Achmea en Rabobank zijn tot elkaar veroordeeld

Twee keer strandde de verloving. Nu proberen verzekeraar Achmea en Rabobank het opnieuw en schurken ze tegen elkaar aan, hopend op volledige integratie....

Na de mislukte tussenpaus Hans Smits leidt Bert Heemskerk nu de Rabobank. Heemskerk was ooit bankier bij ABN Amro, daarna bestuursvoorzitter bij Van Lanschot Bankiers en hij brengt fris elan bij de Rabobank: Heemskerk wil groei in de verzekeringsmarkt. Rabo moet een bankverzekeraar worden zoals ING. Met Interpolis is de Rabo actief in schade- en levensverzekeringen. Aan dat palet ontbreken de ziektekostenpolissen. Eerst werden gesprekken gevoerd met VGZ, een forse verzekeraar in die niche. Tegelijk werd toch weer naar Achmea gelonkt.

Daar is Gijs Swalef na een mislukte opvolger weer opgedoken als topman. Achmea en Eureko zijn 'z'n kinderen'. Hij coördineerde in de jaren negentig de fusie van collectieve verzekeraars - Centraal Beheer, FBTO, Zilveren Kruis, Groene Land -, pensioenuitvoerder (PVF), een bank - Staalbankiers - en GAK-bedrijven tot Achmea. Voor Staal en het GAK werd betaald, de rest 'fuseerde' en de topmannen kregen voor inbreng van 'hun' coöperatie een fijn betaalde positie in de holding. Swalef stond ook aan de wieg van Eureko, het Europese vehikel waarmee Achmea buitenslands expansie zoekt na de tweede mislukte fusiepoging met de Rabo, eind 1998. Tegelijk met de Europese expansie is de innerlijke zwakte van Achmea aangepakt. De club was in de jaren negentig zoals Swalef het noemde, een 'vloot' - een conglomeraat van elkaar beconcurrerende verzekeraars met een ieder een eigen 'deelnemersraad' als reliek van de vroegere vergadering van eigenaars. In naam was het de vergadering van verzekerden annex eigenaars, in de praktijk een club notabelen die het eigen CV opkrikte. Die zijn opgeheven en vervangen door raden van commissarissen. De Rabo doorliep een vergelijkbaar proces.

Ondanks de verzakelijking in de besturing van zowel Achmea als Rabo blijft de zeggenschap bij vooral de verzekeraar ondoorgrondelijk. Wel delen de organisaties de eigenschap dat ze 'van niemand zijn'. Niet van aandeelhouders, niet van deelnemers. Het management beheert de bedrijven als nalatenschap van verdwenen risicodragende deelnemers. De organisaties bedruipen zichzelf en potten op. Daaraan dankt de Rabobank de hoogst denkbare kredietwaardigheidsscore.

Een fusie met een gewone bank of verzekeraar is ondenkbaar, qua cultuur en eigendomsverhouding. De vroegere coöperaties zijn tot elkaar veroordeeld. Vandaar dat de twee elkaar nu toch bespringen, nadat twee eerdere poging op bestuurders-ego's strandden.

Het samengaan heeft, naast de gezamenlijke culturele achtergrond, een onontkoombare zakelijke ratio. De twee vullen elkaar in Nederland naadloos aan. Niet alleen als bank en verzekeraar. Ook door de ijzersterke positie die de twee hebben naarmate de sociale zekerheid verder geprivatiseerd wordt, zoals de WAO. De zorg- en reïntegratiebedrijven van Achmea, de kennis van Interpolis én de 1400 Rabo-vestigingen zijn dan een sterke combinatie.

Nu Gijs Swalef zijn 'vloot' definitief aan Rabo heeft gekoppeld, kan hij weer met pensioen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden