analyse

Alders staat in Groningen voor hels karwei

De vleesgeworden polderaar Hans Alders krijgt er nog een hele kluif aan om een slagvaardige aanpak van de aardbevingsschade te koppelen aan instemming aan bestuurs- én keukentafel.

Hans Alders.Beeld anp

De afgelopen maanden heeft Hans Alders als Nationaal Coördinator Groningen eindeloos gepraat. Met gemeentebestuurders en vertegenwoordigers van onderwijsinstellingen, waterschappen en erfgoedbeheerders. En met aardbevingsgedupeerden. Want het zijn hun huizen die hersteld, verstevigd en als het even kan ook verduurzaamd moeten worden.

Al die gesprekken hebben hun weerslag gekregen in het 274 pagina's dikke 'concept-Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen'. Maar, zei Alders gisteren bij de presentatie in Zeerijp: 'Het gaat er nu om hoe we van woorden naar daden komen.'

De oud-commissaris van de koningin in Groningen is voor vijf jaar aangesteld om het herstel van schade en versterken van tienduizenden huizen in het aardbevingsgebied in goede banen te leiden. Een ingrijpende opgave zonder precedent, benadrukte hij nog eens, waarbij mensen soms maanden hun huis uit moeten. 'Publieke regie' was nodig: zo'n operatie kun je niet overlaten aan het bedrijf - de Nederlandse Aardolie Maatschappij - dat de schade veroorzaakt.

Lees ook: Is Hans Alders de Verlosser van Groningen?

Een koffieautomaat is er nog niet, een duidelijk mandaat evenmin. Maar vanuit het tijdelijke onderkomen op de derde verdieping van een kantoorpand aan de Grote Markt heeft de kersvers Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders wel uitzicht op de Martinitoren. 'Polderen zit in onze genen.' (+)

Weinig versterking

Van versterken is vooralsnog weinig terechtgekomen, schreef minister Henk Kamp (VVD) dinsdag aan de Tweede Kamer. Het overleg met bewoners kost veel meer tijd dan gedacht. In 2016 moet de vaart erin. Alders wil 'van binnen naar buiten' versterken. Te beginnen in het meest risicovolle gebied rond Loppersum, bij de kwetsbaarste huizen en bij gebouwen waar veel mensen samenkomen, zoals scholen. Het motto: 'veiligheid voorop'.

'Tijd om te wachten is er niet', zei Alders. Tegelijkertijd staat juist hij een aanpak van veel praten voor. Aantallen wilde hij zelfs niet te noemen. 'Je kunt wel grootste plannen maken, maar dit gaat om iemands thuis.' Dat vraagt om een goed gesprek aan de keukentafel, vindt de oud-minister, die erkende dat het 'een zeer arbeidsintensief proces' zal worden.

Zijn weinig onthullende plan staat geen radicale aanpak voor. 'Continuïteit' was het woord dat hij meerdere malen in de mond nam. Veranderingen schuilen in kleine maar wezenlijke zaken. Zo komt er een geschillencommissie, die als een soort rijdende rechter knopen moet doorhakken in slepende conflicten rond schade­afhandeling.

(Tekst gaat verder na foto.)

Minister Henk Kamp van Economische Zaken bezoekt een door aardbevingen verzakt huis in Groningen.Beeld anp

Geen duidelijk mandaat

Let wel: het zijn voorstellen, benadrukte Alders. Hij heeft wel een mooie titel, maar geen duidelijk mandaat. De concrete invulling moet komen van een wirwar van bestuurlijke clusters, stuurgroepen en gebiedscoördinatoren. Voor de jaarwisseling moeten achtereenvolgens betrokken gemeenteraden, provinciale staten, de ministerraad en uiteindelijk de NAM 'er een klap op geven'. 'Nederland is Nederland', zei Alders. Zelfs voor hem, als vleesgeworden polderaar, zal het een flinke kluif worden om tempo en slagvaardigheid te koppelen aan draagvlak aan bestuurs- en keukentafels.

Bij de Groninger Bodem Beweging valt Alders' persoonlijke benadering vooralsnog in goede aarde. 'Dit is de eerste stap naar herstel van vertrouwen', zei bestuurslid Dick Kleijer. Als Alders iets voor elkaar heeft gekregen, is het dat de neuzen in aardbevingsland weer een beetje dezelfde kant op wijzen. Behalve die van de drie leden van actiegroep Schokkend Groningen dan, die Alders' persconferentie met sirenegeloei begeleidden.

Al haastte ook Dick Kleijer zich te zeggen dat het afwachten is wat er van de plannen terechtkomt. En dat nog veel onduidelijk is, bijvoorbeeld over een uitkoopregeling voor mensen die echt weg willen uit het bevingsgebied. Bovendien, zei Kleijer: 'We hebben het vandaag alleen over de gevolgen van de aardbevingen. We zouden het ook over de oorzaak moeten hebben.'

Gaskraan verder dicht

De gaskraan, vindt hij, moet per direct verder dicht. Commissaris van de koning Max van den Berg en SP-gedeputeerde Eelco Eikenaar vielen hem bij. Op dit punt hield Alders zich op de vlakte. 'Je kunt je afvragen hoe zinvol het is om alleen over versterken te praten', opperde hij cryptisch.

Zoals veel Groningers zeggen: dat is dweilen met de kraan open. 'Veiligheid voorop', dat hebben ze vaker gehoord. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, weet ook Alders. 'En die paarden hebben hier heel hard gelopen.' Toch besloot hij strijdbaar. 'Iedereen begrijpt dat dit een bijzondere situatie is die om een bijzondere oplossing vraagt.' Het zijn woorden die nog wel even boven het Hogeland zullen hangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden