AFM: laat zzp'ers verplicht pensioen opbouwen

Het is niet rechtvaardigbaar dat werknemers verplicht pensioenpremies afdragen, terwijl honderdduizenden Nederlandse zzp'ers hun oudedagsvoorziening onbeperkt uitstellen. Daarom moeten ook zelfstandigen verplicht pensioen gaan opbouwen, stelt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in een vandaag gepubliceerde 'pensioenvisie.' Werknemers in loondienst moeten juist de mogelijkheid krijgen om minder premie af te dragen.

Een zzp'er in een bedrijfsruimte in Den Haag.Beeld anp

Het maatschappelijk draagvlak voor de verplichte pensioenopbouw voor werknemers is volgens de financiële toezichthouder groot. Deze verplichting is nodig doordat individuele werknemers niet ver vooruit denken en pas geld opzij gaan leggen voor hun oude dag wanneer het te laat is. Om te voorkomen dat hele bevolkingsgroepen na hun 65ste flink in inkomen dalen, zijn daar in de cao afspraken over gemaakt.

Aangezien zelfstandigen precies hetzelfde uitstelgedrag vertonen als andere mensen wanneer het aankomt op hun oudedagsvoorziening, is er volgens de AFM geen enkele reden waarom zij niet onder dezelfde afspraken moeten vallen. Daarbij zorgt het gebrek aan pensioenopbouw voor oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt door zzp'ers, die zonder pensioenpremies immers goedkoper zijn dan werknemers die onder een cao vallen.

Aan de andere kant van het spectrum zouden gewone werknemers juist meer vrijheid moeten krijgen om te bepalen hoeveel pensioenpremie ze afdragen. Nu is dat nog in de cao bepaald. Alleen een minimuminleg moet verplicht zijn, net zoals bij de zzp'ers.

Weerstand

De AFM denkt dat een verplichte pensioenopbouw op weerstand kan stuiten onder zelfstandigen, omdat die zijn gehecht aan flexibiliteit. Daarom is de invoering van een vrijwillige, collectieve pensioenvoorziening voor zzp'ers een goede eerste stap, aldus de toezichthouder. Maar als hier weinig gebruik van wordt gemaakt, ligt verplichte deelname voor de hand.

De politiek is ernstig verdeeld over wat er moet gebeuren met de ongeveer 1 miljoen zzp'ers die ons land telt. De PvdA stelde in november bijvoorbeeld een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen voor, om te voorkomen dat zij oneerlijke concurrentie leveren op de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid ondergraven. Coalitiepartner VVD wil juist de voordelen bewaken die de inzet van zzp'ers voor werkgevers biedt.

De AFM is niet de eerste die een basispensioen voor zzp'ers bepleit. De vakbonden zijn hier al langer voorstander van en ook werkgeversvereniging AWVN kwam in oktober met het voorstel voor een basispensioen en andere basisverzekeringen voor zelfstandigen. Om dit te bekostigen, is het volgens de werkgeversclub wel nodig om de uitkeringen te verlagen.

Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken (R) heeft maatschappelijke partijen opgeroepen hun visie te geven op de benodigde hervormingen van het Nederlandse pensioenstelsel.Beeld anp

Pensioenvraagstuk

De AFM reageert met het rapport op een oproep van staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken. Kleinsma heeft maatschappelijke partijen gevraagd met suggesties te komen voor aanpassingen die het Nederlandse pensioenstelsel toekomstbestendiger kunnen maken.

Niet alleen het verschil tussen zzp'ers en werknemers moet volgens de AFM kleiner worden, ook jongeren en ouderen moeten in gelijkere mate gaan profiteren van het pensioenstelsel. Door de vergrijzing draagt een steeds kleinere groep jongeren de kosten van het pensioen van ouderen. Dat is op termijn niet houdbaar, zegt de AFM. Daarom moet de pensioenopbouw van ouderen minder afhankelijk worden gemaakt van de premies die jongeren op dit moment afdragen en meer afhangen van de premies die ouderen zelf betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden