Ageviewers beschuldigt Jumbo van kartelvorming

Ageviewers stopt ermee. Het systeem waarmee slijters en (in theorie) supermarkten zich ervan kunnen verzekeren geen druppel alcohol en ook geen tabak te verkopen aan minderjarigen, wordt woensdag gestaakt.

Een Ageviewer in een slijterij in Leeuwarden. Beeld Kees van de Veen / Hollandse Hoogte

In plaats daarvan gaat Ageviewers iets heel anders doen: procederen tegen de supermarkten, om te beginnen tegen Jumbo en de branche-organisatie CBL. 'Dat kan zomaar om honderden miljoenen gaan', zegt Dirk Benschop van Ageviewers.

Het systeem werd in 2007 gelanceerd en draait sindsdien bij 84 slijters en bij de 14 supermarkten van Support & Co. Van de andere supermarkten heeft alleen C1000 (inmiddels opgegaan in Jumbo) er op kleine schaal mee gewerkt, maar is er weer mee gestopt. Volgens Benschop willen de supermarkten er niet aan omdat het systeem te effectief is. 'Ze raakten daardoor omzet kwijt, want door ons systeem kon je echt niet verkopen aan minderjarigen.'

Volgens Benschop besloten de supermarkten gezamenlijk geen zaken te doen met Ageviewers. 'Dat betekent dat er sprake is van een kartel, en dat is verboden.' Hij heeft een rechtszaak aangespannen, en die kan lang duren. Eerst moet worden bewezen dat er sprake is van een kartel, daarna moet de schade worden vastgesteld en de vergoeding worden binnengehaald.

Klantonvriendelijk

Volgens Benschop werd duidelijk dat de supermarkten afspraken hadden gemaakt, toen C1000 terugkwam op zijn besluit om het systeem in te voeren. Volgens Benschop is dat in juni 2008 al gebeurd, en is duidelijk dat dat gebeurde in samenspraak met de andere supermarkten binnen branche-organisatie CBL. Of die lezing en die conclusie juist zijn, moet nog blijken. Nog in oktober 2010 hield Jan Hovers, de president-commissaris van C1000, in de Volkskrant een vurig pleidooi voor Ageviewers. 'Door niet te kiezen voor een sluitend systeem is de consequentie dat er op grote schaal nog alcohol wordt verkocht aan jongeren', zo viel hij zijn collega-supermarkten aan.

De supermarktketens ontkenden zaterdag in het programma Argos dat er sprake is van een kartel. Zij zeggen het gebruik van het camerasysteem klantonvriendelijk te vinden.

Duidelijk is dat supermarkten er niet in slagen jongeren te weren van alcohol en tabak. Uit een onderzoek met mystery-kopers van 15 jaar en jonger, uitgevoerd door de Universiteit Twente, bleek in 2013 al dat de gemiddelde jongere binnen tien minuten alcohol wist te bemachtigen. Onder andere GGD Nederland en het Trimbos-instituut riepen de supermarkten op effectiever te controleren. En staatssecretaris Van Rijn constateerde in juni dit jaar dat ondermeer supermarkten veel te weinig controleren op leeftijd.

Ageviewers heeft tot nu toe 30 miljoen euro verlies geleden. Door het systeem te sluiten, sparen de aandeelhouders geld uit voor de ongetwijfeld kostbare juridische strijd. Dus besloten de aandeelhouders onlangs: 'De lakens gaan over het systeem.' Het sluiten van Ageviewers kost dertig arbeidsplaatsen.

Hoe werkt Ageviewers?

Ageviewers bestaat uit een camera bij de kassa die verbonden is met de controlekamer in Breda. Iedereen die alcohol of tabak wil kopen, moet voor die camera gaan staan. Een beoordelaar van Ageviewers taxeert de leeftijd van de klant. Is de leeftijd ruim voldoende, dan kan er worden afgerekend. Zo niet, dan moet de klant een identiteitsbewijs voor de camera houden. Ook die wordt door de Ageviewer van dienst beoordeeld. Als er iets mee mis is, kan niet worden afgerekend. Volgens slijter Arthur Keyner in Purmerend heeft dat een groot voordeel: ‘Ik heb nooit dat conflict met een klant. Als Ageviewers besluit dat het niet kan, dan kan het niet.’ Niet al zijn klanten waren daar blij mee. Uiteraard de jongeren niet. ‘Maar ook een groep oudere ouderen niet, want die willen niet voor de camera. Die zijn bang voor hun privacy.’

Nu moet hij weer zelf de beslissing nemen om wel of niet te verkopen, om wel of niet naar het identiteitsbewijs te vragen. ‘Dat levert vaak spanning op met de klant. Soms heb je mensen in je winkel van wie je twijfelt of ze wel 18 zijn. Blijken ze 35. Als ik straks naar hun ID-bewijs vraag, hoop ik maar dat ze dat als een compliment opvatten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden