ANALYSE

Afkeer TTIP verbindt politieke tegenpolen

Tegenstanders van TTIP zijn er op uiterst links en uiterst rechts. Ze vinden elkaar in hun weerstand, maar de motivaties lopen sterk uiteen.

Tegenstanders van TTIP zijn bang dat we straks Amerikaanse 'chloorkip' gaan eten.Beeld Reuters

De EU en de VS zijn nog volop in onderhandeling over hun vrijhandelsverdrag TTIP - Transatlantic Trade and Investment Partnership. Zolang er nog niets vastligt, argumenteren voor- en tegenstanders hartstochtelijk in een vacuüm. Er zijn daarbij weinig grijstinten te ontwaren. Het lijkt een kwestie van verketteren of ophemelen van TTIP.

Nederlandse politieke partijen die normaal gesproken tegenpolen zijn, vinden elkaar nu in hun verzet tegen het nog uit te onderhandelen verdrag. De redenen voor dat verzet liggen nogal uiteen.

De partijen die tegen TTIP zijn, zitten op de politieke flanken, daartussen de klassieke middenpartijen, VVD, CDA, D66 en PvdA, als voorstanders. Daarbij maakt laatstgenoemde wel een stevig voorbehoud, waardoor de PvdA ook zomaar in het kamp van de tegenstanders terecht kan komen.

Multinationals

GroenLinks, SP en Partij voor de Dieren laten zich het duidelijkst horen tegen TTIP. GroenLinks wil dat de EU en de VS hun onderhandelingen - vorige week was de dertiende ronde - meteen stoppen. Amerika is immers niet te vertrouwen; zie de onthullingen van Edward Snowden over inlichtingendienst NSA, stelt GroenLinks in zijn verkiezingsprogramma.

De SP voegt daaraan toe dat TTIP kleine bedrijven, sociale rechten en publieke voorzieningen bedreigt. Het verdrag is alleen voor multinationals goed nieuws, vindt de SP.

De Partij voor de Dieren stelt dat het vrijhandelsakkoord zowel de democratie als het milieu ondermijnt. Het beperkt de keuzevrijheid en privacy van burgers en is slecht voor de gezondheid van mens en dier.

Greenpeace tracht TTIP verder te ondermijnen

Het front tegen TTIP wordt met de dag groter. Toch bevatten de maandag door Greenpeace gelekte documenten over de onderhandelingen met de VS weinig schokkends. 'De toelating van chloorkippen? Het staat er juist niet in.' Lees hier meer. (+)

TTIP-referendum

Twee jaar geleden kreeg een voorstel van PvdD-leider Marianne Thieme om een referendum over TTIP te houden alleen steun van GroenLinks en SP. Maar, stelt GroenLinks-europarlementariër Bas Eickhout vast, bij elke stemming over TTIP neemt het aantal voorstemmers af en het aantal tegenstemmers toe. Voor een TTIP-referendum lijkt nu aanzienlijk meer steun dan op 31 maart 2014.

Zo is de PVV inmiddels ook voor zo'n volksraadpleging over het vrijhandelsverdrag. Maar de partij van Geert Wilders heeft een geheel andere, eurosceptische motivatie om tegen TTIP te zijn. De PVV wil dat Nederland uit de EU stapt en de Zwitserse aanpak volgt: als eenling met zo veel mogelijk landen, ook EU-lidstaten, aparte verdragen sluiten. Een handelsverdrag waarbij de EU één blok is, past niet in dat voornemen.

VVD en D66 zijn de meest uitgesproken voorstanders van TTIP, zolang Europa er maar het meeste bij wint. Net als het CDA menen de twee partijen dat vrijhandelsverdragen met waarborgen voor milieu, arbeidsomstandigheden en privacy voor groei en banen zorgen. ChristenUnie en SGP voegen daaraan toe dat TTIP de trans-Atlantische relaties goed houdt, niet onbelangrijk in een gezamenlijke strijd tegen terrorisme.

Twee standpunten

De PvdA heeft zoals wel vaker, denk aan de JSF, twee standpunten: een voor in het kabinet en een voor daarbuiten. In het Europarlement stemde de partij tegen TTIP, maar in het kabinet moet verantwoordelijk PvdA-minister Lilianne Ploumen het verdrag voluit verdedigen.

Het draait bij de PvdA om een cruciaal onderdeel van TTIP: een speciale 'rechtbank' die achter gesloten deuren zou moeten oordelen in geschillen tussen landen en klagende bedrijven. Omdat dat in TTIP zit, stemden we tegen, zei PvdA-europarlementariër, Agnes Jongerius. Maar dat is zeker geen eindoordeel, zei ze erbij. Want zolang TTIP er nog niet is, kan het worden verketterd. En opgehemeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden