Acht vragen over uw stijgende zorgpremie

De tijd van kiezen breekt weer aan. Alle zorgverzekeraars laten hun klanten de komende weken weten hoe hoog hun premie in 2017 wordt. Intussen proberen ze klanten bij andere verzekeraars weg te lokken met advertenties in kranten, radio, televisie en met ongevraagde post. Tot 31 december kan iedereen zijn zorgverzekering opzeggen, voor 31 januari 2017 moet iedereen weer een zorgverzekering hebben afgesloten.

Huisarts op huisbezoek.Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

De premie gaat omhoog. Waarom?

Dat komt vooral door de wijkverpleging. Tot 2015 werd die betaald uit de volksverzekering AWBZ. Sindsdien is de wijkverpleging onderdeel van de basisverzekering. Dat kost jaarlijks 2 miljard euro. Om te voorkomen dat de zorgpremie in 2015 in één klap met 100 euro per jaar zou stijgen doordat de wijkverpleging in de basisverzekering kwam, gaat dat geleidelijk. Vijf jaar lang gaat de premie steeds met zo'n 20 euro per jaar omhoog. Dit jaar is dus 40 euro premie bedoeld voor wijkverpleging. 60 euro wordt nog als 'rijksbijdrage' overgemaakt aan de zorgverzekeraars, betaald uit de belastingen. Die rijksbijdrage is dit jaar 1,4 miljard euro voor de wijkverpleging, volgend jaar is dat nog maar 0,9 miljard. Het opzetten van de wijkverpleging kost verzekeraars grote moeite. Zij verhogen de premie daarom extra. Omdat ook de vergrijzing oprukt en er steeds meer medische mogelijkheden komen, is de verwachting dat de premies de komende jaren blijven stijgen. Tot mogelijk 1.550 euro per jaar in 2021, denkt het Centraal Planbureau.

Tekst gaat door onder graphic.

Beeld de Volkskrant

De premie die mijn verzekeraar biedt, is lager dan in de lijst. Hoe kan dat?

Dan bent u lid van een zogenoemde collectiviteit. Volgens de toezichthouder op het zorgstelsel de Nederlandse Zorgautoriteit NZA is twee derde van alle Nederlanders collectief verzekerd. Dat is meestal een contract dat via de werkgever loopt maar het kan ook via een vakbond, sport-, ouderen of consumentenbond of via de gemeentelijke sociale dienst. Er zijn ruim 60 duizend collectiviteiten, waarvan de kleinste 23 deelnemers heeft. Een collectiviteit kan 10 procent korting op de premie bedingen.

De stijging is hoger dan het kabinet verwachtte. Hoe kan dat?

Minister Schippers (VVD) van Volksgezondheid voorzag in de begroting een gemiddelde jaarpremie van 1.241 euro. Dat was 42 euro of 3,5 procent hoger dan dit jaar. Nu blijkt de jaarpremie gemiddeld op 1.290 euro uit te komen, 7,5 procent meer dan dit jaar. Schippers verwachtte dat verzekeraars de premies zouden dempen door twee miljard uit hun vermogens in te zetten. Dat blijkt 'slechts' 1,5 miljard te zijn.

Zorgverzekeraars hebben ruim 11 miljard vermogen. Waarom ligt dat op de plank?

Dat komt door de zogenoemde solvabiliteitseisen die na de financiële crisis zijn aangescherpt. Dat betekent bijvoorbeeld dat zorgverzekeraars minimaal drie maanden moeten kunnen uitbetalen terwijl ze geen inkomsten hebben. Maar verzekeraars hebben meer vermogen dan strikt noodzakelijk om bijvoorbeeld tegenvallers op te vangen. Hoeveel, dat verschilt per verzekeraar. Het kabinet kan zorgverzekeraars niet dwingen die extra buffer te verlagen. Wel kan het kabinet er in Europa voor pleiten dat de solvabiliteitseisen niet of niet helemaal voor onze zorgverzekeraars hoeven te gelden.

Beeld de Volkskrant

Kunnen de koopkrachtplaatjes nu de prullenmand in?

Deels. Inkomens tot 34 duizend euro bruto per jaar krijgen met de zorgtoeslag een tegemoetkoming voor de zorgpremie en het eigen risico. Hoe lager het inkomen, des te hoger de toeslag. Voor de laagste inkomens is de toeslag zo'n 80 euro per maand. Stijgen de zorgpremies, dan wordt ook de zorgtoeslag verhoogd. Nu de premie gemiddeld veel hoger uitkomt dan begroot, wordt de zorgtoeslag dus ook hoger. Wie weinig of geen zorgtoeslag krijgt, wordt minder of helemaal niet gecompenseerd voor de hogere zorgpremie. Voor hen wordt het koopkrachtbeeld dus iets slechter.

Wisselen er mensen van zorgverzekering?

Jaarlijks wisselt 8 procent van de polishouders van verzekering. Dat is volgens de Autoriteit Consument en Markt, ACM, laag ten opzichte van energiecontracten waar jaarlijks 14 procent overstapt, maar hoog vergeleken met autoverzekeringen waar jaarlijks maar 5 procent wisselt. Veel Nederlanders onttrekken zich aan het winkelen: in de tien jaar dat dit zorgsysteem nu bestaat is 70 procent van de Nederlanders nog nooit overgestapt, 20 procent is één keer overgestapt.

Wat kost dit winkelen?

De Nederlandse Zorgautoriteit die toezicht houdt op het zorgstelsel heeft berekend dat de zorgverzekeraars vorig jaar 36 miljoen euro uitgaven aan reclame - 2,63 euro per verzekerde. Daar komt de acquisitie nog bovenop, zoals vergoedingen voor tussenpersonen en intermediairs. Dat kostte vorig jaar 217 miljoen euro. In totaal was met reclame en acquisitie dus ongeveer 252 miljoen euro gemoeid in 2015 - 19 euro per verzekerde.

Waar moet ik nu op letten?

Niet elke verzekeraar vergoedt de zorg in elk ziekenhuis, bij iedere fysiotherapeut of in elke ggz-instelling. Kijk of het ziekenhuis of de zorgverlener van uw voorkeur een contract heeft met de verzekeraar. Anders kan het zijn dat u een deel - 20 tot 25 procent van de rekening - zelf moet betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden