InterviewJolanda Jansen

Ahoy-directeur wil meer steun: ‘Waar strijden we nog voor, als er geen cultuur is?’

Directeur Jolanda Jansen maakte donderdag bekend dat Rotterdam Ahoy 40 procent van het vaste personeel moet ontslaan. ‘Een bloedbad, ik vind het dramatisch.’ Ze pleit voor meer steun voor de evenementenbranche.

Jolanda Jansen heeft ruim honderd mensen moeten ontslaan. Beeld Kiki Groot

De pijn is voelbaar aanwezig bij Jolanda Jansen (49), directeur van Rotterdam Ahoy, toen ze donderdagmiddag het personeel vertelde dat vanwege het coronavirus maar liefst 40 procent van de vaste medewerkers wordt ontslagen. ‘Het is echt een bloedbad’, aldus Jansen. ‘Ik vind het dramatisch. Onze omzet ging van 45 miljoen euro naar 0. Er is niks bijgekomen. We kunnen niet anders. Niets is meer heilig.’

Jansen spreekt van de ‘moeilijkste dag’ in haar carrière. Daar stond ze, midden in de arena waar tennisser Roger Federer het publiek betoverde en talrijke artiesten optraden. ‘Die arena is het hart van ons bedrijf, daar ligt de historie. Nu is ons lege gebouw langzaam aan het verstoffen en moest ik zo’n verschrikkelijke boodschap overbrengen.’

Ruim 100 van de 270 medewerkers van Ahoy moeten vertrekken. ‘Een bizar aantal’, aldus Jansen. ‘En helaas illustratief voor de malaise in de evenementenbranche. Mojo en de RAI schrappen ook ruim dertig procent van de banen. Wij zitten wat hoger, omdat we veel hadden geïnvesteerd in een nieuw team, vooruitlopend op de nieuwe concertzaal en het congresgebouw die in het najaar worden opgeleverd. Maar ook voor die zalen hebben we vooralsnog een gapend lege agenda.’

Avondenlang bogen Jansen en financieel directeur en mede-aandeelhouder Kitty van Dongen zich over het reorganisatieplan. Het was een cynisch proces van wikken en wegen. Waar is geen werk de komende tijd? Welke functies blijven behouden? Wie moet weg? Jansen: ‘Je ziet in gedachten alle medewerkers aan je voorbij trekken. Het gaat om mensen die soms al langer dan 25 jaar in dienst zijn. Maar ook een talent van 21 jaar oud. Hoe vergaat het hem straks? Het is zo triest. Het is teamwork in Ahoy. Je doet het met elkaar. Zonder standbouwers geen VIP-dorp tijdens het tennistoernooi. Dat is het familiegevoel in Ahoy.’

Jansen is tevens woordvoerder van de zogeheten Alliantie van Evenementenbouwers, een brede vertegenwoordiging van sport, cultuur en entertainment. Ze roept de overheid op om de tot oktober geldende steunmaatregelen te verlengen, voor de gehele branche. ‘Bij Ahoy maken we gebruik van de NOW-regeling van de overheid voor de personeelskosten. We zijn in gesprek met de gemeente Rotterdam over de huur, die een molensteen om onze nek dreigt te worden. Dat zijn de grootste kostenposten.

‘We schieten snel door onze reserves heen en er is weinig perspectief. Die NOW-regeling moet doorgaan na 1 oktober, zolang we geen grote evenementen mogen organiseren kunnen we de huur niet opbrengen. Ondanks de versoepeling dat we niet langer gebonden zijn aan een maximum aantal bezoekers kunnen we vanwege de verplichte anderhalve meter afstand maximaal een derde van de zaal vullen. En je wordt pas rendabel met een bezetting van driekwart. Je ziet in onze branche al de eerste faillissementen en veel ontslagen. Ook Ahoy kan omvallen als de overheidssteun stopt.’

Rotterdam Ahoy ontslaat ruim 100 medewerkers, 40 procent van het vaste personeel
De cultuur-, sport- en poptempel Ahoy in Rotterdam verkeert in zwaar weer nu vanwege het coronavirus geen grote evenementen mogen worden georganiseerd.

Het steekt u dat de luchtvaartsector meer ruimte kreeg om op te starten dan de evenementenbranche. Namens het RIVM benadrukte Jaap van Dissel ook het economisch belang om de anderhalve meter afstand in vliegtuigen los te laten. Wordt er met twee maten gemeten?

Jansen: ‘Ook bij KLM vallen gedwongen ontslagen, maar procentueel ligt het lager dan bij ons. Het hakt er gigantisch in. Niemand betwist het economisch belang van Schiphol, ook voor de export. Maar het maatschappelijk belang van onze sector reikt verder, wij bieden vermaak en ontspanning.

‘Mensen willen naar concerten, shows en voetbalwedstrijden, je wil ergens bij horen. Het maakt nieuwe energie los. We kregen vanuit politiek Den Haag een theoretische vraag hoe erg het is als de evenementenbranche er niet meer zou zijn. Je kunt 100 duizend mensen laten omscholen tot zorgmedewerker of leerkracht. Het lost een maatschappelijk probleem op.

‘Ik citeerde Winston Churchill die ooit zei: ‘Als we geen cultuur meer hebben, waar strijden we dan voor?’ Ik merk de erkenning voor de culturele sector, ook in Den Haag zien ze dat hulp nodig hebben. Ik hoop dat de regering dat doorzet, wanneer op Prinsjesdag de nieuwe begroting wordt gepresenteerd.’

Vanwege het coronavirus ligt een deken van angst over de maatschappij, zegt Jansen. ‘Feyenoord had zondag meer supporters kunnen toelaten bij de oefenwedstrijd tegen FC Twente, maar er zaten er slechts drieduizend, met een mondkapje op. Je mag niet zingen, niet juichen en je moet op je stoel blijven zitten.

