Accountants verbeteren kwaliteit controles

Na jaren van striemende kritiek en boetes zetten de grote accountantskantoren nu echt stappen om de kwaliteit van hun controles te vergroten. De Autoriteit Financiële Markten heeft ze donderdag een pluim gegeven omdat ze op de goede weg zijn, al moet de echte test nog komen.

Het hoofdkantoor van KPMG, volgens de AFM nu het beste accountantskantoor, in Amstelveen. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De AFM concludeerde vorig jaar dat de vier grootste accountantsorganisaties (KPMG, PwC, Deloitte en EY) bijna de helft van al hun controles onvoldoende onderbouwd hadden. Terwijl die grote kantoren, die samen ruim de helft van alle wettelijke controles doen, vier jaar eerder na vergelijkbare cijfers ook beterschap hadden beloofd. Inmiddels werken de grootste firma's wel 'serieus aan een fundamentele verbetering van hun organisatie', stelt de AFM vast.

De slechte cijfers van vorig jaar volgden op een aantal fraudezaken en faillissementen waarbij accountants overduidelijk steken hebben laten vallen. De accountantssector beloofde daarop dat ze hun organisaties en verdienmodellen op de schop zouden nemen om beter werk te leveren. Op basis van de maatregelen die de accountants in het door henzelf opgestelde 'verbeterplan' hebben opgenomen, heeft de AFM nu onderzocht of zij inderdaad actie ondernemen.

Het onderzoek richt zich op negen grote accountantskantoren, de 'Big Four' plus de vijf andere kantoren die zogeheten 'organisaties van openbaar belang' mogen controleren. De toezichthouder keek onder meer of de kantoren bestuurders en toezichthouders hebben die van buiten de firma komen en of medewerkers worden beloond voor de kwaliteit van hun controles in plaats van het bedrag dat de firma eraan verdient.

De uitslagen zijn vooral een opsteker voor KMPG, dat uit de bus komt als het beste kantoor. De firma werd afgelopen jaren het symbool van alles wat er mis is in het accountantsvak. Onder meer door betrokkenheid bij een reeks van fraudeschandalen bij woningcorporatie Vestia, bouwbedrijf Ballast Nedam en technisch dienstverlener Imtech. Bij de controle van de AFM bleek vorig jaar dat KPMG bij zeven van de tien onderzochte controles steken had laten vallen. En dan waren er nog de berichten over geldbeluste partners.

Puinruimer

Afgelopen jaar werd Jan Hommen, oud-topman van ING, bij KMPG aangesteld als puinruimer. Onder zijn leiding vertrok een groot aantal medewerkers en partners die niet goed genoeg waren, kwamen er meer bestuurders en toezichthouders van buiten de firma er werd een groot veranderprogramma doorgevoerd. Precies het soort punten waarop de AFM nu controleerde.

Van de vijf kleinere kantoren scoort er slechts één duidelijk voldoende: BDO. Het coöperatieve kantoor Accon AVM staat onder aan de lijst en loopt volgens de AFM met een score van 1,7 op een schaal van 5 'serieus achter'. Accon stelde donderdag in een reactie dat het slechte cijfer niet als een verrassing komt en dat het een flinke sprint heeft ingezet nadat het de eerste rapportages over het AFM-onderzoek had gekregen. 'Inmiddels is een versneld cultuur- en communicatieprogramma ingevoerd en is de directie versterkt.'

'Dit geeft vertrouwen', zegt AFM-bestuurder Gerben Everts over de bevindingen in het onderzoek. Maar pas eind volgend jaar blijkt of alle organisatorische ingrepen ook daadwerkelijk vruchten afwerpen. Dan gaat de AFM wederom een groot aantal controles napluizen en zal blijken of de kwaliteit nu wel in orde is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.