Alan Greenspan jaagt beleggers wereldwijd de stuipen op het lijf

Alan Greenspan, de voorzitter van de Amerikaanse centrale banken, heeft met één opmerking de beleggers de stuipen op het lijf gejaagd....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Vrijdagmorgen daalden de koersen op de Europese beurzen zo spectaculair dat al gesproken werd van een krach of een zwarte vrijdag.

Nadat vrijdagmiddag de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers waren gepubliceerd, konden de enorme verliezen weer voor een belangrijk deel worden weggewerkt. De beurs van New York daalde niet zoals verwacht met vele honderden punten, maar sloot uiteindelijk slechts 55,16 punten lager op 6381,94 punten.

De Amsterdam EOE-index, de belangrijkste graadmeter, sloot eerder 11,24 punten lager op 616,26. Om 13.15 uur was de index nog met 38,51 punten gekelderd, in absolute getallen het grootste verlies in één dag uit de historie van de beurs. Procentueel was het verlies toen 6,5 procent, wat op het begin van een krach leek te duiden. Beleggers voelden al de laatste grond onder zich wegzakken en verkochten en masse hun stukken.

Er waren op Beursplein 5 daardoor nog meer records. De aandelenomzet bereikte een nieuw hoogtepunt van 5,87 miljard gulden, ruim een miljard gulden meer dan het vorige record van 18 oktober. Het aantal transacties kwam uit op 42.254, 20 procent meer dan het vorige record.

Sinds het eind van vorig jaar is in de Amsterdamse beursindex met 29 procent gestegen. Oorzaken van de stijging waren de dalende rente en de winststijgingen bij het bedrijfsleven. 'Maar de stijging van de aandelenkoersen was buitenproportioneel', zegt directeur Sem van Berkel van de effectenbank Wesselius. 'Ten opzichte van staatsobligaties is het rendement op aandelen met een extra 26 procent gestegen. Omdat de depositorente zo laag is, is een extra stijging van 16 tot 22 procent van aandelen ten opzichte van obligaties begrijpelijk. Maar 26 procent betekent dat de markt overbought is.'

De Aziatische beleggers reageerden vrijdag als eersten en doken de verlieszone in. De Japanse Nikkei-index ging ruim 3 procent of bijna 700 punten omlaag, de grootste daling dit jaar. In Europa leken de beurzen zelfs een ongenadige afstraffing te krijgen. Frankfurt gaf ten slotte 4 procent af, terwijl Londen 2 procent inleverde.

Greenspan stelde donderdagavond in een rede voor ondernemers in Washington dat 'men zich af moeten vragen of de aandelenkoersen niet zo sterk zijn gestegen dat hierdoor de gezonde situatie van de Amerikaanse economie wordt bedreigd'. 'Hoe weten wij of irrationale overdaad onbedoeld de waarde van aandelen heeft geflatteerd?' Hij merkte verder op dat dalende koersen niet noodzakelijkerwijs schadelijk zijn voor de economie. Analisten trokken hieruit onmiddellijk de conclusie dat een verdere renteverlaging van de Fed niet waarschijnlijk is en dat zelfs een renteverhoging niet onmogelijk is. Op 17 december komt het bestuur van de Fed weer bijeen.

Vrijdagmiddag werden beleggers weer enigszins gerustgesteld, nadat het Amerikaanse ministerie van Arbeid meldde dat de stijging van de werkgelegenheid minder groot was dan verwacht. Hierdoor is het gevaar van overhitting van de economie geweken en is een verhoging van de rente onwaarschijnlijk. 'Maar Greenspan heeft een valstrik gezet. Beleggers mogen zich de komende dagen gaan afvragen met welke koersdaling hij precies tevreden is,' aldus een analist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.