Acht gemeenten accepteren alleen nog pinbetalingen - Nationale Ombudsman, DNB en 50Plus zijn daar niet blij mee

Nu ook de lokale overheid op 'pin only' overstapt, pleiten de Nationale Ombudsman en De Nederlandsche Bank voor keuzevrijheid.

Foto anp

In zeker acht gemeenten kunnen burgers niet meer met contant geld hun paspoort of rijbewijs betalen, een door de overheid wettelijk goedgekeurd betaalmiddel. Het 'pin only'-beleid in winkels, horeca en openbaar vervoer rukt ook op bij de lokale overheid. De Nationale Ombudsman en De Nederlandsche Bank bekritiseren deze ontwikkeling en bepleiten keuzevrijheid.

Veiligheid, tijd- en kostenbesparing zijn de belangrijkste argumenten voor gemeenten om contant betalen bij publieksbalies af te schaffen. 'De kassa's hoeven niet meer na sluitingstijd te worden opgemaakt en het geld bij de bank afgeven is ook niet meer nodig. Dat scheelt tijd en is veiliger', verklaart de woordvoerder van Hardenberg de keuze van deze gemeente.

'Op tijd gewaarschuwd'

Ook in Leiden, Tilburg, Geldermalsen, Ommen, Deventer, Grou en Amersfoort is de kassa bij publieksbalies afgeschaft. Er is nog nooit over geklaagd, zegt de woordvoerder van Geldermalsen. 'Burgers worden op tijd gewaarschuwd. Bij de aanvraag van een paspoort of rijbewijs krijgen ze te horen dat ze bij het afhalen alleen met hun pinpas kunnen betalen.' De gemeente Tilburg meldt het op haar website: 'U kunt alleen met pinpas betalen in de stadswinkels.' Andere gemeenten formuleren het zo: 'Wij verzoeken u met pin te betalen' (Bergen op Zoom) of 'U betaalt het paspoort aan de balie met uw pin' (Zwolle). In Den Haag en Groningen zijn alle stadsdelen 'pin only', maar biedt het stadsloket in het centrum nog de mogelijkheid voor contante betalingen.

De Piratenpartij en 50Plus zijn de enige politieke partijen die van digitalisering van het betalingsverkeer een thema maken bij de gemeenteraadsverkiezingen. 50Plus omdat vooral ouderen er moeite mee hebben en de Piratenpartij om privacyredenen: contant betalen is anoniem. 'Contant geld is een wettig betaalmiddel. De lokale overheid moet het goede voorbeeld geven', vindt Matthijs Pontier, nummer twee op de kandidatenlijst van de Piratenpartij in Amsterdam.

Leiden heeft in een kritisch rapport van de Nationale Ombudsman ruim twee jaar geleden geen aanleiding gezien haar koers te wijzigen, zegt een woordvoerder. Een inwoner van Leiden had een klacht ingediend omdat hij zijn uittreksel uit het bevolkingsregister niet contant mocht afrekenen. Dat verbod stoorde hem, omdat hij nergens anders terechtkon voor het document.

De Nationale Ombudsman vindt dat betalen met contant geld mogelijk moet blijven omdat er burgers zijn die om uiteenlopende redenen niet willen of kunnen pinnen, zoals ouderen, verstandelijk of visueel beperkten en daklozen. Zeker instanties met een monopoliepositie, zoals een gemeente, moeten keuzevrijheid bieden.

Dit is ook de opvatting van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB), waarin onder andere De Nederlandsche Bank (DNB), de detailhandel en horeca zijn vertegenwoordigd. In een brief aan de Verenigde Nederlandse Gemeenten (VNG) in december uitte het MOB zorgen over het toenemend aantal gemeenten dat alleen pinbetalingen toestaat. Die weigering vindt het MOB 'een stap te ver' want er is een 'substantieel aantal mensen voor wie betalen met de pinpas niet mogelijk of wenselijk is'.

Elke gemeente zou daarom ten minste één balie moeten hebben waar met cash kan worden betaald. Voor de maatschappij is het belangrijk dat contant geld blijft functioneren als betaalmiddel, schrijft Job Swank, directeur Monetaire zaken en financiële stabiliteit bij DNB namens het MOB aan VNG-voorzitter Jan van Zanen. Swank verzoekt hem gemeenten ertoe te bewegen 'af te zien van het weigeren van contante betalingen bij publieksbalies en (...) uitsluiting van kwetsbare groepen te voorkomen'. De VNG wil niet inhoudelijk reageren en zegt 'in gesprek te zijn met betrokken partijen'.


Contant geld lijkt te verdwijnen. Is dat een vloek of een zegen?

Alleen pinnen leidt tot minder criminaliteit, betalen met cash zorgt voor meer privacy en controle over uitgaven
Nederland is koploper digitaal betalen in de eurozone - het 'pin only' rukt ook al op bij de lokale overheid. Al sinds 2015 wordt er meer gepind dan contant betaald. De cashloze wereld: veiliger, gemakkelijker, beter? Of is contant zo gek nog niet?