan een jaar met dit dilemma. De Amerikaanse economie zit duidelijk in de lift, maar de Amerikaanse centrale bank blijft maar dralen met de bijbehorende renteverhoging. Uit de vergadernotulen van de Fed blijkt elke maand weer dat het bestuur nog altijd niet op de macro-economische cijfers durft te vertrouwen. Het vindt het herstel steeds niet robuust genoeg om de rente te verhogen. Elke kleine terugval in de huizenverkopen of het aantal vacatures is voor de Fed reden om het besluit weer een paar maanden door te schuiven.

Uit de eerder deze maand gepubliceerde volledige vergaderverslagen uit 2009 valt op te maken dat Janet Yellen (toen nog een van de Fed-bestuurders onder Ben Bernanke) een van de bestuurders was die het meest aandrongen op een zeer soepel beleid (extreem lage rente en de geldpers volop aanzetten).

Nu moet uitgerekend Yellen een einde maken aan dat soepele beleid. Vorig jaar werd nog voorspeld dat de Fed op zijn laatst in juni de rente zou verhogen. Dat schema werd al iets onwaarschijnlijker toen Yellen in februari zei dat de Fed 'geduld' zou betrachten bij het verhogen van de rente. Als Yellen dat woord vandaag weer gebruikt, schuift ze de hete aardappel zeker door naar de herfst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden