Afgestudeerde kan schuld steeds vaker niet afbetalen

Een groeiende groep afgestudeerden heeft moeite met het afbetalen van de studieschuld. Vanwege het tekort aan goedbetaalde banen waren vorig jaar ruim 93 duizend van hen niet in staat af te lossen, een toename van 76 procent in vijf jaar tijd.

Foto ANP

Dat blijkt uit cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs, de overheidsinstantie die de studiefinanciering uitkeert. Van de afgestudeerden met betalingsproblemen betaalden er 56 duizend vorig jaar minder rente en aflossing dan vooraf afgesproken. Bijna 37 duizend verdienden zo weinig dat ze helemaal niets kunnen aflossen.

Afgestudeerden betalen hun lening af naar draagkracht. Ze beginnen na twee jaar met aflossen, tenzij ze nog geen baan hebben of te weinig verdienen. De resterende schuld die na vijftien jaar nog openstaat, wordt kwijtgescholden. In 2013 gebeurde dat bij 15 duizend mensen. Hun restschuld werd betaald uit de schatkist, aangezien de Nederlandse overheid garant staat voor de leningen.

Sociaal leenstelsel
'We schrikken erg van deze cijfers', zegt Tom Hoven, voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Vooral omdat hij verwacht dat nieuwe studenten zich alleen maar verder in de schulden zullen steken zodra in 2015 het sociaal leenstelsel wordt ingevoerd. 'Iedereen is het erover eens dat de studieschuld hierdoor verder zal oplopen', zegt Hoven.

In totaal staan Nederlandse afgestudeerden voor 8 miljard in het rood. Hun gemiddelde schuld is momenteel 15 duizend euro. Het Centraal Planbureau (CPB) rekende in mei dit jaar uit dat dit bedrag met nog eens 6.000 tot 9.000 euro zal stijgen als gevolg van de nieuwe regeling. Toch zet het kabinet de plannen door, omdat de bezuiniging ongeveer een miljard euro oplevert.

Enorme bubbel
Maar de bezuiniging op de studiebeurs zou de overheid weleens in de staart kunnen bijten, denkt de Delftse hoogleraar Jacco Hoekstra. In een artikel op de website van de TU Delft berekende hij eind vorig jaar de gevolgen van het leenstelsel op basis van Nibud-cijfers. 'Het veroorzaakt een enorme bubbel van studieschulden, die net als de hypotheekschulden, verantwoordelijk voor de huidige crisis, weleens oninbaar kan blijken. Iets wat in de Verenigde Staten nu al dreigt te gebeuren.'

Amerikaanse studenten betalen hun hele studie zelf. Zo'n 37 miljoen Amerikanen kampen daardoor met een studieschuld die in totaal goed is voor ruim 1.000 miljard dollar (745 miljard euro). 15 procent van hen heeft moeite met het aflossen van die schuld.

Een overzicht van een studielening van de Informatie Beheer Groep. Foto ANP
Minister Jet Bussemaker van Onderwijs neemt van een lid van de LSVb een kaart in ontvangst met een aanklacht tegen het sociaal leenstelsel. Foto anp
Meer over