‘De angst remt mensen om te komen, het maakt de organisatie van evenementen extra gecompliceerd. En hoe reëel is die angst? Ik begrijp de maatregelen tegen het virus. Maar beseffen de beleidsmakers wel voldoende dat het om mensen gaat?’

Haar stem breekt. ‘Het raakt me zo diep. De discussie gaat nu vaak over aerosolen of ventilatie. Er wordt opnieuw gekeken naar groepsgrootte, we gaan weer drie stappen terug.

‘Ik hoorde Jaap van Dissel namens het RIVM zeggen: het doel is om het aantal besmettingen terug te krijgen naar nul. Hoe dan? Dat is toch niet realistisch? Ik vind het zo’n technocratische benadering. Het gaat om mensen. Mijn mensen.’

‘We hebben het over een branche met een omzet van 7,4 miljard euro en 100 duizend banen. Waarom denk je dat jongeren nu illegale feestjes bezoeken? Sociale distantie is een contradictio in terminis, sociaal is verbinden en verdraagt geen afstand. Ik vind het zo gemakkelijk om de jeugd te veroordelen.

‘Ik beschouw die feestjes als een schreeuw om verbinding. Ik begrijp dat de overheid de waarschuwende vinger heft. Maar ik snap de jeugd ook. Als je de gehele zomer niks mag, wil je eens aan dat keurslijf ontsnappen. Zeker als het perspectief ontbreekt. Laat ons als evenementenbranche die feesten gecontroleerd begeleiden. Wij kunnen op een veilige manier in die behoefte voorzien.’

Ahoy zonder publiek is een lege kerk.

Jansen: ‘Dat zijn de juiste woorden. Als ik nu door het gebouw loop, voel ik ook dat het al lang leeg staat.’

De magie is weg uit Ahoy. Enigszins beschaamd had Jansen het stof van een tafel geveegd. ‘Ik kon het niet meer aanzien. Het voelt zo raar. Niets is zo mooi als een langzaam vol lopende zaal,  je proeft de verwachting.’

In maart ging de deur dicht en werd vanwege covid-19 onder meer het Eurovisie Songfestival geannuleerd. Toen het coronavirus snel om zich heen greep, werd Ahoy omgetoverd tot een noodhospitaal om eventueel de IC’s in Rotterdamse ziekenhuizen te ontzien. ‘We hadden dubbele witte hekken laten plaatsen zodat geen inkijk vanuit het park mogelijk was.

‘Er was een speciale ingang voor de lijkwagens, koelcontainers werden geplaatst om lichamen te bergen. Alles stond klaar. Het stond haaks op de filosofie van Ahoy, wij zijn er om feestjes te bouwen. Bezoekers aan beurzen laten zich ook inspireren, nu ontbrak de positieve energie. Uiteindelijk is er gelukkig geen patiënt geweest.’

Songfestival of noodhospitaal, groter kon het contrast niet zijn?

Jansen: ‘Begin april zou de eerste vrachtwagen arriveren met materialen voor het Songfestival. Nu kwam de eerste vrachtwagen binnen voor de opbouw van de noodvoorziening. Het was bijna symbolisch, dit was dus de wereld waarin we nu leefden.’

In 2021 bestaat Ahoy 50 jaar. Dat zal een treurig jubileum worden.

Jansen: ‘Niet zonder de steun van de overheid, dat is duidelijk. Dit zijn geen gebouwen die je even een of twee jaar op slot doet. In Carré zitten programmeurs die weg zijn als je het theater sluit. Mojo bestaat niet meer als je de tent even sluit. En zonder Mojo geen Pinkpop of Lowlands meer.

‘Het is nu niet gepast om een groot feest te geven. De wereld is veranderd, het Ahoy van vroeger komt niet snel meer terug.’

En na een diepe zucht: ‘Dat volume bij de ontslagen, alle mensen die hun ziel en zaligheid in Ahoy hebben gestopt. Ik heb voor het eerst gevreesd voor het voortbestaan van Ahoy, niemand in onze branche heeft die zekerheid. We hadden het altijd in eigen hand, nu niet. We kunnen nu op korte termijn geen internationale show plannen, omdat de kaartverkoop minstens een half jaar daarvoor moet beginnen.

‘Toch ben ik ervan overtuigd dat we dit overleven. Meer dan ooit moet je als ondernemer nu creatief en innovatief zijn. Unieke initiatieven als het Boijmans/Ahoy museum, maar ook vakbeurzen dit najaar geven reden tot vertrouwen. We zullen ook in 2021 het ABN Amro World Tennis Tournament organiseren, zij het in aangepaste vorm. Ik hoop dat de overheid en de gemeente Rotterdam ons de ruimte geven om deze moeilijke periode door te komen. Het is geen verzoek, maar een noodkreet.’

Lees meer over de cultuursector

‘Te veel naar de Randstad, te weinig naar de regio.’ Verdeling kunstsubsidie leidt tot scheve gezichten
Coalitiepartij CDA, gesteund door negen provincies, is boos op D66-minister Ingrid van Engelshoven dat het geld van Fonds Podiumkunsten vooral in de vier grote steden belandt. Terwijl er juist béter gespreid zou worden. Hoe kwam het zover?

Eindelijk subsidie voor popmuziek – en toch is dat nog geen reden voor feest
De popmuziek is eindelijk doorgedrongen tot het hart van de kunstsubsidies. Toch roept dat in de popwereld meer vragen dan vreugde op. Want waarom deed maar één band een aanvraag en wordt het internationaal aangeschreven Eurosonic overgeslagen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden