Achteraf had ING misschien minder steun nodig gehad

Reportage..

den haag Achteraf, met de kennis van nu, had ING het helemaal anders gedaan. Als de bank-verzekeraar de kredietcrisis nog eens zou mogen overdoen, zou ING veel grotere buffers hebben aangehouden, nooit in Amerikaanse hypotheken zijn gestapt en dieper hebben nagedacht over de gevolgen van nieuwe boekhoudregels.

De huidige top van de bank-verzekeraar verscheen maandag voor de parlementaire onderzoekscommissie De Wit, die lessen wil trekken uit de kredietcrisis. De man die baas was van ING op het hoogtepunt van die crisis, Michel Tilmant, wilde niet komen. In zijn plaats kwam Jan Hommen, die begin 2009 als voorzitter de unieke overstap maakte van de raad van commissarissen naar die van bestuur.

Hommen vertelde over de onmogelijke keuzen waarvoor ING stond en moest achteraf vaststellen dat de bank soms de verkeerde heeft gemaakt. Zo had hij veel liever meer eigen vermogen op de balans gehad in 2007, toen de crisis nog moest beginnen. ‘Maar het gerucht ging dat ING, net als ABN Amro, slachtoffer kon worden van een activistische aandeelhouder.’

Bij ABN Amro zette dat destijds de overname van de bank in gang. Wanneer een bank veel eigen geld aanhoudt, maakt hij van zichzelf een aantrekkelijke prooi voor activistische aandeelhouders die meer rendement willen. Om dat te voorkomen, hield ING een buffer aan die achteraf te klein bleek. Maar die wel helemaal in lijn was met nieuwe regels die toezichthouders in Basel hadden bedacht.

Na de val van Lehman Brothers in september 2008 ging volgens Koos Timmermans, die als chief risk officer van ING op de rem moet staan als de bank te veel risico neemt, alles ‘zo ongelooflijk snel’ dat ING er niet in slaagde nieuw kapitaal aan te trekken om de buffers snel weer te verhogen. ING vroeg en kreeg in oktober 2008 10 miljard euro staatssteun.

De problemen voor ING, zeiden Hommen en Timmermans, komen voor het grootste deel door het enorme succes van de bank in Amerika. Daar haalde internetbank ING Direct het spaargeld met bakken tegelijk op. ‘Dat ging veel te snel, achteraf’, zei Hommen. De bank was in Amerika verplicht het spaargeld om te zetten in leningen. De snelste manier om dat te doen was om obligaties van elk duizend kredieten te kopen.

Hoewel er met de onderliggende hypotheken zelf weinig mis was, was er in de crisis geen markt meer voor die obligaties. En nieuwe boekhoudregels schrijven voor dat die waardedaling dan onmiddellijk als verlies genomen moet worden. Daardoor dreigde ING miljarden te moeten afschrijven, maar werd wederom gered door de staat dat het risico van de stukken grotendeels op zich nam.

Achteraf, zei Hommen nog maar eens, hadden we die portefeuille anders moeten inboeken. Achteraf, zei Timmermans, hadden we moeten voorzien dat die nieuwe boekhoudregels zo negatief voor ons zouden uitpakken. ‘Dan hadden we’, concludeerde Hommen, ‘veel minder steun van de overheid nodig gehad.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden